تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1220

مساهمون:

ص١٢٢٠
الموضع و ذلك لمكان قدم على الازدواج . و حدث به عيب : پديد شد در وى عيبى كه نبود . و حدث الامر : واقع شد آن كار .

حدوث

(
hadus
) ص . ع . رجل حدوث : مرد بسيار حديث و خوش سخن .

حدوث

(
hodus
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوى . و چيزى از نو پيدا شده .

حدوثة

(
hodusat
) ا . ع . جوانى و آغاز عمر .

حدوج

(
hoduj
) ع . ج . حدج .

حدود

(
hodud
) ع . ج . حد .

حدود

(
hodud
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرزمينها و سرحدها و انتهاها و حدها .

حدور

(
hadur
) ا . ع . زمين نشيب .

حدور

(
hodur
) م . ع . حدر حدرا و حدورا . مر . حدر .

حدورة

(
hadurat
) و (
hodurat
) ا . ع . سيلان اشك .

حدوس

(
hodus
) ا . ع . ج . حدس .

حدوق

(
hoduq
) م . ع . حدق الميت حدوقا ( از باب ضرب ) : گشاد و برهم زد آن مرده چشمها را . و حدق فلانا : بر حدقهء چشم فلان زد .

حدول

(
hodul
) م . ع . حدل عليه حدلا و حدولا . مر . حدل .

حدولة

(
hodulat
) ا . ع . راستى يكى از سرهاى برگشتهء كمان .

حدولة

(
hodulat
) م . ع . حدل حدلا و حدولة . مر . حدل .

حدولق

(
hadavlaq
) ا . ع . كوتاه گرد اندام .

حدى

(
had
) ا . ع . حدى الدهر : هميشه . يق لا افعله حدى الدهر اى ابدا .

حدى

(
had
) م . ع . حدى بالمكان حدى ( از باب سمع ) : پيوسته ماند در آن جاى و لازم گرفت آن جاى را .

حديا

(
hodayy
) ا . ع . منازعت و مبارزت و مبارات . يق انا حدياك ابرزلى و حدك . و الحديا من الناس واحدهم .

حديبية

(
hodaybeyat
) و (
hodaybeyyat
) ا خ . ع . چاهى نزديك مكه . و نام درختى خميده كه در آنجا بود .

حديث

(
hadis
) ا و ص . ع . نو - نقيض قديم - و خبر و هرچه از آن خبر دهند و نقل كنند . و خبرى كه آن حضرت و ائمه عليم السلام نقل كنند . ج : حدثان و حدثان و احاديث بر غير قياس . و بعضى گفته‌اند كه احاديث جمع احدوثه است كه بمعنى خبر باشد و جمع حديث احدثة مىآيد . و رجل حديث السن : مرد جوان .

حديث

(
hadis
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خبر و سروا .

حديث

(
heddis
) ص . ع . مرد بسيار سخن و خوش سخن . يق رجل حديث .

حديثى

(
heddis
) ا . ع . خبر . يق سمعت حديثى حسنة .

حديثى

(
heddis
) م . ع . حدث حدوثا و حدثا و حديثى . مر . حدوث .

حديج

(
hodayj
) ا . ع . از اعلام است . و ابو حديج : لكلك .

حديد

(
hadid
) ا و ص . ع . پيوسته و متصل . و رجل حديد : مرد تيزفهم و چرب‌زبان و زود خشم و دلاور . ج : حداد وا حداء واحدة (
aheddat
) . و نيز حديد : تيز و تند و بران و قاطع و نوكدار . ج : حداد و حداد . و آهن و خود و مغفر . ج : حدائد . و ناب حديد : دندان تيز . و هو حديد فلان اذا كان ارضه الى جنب ارضه .

حديدات

(
hadid t
) ا . ع . ج . حديدة .

حديدة

(
hadidat
) ا و ص . ع . يك قطعهء آهن . و كارد تيز . و آلت و افزار مانند بيل و كلنگ . ج : حدائد و حديدات . و ناب حديدة : دندان تيز . و دارى حديدة داره اى حدها كحدها . و ناقة حديدة الجرة يوجد منها رائحة حادة اى ذكية . و حديدة الحرث : آهن قلبه .

حديده

(
hadide
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزارى مر زركشان را كه تار سيم و زر از آن كشند .

حديدى

(
hadidi
) ص . پ . منسوب بحديد آهنين .

حديقة

(
hadiqat
) ا . ع . مرغزار با درخت . ج : حدائق . قوله تعالى
وَ حَدائِقَ غُلْباً
. و بستان خرمابنان و درختان . و هر حصار با ديوار از بستان و جز آن . و قطعهء نخلستان اگرچه محاط نباشد . و حديقة الرحمن : بستان مسيلمهء كذاب كه هرگاه وى در آنجا كشته شد بحديقة الموت ناميده گرديد .

حديقه

(
hadiqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باغ و بستان .

حديل

(
hedyal
) ا . ع . كوتاه بالا .

حذ

(
hazz
) م . ع . حذه حذا ( از باب نصر ) : بريد آن را .

حذ

(
hozz
) ع . ج . احذ (
ahazz
) و حذاء .

حذاء

(
hez '
) ا . ع . مقابل و برابر . يقال هو حذاؤك . و نيز حذاء : نعل و سپل شتر و سم اسب و جز آن . ج : احذية . و چون ماده شترى گم شود مىگويند معها حذاؤها و سقاؤها ، حذاء سپل آنست و سقاء صبر وى بر تشنگى .