حدت
(
heddat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تيزى و تندى كارد و شمشير و جز آن .
و تيزى در ذائقه . و ترشى و سوزندگى و تندى مزاج . و خشم و غضب .
حدث
(
heds
) ص . ع . رجل حدث :
مرد بسيار سخن و خوش سخن . و رجل حدث الملوك صاحب حديثهم و سمرهم .
و كذلك رجل حدث النساء .
حدث
(
hadas
) ا و ص . ع . چيز نو زشت غير معتاد . و ناقص وضوء . و رجل حدث :
مرد جوان . ج : احداث . و باصطلاح فقه - الحدث اسم للحادثة الناقضة للطهارة شرعا .
و نيز حدث : باران اول سال . ج : احداث .
حدث
(
hadas
) م . ع . حدث حدوثا و حدثا و حداثة و حدثى و حادثة و حديثى و حدثانا . مر . حدوث .
حدث
(
hades
) و (
hados
) ص .
ع . رجل حدث : مرد بسيار سخن و خوش سخن . و كذلك رجل حدث .
حدث
(
hades
) ص . ع . رجل حدث السن : مرد جوان . ج : احداث .
حدثات
(
hadas t
) ا . ع . اتفاقات و حوادث .
حدثان
(
heds n
) ا . ع . حدثان الامر : اول كار و آغاز آن . حديث عايشه رضى اللّه عنها لو لا حدثان قومك بالكفر لهدمت الكعبة . و حدثان الدهر : سختيها و بلاهاى زمانه .
حدثان
(
hods n
) و (
heds n
) ع .
ج . حديث . و آخرى شاذ است .
حدثان
(
hadas n
) ا . ع . چيزى نو كه نبود .
حدثان
(
hadas n
) م . ع . حدث حدوثا و حدثا و حدثانا . مر . حدوث .
حدثة
(
hadasat
) ص . ع . زن جوان . يق امراة حدثة .
حدثية
(
hadaseyyat
) ا . خ . ع . نام فرقه و طايفهاى .
حدج
(
hadj
) م . ع . حدج البعير حدجا ( از باب ضرب ) : حدج بست بر شتر . و حدجه بالسهم : زد او را به تير . و نيز حدج : زدن و چشم انداختن بر چيزى .
يق حدجه ببصره اى رماه به . و غبن در بيع لازم كردن . و تهمت نمودن بر كسى .
حدج
(
hedj
) ا . ع . بار و مركبى است زنان را مانند محفه . ج : حدوج و احداج .
حدج
(
hadaj
) ا . ع . حنظل كه سخت شده باشد . حدجة : يكى . و بطيخ خرد .
حدج
(
hadaj
) و (
hodaj
) ا . ع . خار تر از گياه قتب .
حدجة
(
hadajat
) ا . ع . واحد حدج يعنى يك دانه حنظل سخت شده . و نام مرغى .
حدحة
(
hodohhat
) ص . ع . امراة حدحة : زن كوتاه بالا .
حدد
(
hadad
) ا و ص . ع . چاره . يق ما لى عنه حدد اى بد . و دونه حدد اى منع . و نيز حدد ا خ : نام كوهى و نام زمينى . و دعوة حدد اى باطلة . و هذا امر حدد اى منيع حرام
حدد
(
hadad
) م . ع . حد عليه حددا ( از باب ضرب ) : خشم گرفت بر آن . و حدحدا و حددا . مر . حد . و قولهم حددان لا يكون ذلك كقولهم معاذ اللّه .
حدر
(
hadr
) م . ع . حدر السفينة حدرا ( از باب نصر و ضرب ) : راند كشتى را بسوى نشيب . و حدره حدرا و حدورا : فرو آورد آن را از بالا به پائين . و حدر الرجل : فرود آمد آن مرد ( لازم و متعدى ) . و حدر الاذان و الاقامة و القرآن و فيها : شتاب كرد در خواندن اذان و اقامه و قرآن . و حدر الجلد :
آماس كرد جلد از زدن چوب . و حدر الجلد :
آماسانيد جلد را ( لازم و متعدى ) . و حدر ثوبه : پيچيد جامهء خود را و نيز بر تافت ريشههاى آن را . و حدر البطن الدواء :
روان كرد آن دو اشكم را . و حدر بالشيئ : احاطه كرد آن چيز را . و حدرتهم السنة : به تنگدستى انداخت آن سال ايشان را . و حدر حدرا و حدارة ( از باب نصر و كرم ) : فربه درشت و گرد اندام گرديد . و نيز حدر : پرگوشت شدن چشم خانه .
حدر
(
hadr
) ا . ع . گردى اندام با ستبرى .
حدر
(
hodr
) ص . ع . ج . احدر و حدراء .
حدر
(
hadar
) ا . ع . زمين نشيب يا جائى كه از آن فرود روند .
حدر
(
hadar
) م . ع . حدرت العين حدرا ( از باب نصر و ضرب ) : روان گرديد اشك از چشم . و حدر الدمع :
روان گرديد اشك . و حدر حدرا ( از باب سمع ) : يكى را دو ديد .
حدر
(
hadar
) ا . ع . حول در چشم .
حدر
(
hodorr
) ا . ع . ستبر و غليظ .
حدراء
(
hadr '
) ص . ع . مؤنث احدر زنى كه يك را دو بيند . ج : حدر (
hodr
) . و زنى كه رانش پرگوشت و اعلاى بدن وى باريك باشد و هو نعت حسن للخيل .
و زمين نشيب و زنى كه فرزدق بوى تشبيب كرده .
حدراء
(
hodar '
) ا . ع . نشيب .
حدرة
(
hadrat
) ا و ص . ع . ريشى كه درون پلك چشم برآيد . و عين حدرة :
چشم كلان يا پر گوشت و صلب و يا تيزنظر .
حدرة
(
hodrat
) ا . ع . كثرت و اجتماع .
و گلهء شتران تا سى عدد .
حدرج
(
hadraj
) ا . ع . كسى . ما