حذلا ( از باب سمع ) : افتاد مژگان چشم آن و آب از آن روان گرديد و سرخ شد و دميد جاى مژه .
حذل
(
hozal
) ا . ع . نيفهء شلوار و بند ازار .
حذل
(
hozal
) و (
hozl
) ا . ع . كرانهء دامن پيراهن .
حذلاق
(
hezl q
) ا . ع . تند و تيز و بران .
حذلقة
(
hazlaqat
) م . ع . حذاقت خود ظاهر كردن و لاف زدن در حذافت و حاذق نبودن . و حذلق الشيئ : فرا گرفت آن چيز را .
حذلقة
(
hozaleqat
) ا . ع . لغتى است در حذلقة .
حذلم
(
hazlam
) ا . ع . كوتاه گرداندام استوار خلقت . و از اعلام است .
حذلمة
(
hazlamat
) م . ع . شتافتن .
و مر يحذلم : اذا مر كانه يتدحرج . و حذلم فرسه : نيكو كرد اسب خود را . و حذلم العود : تراشيد چوب را و تيز گردانيد .
و حذلم سقاءه : پر گردانيد مشك خود را .
حذلوم
(
hozlum
) ا . ع . سبك و شتابرو .
حذم
(
hazm
) م . ع . حذمه حذما ( از باب ضرب ) : بريد و يا زود بريد آن را .
و حذم فى قراءته و غيرها : بشتاب خواند . و حذم فى مشيه : شتاب كرد در رفتن . و كل شيئ اسرعت فيه فقد حذمته .
حذم
(
hazam
) ا . ع . طيران مرغ پر بريده .
حذم
(
hazem
) ص . ع . برنده . يق سيف حذم .
حذم
(
hozam
) ا . ع . مرد كوتاه كه گام نزديك نهد .
حذم
(
hozom
) ا . ع . خرگوشهاى چابك .
و دزدان دانا و ماهر در دزدى .
حذمان
(
hazam n
) ا . ع . تيزروى و سست روى - از اضداد است .
حذمان
(
hazam n
) م . ع . حذم الرجل حذمانا ( از باب ضرب ) : تيز رفت آن مرد و سست رفت .
حذمة
(
hozamat
) ص . ع . كوتاه كه گام نزديك گذارد ( يستوى فيه المذكر و المؤنث ) .
حذمر
(
hezmer
) ا . ع . كوتاه بالا .
حذن
(
hozn
) ا . ع . نيفهء ازار . و كرانهء پيراهن . الحديث من دخل حائطا فليأكل منه غير ان اخذ فى حذنه شيئا .
حذنة
(
hozonnat
) ا . ع . كوتاه . و مرد خردگوش . و شترى كه در خردسالى بسوارى در آمده تا اين كه شكمش كلان گرديده و كوهانش رفته باشد .
حذنتان
(
hozonnat ne
) ا . ع .
بصيغهء تثنيه دو كرانهء فرج زن . و دو خصيه .
و دو گوش .
حذو
(
hazv
) ا . ع . مقابل و روبرو . يق داره حذو داره ( مرفوعا و منصوبا ) .
و الحذو فى العروض حركة مثل قبل الردف .
حذو
(
hazv
) م . ع . حذوته حذوا ( از باب نصر ) : مقابل شدم او را و در مقابل وى نشستم . و حذا حذو زيد : كرد همان كارى را كه زيد كرده بود . و حذا حذوا و حذاء . مر . حذاء .
حذوة
(
hazvat
) و (
hezvat
) و (
hozvat
) ا . ع . چرم پارهها كه وقت چرم بريدن كفشگران برآيد و پيش آنها جمع گردد .
حذوة
(
hezvat
) ا . ع . بخشش . و پارهء گوشت . و مقابل و برابر .
حذوة
(
hozvat
) ا . ع . مقابل و برابر يق دارى حذوة داره . و پارهء گوشت .
حذوق
(
hozuq
) م . ع . حذق حذوقا و حذقا و حذقا . مر .
حذق و حذق .
حذى
(
hazy
) م . ع . حذى اللبن و غيره لسانه حذيا ( از باب ضرب ) : گزيد تيزى شير و جز آن زبان او را . و حذى يده بالسكين : بريد دست او را بكارد .
و كذلك حذت الشفرة النعل . و حذى فلانا بلسانه : غيبت كرد فلان را . و حذى الاهاب : بسيار درانيد پوست را .
حذى
(
hezy
) ا . ع . مقابل و روبرو . و نام درختى .
حذى
(
haz
) م . ع . حذيت الشاة حذى ( از باب سمع ) : مبتلا گرديد آن گوسپند به درد شكم از انقطاع سلا در شكم وى .
حذيا
(
hozy
) ا . ع . بهرهاى از غنيمت وصله .
حذيا
(
hozayy
) ا . ع . مژدگانى . و بهرهاى از غنيمت . و هو حذياك : او مقابل و برابر تو است . و اخذه بين الحذيا و الخلسة اى بين الهبة و الاستلاب .
حذية
(
hezyat
) ا . ع . پارهء گوشت درازا بريده . و بهرهاى از غنيمت . و پارهاى از هر چيزى .
الحديث انها فاطمة حذية منى .
حذية
(
hazeyyat
) ا . ع . بهرهاى از غنيمت . و عطيه . و پشتهء سنگى نزديك مكه .
حذيتين
(
hezyatayne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه . يق جاء الرجلان حذيتين يعنى آمدند آن دو مرد و هر يكى در پهلوى ديگرى بود .
حذير
(
hazir
) ا . ع . ترساننده و پرهيز گوينده از چيزى . و انا حذيرك منه اى احذركه .
حذيق
(
haziq
) ص . ع . بريده شدهء با داس .
حذيم
(
hezyam
) ا . ع . برنده . و داناى ماهر در كار . و ا خ : موضعى در نجد . و از اعلام است . و نام مردى متطبب .
حر
(
her
) ا . پ . نژم . و بانگى مر شبانان