حذاء
(
hez '
) م . ع . حذا النعل حذوا و حذاء ( از باب نصر ) : اندازه كرد كفش را و بريد . و حذا النعل بالنعل :
برابر كرد كفش را با كفش . و كذلك حذا القذة بالقذة . و حذالى نعلا :
ساخت براى من نعل . و حذا الرجل نعلا :
كفش در پاى مرد كرد . و حذا التراب فى وجوههم : پاشيد خاك در روى آنها . و حذا الخل لسانه : گزيد تيزى سركه زبان او را . و كذلك حذا الشراب لسانه .
حذا زيدا : عطا داد زيد را . مر . حذو .
حذاء
(
hez '
) م . ع . حاذاه محاذاة و حذاء . مر . محاذاة .
حذاء
(
hazz '
) ا و ص . ع . مونث احذ ناقهء سبك دم و كوتاهدم و ناقهء تيزرو كه روز پنجم آب خورد . و نيز حذاء : تيزرو و گذران كه به آن چيزى در آويختن نتواند . و قصيدهاى كه در آن تصرف حذذ كرده باشند و قصيدهء جيد بىعيب - از اضداد است . ج : حذ (
hozz
) .
و يمين حذاء : سوگندى كه بسرعت خورند و يا سوگندى كه بدان حق صاحب خود را باطل گردانند . و رحم حذاء : رحمى كه صلهء آن بجاى نيارند . و قطاة حذاء : آنكه دمش سبك و پرهاى وى اندك باشد . و يد حذاء : دست كوتاه . و كذلك لحية حذاء .
حذاء
(
hazz '
) ا . ع . كفشگر . ج :
حذاؤن .
حذار
(
hez r
) م . ع . حاذر محاذرة و حذارا . مر . محاذرة .
حذار حذار
(
haz ra - haz re
) و (
haz ra - haz ren
) ع . كلمهء امر يعنى پرهيز كن .
حذارمة
(
hoz remat
) ص . ع . بسيار گوى يق رجل حذارمة .
حذارى
(
haz r
) ع . ج . حذر (
hazer
) و (
hazor
) .
حذارى
(
haz r
) و (
haz ri
) ع . ج .
حذرية (
hezreyat
) .
حذاريات
(
hoz reyy t
) ا . ع . تحذير كنندگان و ترسانندگان .
حذاريك
(
haz rayka
) ع . كلمهء امر يعنى دور دار خود را . يق حذاريك زيدا :
يعنى دوردار خود را از زيد .
حذافة
(
hoz fat
) ا . ع . چيزى از پوست و جز آن كه انداخته شود . و ما فى رحله حذافة : نيست در پالان وى چيزى از طعام . و اكل الطعام فما ترك منه حذافة : يعنى خورد طعام را و چيزى از آن باقى نگذاشت .
حذافة
(
hazz fat
) ا . ع . حلقهء دبر .
حذافير
(
haz fir
) ا . ع . مردمان آمادهء جنگ . و اشدد حذافيرك : آمادهء جنگ شو . و اخذه بحذافيره اى باسره او بجوانبه او باعاليه . و ج . حذفار و حذفور .
حذاق
(
hez q
) م . ع . حذق حذاقا و حذقا و حذقا . و حذاقة . مر . حذق حذق (
hazaq
) .
حذاق
(
hez q
) ا . ع . يوم حذاق الصبى : روزى كه كودك قرآن را ختم كند .
حذاق
(
hez q
) و (
hoz q
) ع . ج .
حذقة .
حذاق
(
hozz q
) ع . ج . حاذق .
حذاقة
(
hez qat
) ا . ع . زيركى و ماهرى در كار .
حذاقة
(
hez qat
) م . ع . حذق حذاقة و حذقا و حذقا و حذقا :
مر . حذق و حذق و حذق (
hazaq
) .
حذاقت
(
hez qat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانائى و زيركى و استادى و ماهرى در كار .
و حذاقت داشتن : ماهر بودن در عمل .
حذاقة
(
hoz qat
) ا . ع . لقمه و نواله . و ما عنده حذاقة : نيست نزد او چيزى از طعام .
حذاقة
(
hoz qat
) ا خ . ع . نام پدر بطنى از قضاعة .
حذاقى
(
hoz qiy
) ا . ع . مرد فصيح . و كارد تيز كرده شده . و خر كره .
حذال
(
haz l
) ا . ع . مور و نملة .
حذال
(
haz l
) و (
hoz l
) ا . ع .
آب سرخ كه از درخت طلح بيرون آيد و يا چيزى در درخت طلح مشابه صمغ و نيز چيزى است كه از بيخ سلم بيرون آيد و در شير افگنند و بخورند .
حذال
(
hez l
) ا . ع . زعفران مانندى كه در گل انار باشد .
حذالة
(
hoz lat
) ا . ع . كرانهء دامن پيراهن . و نوعى از صمغ سرخ . و ريزهء كاه .
و هر چيز بلايه .
حذام
(
haz m
) و (
haz me
) ا خ .
ع . نام زنى .
حذام
(
hoz m
) ص . ع . سست كاهل .
يق اشترى عبدا حذام المشى .
حذامير
(
haz mir
) ا . ع . اخذه بحذاميره : گرفت تمام آن را و نگذاشت از آن چيزى .
حذاؤن
(
hazz una
) ع . ج . حذاء .
حذاية
(
hoz yat
) ا . ع . بهرهاى از غنيمت .
حذة
(
hezat
) ا . ع . مقابل و برابر . يق دارى حذة داره و هو حذتك .
حذة
(
hozzat
) ا . ع . پارهاى از گوشت
حذحاذ
(
hazh z
) ص . ع . قرب حذحاذ : قرب سريع و شتاب .
حذذ
(
hazaz
) ا . ع . كوتاهى دم .