تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1231

مساهمون:

ص١٢٣١
سر تيز كوه . ج : حرف (
heraf
) . و يكى از حروف هجا . و ناقهء تهيگاه درآمده و ناقهء لاغر . و ناقهء كلان جثه و استوار . و آب راهه . و قراءة . و لغت . و باصطلاع نحو آن كلمه‌اى كه داراى معنى باشد غير معنى اسمى و فعلى يعنى نه اسم باشد و نه فعل . ج : احرف و حروف . و نزل القرآن على سبعة احرف يعنى نازل شد قرآن بر هفت لغت از لغات عرب اى هذه اللغات السبع متفرقة فى القرآن بعضه بلغة قريش و بعضه بلغة هذيل و بعضه بلغة هوازن و بعضه بلغة اليمن . و قوله تعالى
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ
اى على وجه واحد و هو ان يعبده على السراء لا الضراء او على شك او على غير طمأنينة على امره اى لا يدخل فى الدين متمكنا .

حرف الاستدراك :

كلمه‌اى كه تعيين مخالفت و ضديت كند .

حرف الاستفتاح :

كلمهء ابتدا و شروع .

حرف الاستفهام :

كلمهء سؤال .

حرف الاستثناء :

كلمه‌اى كه بدان چيزى را از چيزى جدا كنند .

حرف الاستيناف :

كلمه‌اى بدان مطلبى را از نو گيرند .

حرف الافتراق :

كلمه‌اى كه بدان چيزى را از كلمهء ديگر جدا كنند .

حرف الايجاب :

كلمهء اثبات .

حرف التأكيد :

كلمه‌اى كه بدان مطلبى را مؤكد كنند .

حرف التبعيد :

كلمهء انتقال .

حرف التحقيق :

كلمهء اثبات .

حرف التحضيض :

كلمه‌اى كه موجب دقت و ترغيب گردد .

حرف التخصيص :

كلمه‌اى كه بدان مطلبى را اختصاص دهند .

حرف الترجى :

كلمهء اميد .

حرف الترديد :

كلمه‌اى كه بدان مطلب مشكوك و مرددى را بيان كنند .

حرف التشبيه :

كلمهء مانند .

حرف التشكيك :

كلمه‌اى كه بدان شك و شبهه حاصل شود .

حرف التعريف :

كلمه‌اى كه بدان چيزى معين و مشخص گردد .

حرف التعليل :

كلمه‌اى كه بدان علت و سبب چيزى را معين كنند .

حرف التفريق :

كلمهء افتراق .

حرف التفضيل :

كلمه‌اى كه برترى چيزى را معين كند .

حرف التقريب :

كلمه‌اى كه بدان معنى چيزى را بطور تخمين معين كنند .

حرف التمنى :

كلمهء آرزو .

حرف التمييز :

كلمه‌اى كه بدان چيزى مشخص شود .

حرف التنفيس :

كلمهء زمان تنفس .

حرف التنكير :

كلمه‌اى كه بدان چيزى نكره و غير معين شود .

حرف التوقع :

كلمه‌اى كه بدان منتظر وقوع چيزى شوند و كلمهء اميد .

حرف الجزاء :

كلمه‌اى كه در جزاى شرط واقع شود و ما حصل و نتيجهء چيزى را بيان كند و بپارسى كنيز سزا گويند .

حرف الحال :

كلمه‌اى كه بدان زمان حاضر را بيان كنند .

حرف الحصر :

كلمه‌اى كه در اختتام كارى بيان شود .

حرف الخطاب :

كلمه‌اى كه بدان شخصى را مخاطب كنند .

حرف الدعاء :

كلمهء درخواست .

حرف الردع :

كلمه‌اى كه در ملامت و خشم و سرزنش استعمال كنند .

حرف الزائد :

كلمه‌اى كه زائد باشد و در معناى كلام تغييرى ندهد .

حرف الزجر :

كلمه‌اى كه در ملامت و راندن حيوانى استعمال كنند .

حرف الساكن :

كلمهء مصمت .

حرف السبب :

كلمه‌اى كه بدان سبب و علت چيزى را بيان كنند .

حرف الشرط :

كلمه‌اى كه در شرط و جزا استعمال كنند و بپارسى كنيز دازه گويند .

حرف الصحيح :

كلمهء مصمت - ضد حرف العلة .

حرف الصلة :

كلمهء رابطه .

حرف الطرح :

كلمه‌اى كه در وضع و ترتيب چيزى استعمال كنند .

حرف العطف :

كلمه‌اى كه در اتصال دو كلمه بهم استعمال كنند .

حرف العلة :

كلمهء اعراب .

حرف الغاية :

كلمه‌اى كه نهايت چيزى را بيان كند .

حرف المبهمات :

كلمهء اشاره .

حرف المعية :

كلمهء مشاركت .

حرف النداء :

كلمه‌اى كه بدان كسى را بخوانند و آواز كنند .

حرف الندبة :

كلمه‌اى كه در گريه و زارى استعمال كنند .

حرف النفى :

كلمه‌اى كه عدم ارتكاب فعلى را بيان مىكند .

حرف

(
harf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وات و رند و سخن و گفتگو و مكالمه و مباحثه و كلمه . و سخن بيهوده و هذيان . و هر يك از گپهاى الفبا . و باصطلاح زبان‌آموز قسم دهم از كلمات زبان فارسى كه هرگز به تنهائى استعمال نمىشود و به خودى خود معنائى ندارد و هميشه آن را با كلمات ديگر استعمال مىكنند مانند ستان در گلستان و ناك در تابناك . و حرف آخر ابجد حرف غين است و مراد از آن هزار است كه