تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1224

مساهمون:

ص١٢٢٤
را كه بدان گوسپندان را با هم مىخوانند .

حر

(
her
) ا . ع . فرج زن . ج : احراح .

حر

(
harr
) ا . ع . گرما . ج : حرور و احارير . و زجر است مر شتر را . و ج . حرة .

حر

(
harr
) م . ع . حر الماء حرا ( از باب نصر ) : گرم كرد آب را . و حر النهار حرا و حرورا و حرارة ( از باب نصر و ضرب و سمع ) : گرم شد روز . و حر القتل : بسيار شد كشتار . و حرت النار ( از باب نصر ) : افروخته شد آتش . و حر : حريره پخت .

حر

(
herr
) ا . ع . فرج زن . لغتى است در حر . و جميل حر : يك نوع مرغى است .

حر

(
horr
) ا . ع . آزاد - خلاف بنده - و جوانمرد و كريم . و برگزيدهء از هر چيز و بهتر آن . و اسب نيكو . ج : احرار و حرار . و كبوتر بچه . و آهو بره . و مار بچه . و كار نيكو . يق ما هذا منك بحر اى بحسن و جميل . و رطب آزاد كه نوعى از خرما است . و چرغ و باز . و سياهى بالاى گوش اسب . و نيز حر : از اعلام است . و حر البقل : نره‌اى كه خام خورده شود . ج : احرار البقول . و حر الثياب : لباس نفيس و با قيمت . و حر الدار : ميانهء خانه . و حر الرمل : ميانهء ريگ و برگزيدهء آن . و كذلك حر الطين . و و حر الوجه : رخساره . يق لطمه على حر وجهه : و جميل حر : يك نوع مرغى . و كذلك جميل حر . و ساق حر : قمرى نر .

حر

(
horr
) ص . ع . طين حر : گل بىريگ . و رمل حر : ريگ بىگل .

حرا

(
har
) ا . ع . ناحيه . و گشادگى . و ميان‌سراى . يق . نزلت بحراه : و بانگ مرغان و غوغاى آنها و يا عام است . و كنام آهوان . و جاى بيضه نهادن نعامه . ج : احراء . و نيز حرا : سزاوار ( لا يثنى و لا يجمع و لا يؤنث ) . و بالحرا ان يكون ذلك يعنى سزاوار است كه اين باشد . و انه لحرا ان يفعل كذا يعنى سزاوار است كه چنين كند . و نيز حرا ا خ : كوهى به مكه كه آن را حراء نيز گويند .

حراء

(
her '
) ا خ . ع . كوهى به مكه فيه غار تحنث فيه النبى صلى اللّه عليه و آله ( مذكر و مؤنث و منصرف و غير منصرف استعمال مىشود ) .

حراب

(
her b
) ا . ع . ج . حربة .

حراب

(
her b
) م ع . حارب محاربة و حرابا . مر . محاربة .

حرابة

(
harr bat
) ا . ع . اصحاب آلات جنگ .

حرابث

(
har bes
) ع . ج . حربث .

حرابى

(
har ba
) ع . ج . حرباء .

حرابى المتن

(
har biyolmatn
) ا . ع . پشت مازه .

حراة

(
har t
) ا . ع . ناحيه . و گشادگى و ميان سراى . و بانگ مرغان و غوغاى آنها و يا عام است . و كنام آهوان . و جاى بيضه نعامه . و آواز افروختگى آتش . و آواز وزيدن باد بر درخت و رفتن آب .

حرات

(
harr t
) ا . ع . آواز افروخته شدن آتش .

حرات

(
harr t
) ع . ج . حرة (
harrat
) .

حراث

(
her s
) ا . ع . سوفار كمان كه چله در آن باشد .

حراث

(
her s
) ا . ع . تير تمام ناتراشيده . و بيخ پيكان . ج : آحرثة . و رفتن جاى چله در سوفار تير .

حراث

(
harr s
) ا . ع . كشاورز . و از اعلام است .

حراث

(
horr s
) ع . ج . حارث .

حراثة

(
her sat
) م . ع . حرث حرثا و حراثة . مر . حرث .

حراثت

(
her sat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كشتكارى و زراعت و فلاحت .

حراج

(
her j
) ا . ع . تاريكى . و حراج الظلماء : تاريكى در تاريكى . و نيز حراج : ج . حرج و حرجة .

حراج

(
her j
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازارى كه در آنجا رخت و لباس و متاع و اسباب و كالا را جهة فروش عرضه كنند . و حراج كردن : عرضه كردن رخت و كالا و متاع تا هر كس گران‌تر خرد به دو فروشند .

حراجف

(
har jef
) ع . ج . حرجف .

حراجل

(
har jel
) ع . ج . حرجل .

حراجل

(
hor jel
) ا . ع . دراز .

حراجلة

(
har jelat
) ا . ع . جاؤا حراجلة على خيلهم و عراجلة : آمدند سوار و پياده .

حراجيج

(
har jij
) ع . ج . حرجوج .

حراد

(
her d
) م . ع حارد محاردة و حرادا . مر . محاردة .

حراد

(
her d
) ص . ع . ج . حريد .

حراد

(
her d
) ا . ع . كم شيرى شتران .

حرادى

(
har diy
) ع . ج . حردى .

حراديد

(
har did
) ا . ع . سرهاى كوه .

حرار

(
har r
) ا . ع . آزادى و آزاد مردى .

حرار

(
harar
) م . ع . حر العبد حرارا و حرية ( از باب سمع ) : آزاد شد آن مرد و اصيل گرديد .

حرار

(
her r
) ع . ج . حر . و ج . حران . و ج . حرة .

حرارة

(
har rat
) ا . ع . گرمى .