تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1217

مساهمون:

ص١٢١٧

حداد

(
hed d
) ا . ع . جامه‌هاى سوك سياه و كبود .

حداد

(
hed d
) م . ع . حدت المراة حدا و حدادا . مر . حد .

حداد

(
hed d
) و (
hod d
) ع . ج . حديد .

حداد

(
hod d
) ا و ص . ع . كارد تيز . و رجل حداد : مرد تيز فهم و چرب زبان و زود خشم .

حداد

(
hadd d
) ا . ع . آهن‌گر . و زندان‌بان . و دربان . و دريا . و حد زننده . و ا خ : نام نهرى .

حداد

(
hodd d
) ا و ص . ع . كارد تيز . و سيف حداد : شمشير تيز .

حدادة

(
had dat
) ا . ع . زوجه .

حدادة

(
hed dat
) ا . ع . آهنگرى .

حداد حديه

(
had de - hoddihe
) ع . در حق كسى گويند كه طلعت وى را مكروه دارند .

حدادك ان تفعل كذا

- (
had doka - an taf'ala - kaz
) ع . اى قصاراك يعنى منتها آرزو و غايت كار تو است كه چنين كنى .

حدادى

(
hadd di
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آهنگرى .

حدارة

(
had rat
) ا . ع . فربهى با درشتى و گردى اندام .

حدارة

(
had rat
) م . ع . حدرت العين حدارة ( از باب كرم ) : بزرگ و متسع گرديد آن چشم . و حدر حدارة و حدرا . مر . حدر (
hadr
) .

حداس

(
hed s
) ا . ع . غايت و اقصاى چيزى . يق بلغت به الحداس اى الغاية التى يجرى اليها .

حداق

(
hed q
) ع . ج . حدقة .

حدال

(
had l
) ا . ع . نام درختى . و نام موضعى در شام .

حدال

(
hod l
) ا و ص . ع . املس و هموار . و قوس حدال : كمانى كه يكى از سرهاى برگشتهء آن راست شده باشد . و بنو حدال ا خ : قبيله‌اى .

حدالى

(
had l
) ع . ج . حدل (
hadel
) .

حدآن

(
hed'an
) ع . ج . حدأة .

حدائج

(
had ej
) ع . ج . حداجة .

حدائد

(
hadaed
) ع . ج . حديد . و ج . حديدة .

حدائق

(
hadeeq
) ع ج . حديقة .

حدب

(
hodb
) ا و ص . ع . ج . احدب و حدباء . و حدب الامور : كارهاى دشوار .

حدب

(
hadab
) ا . ع . كوز پشتى . و گياه بهمى كه ريخته و متراكم گردد . و سختى سرما و زمين بلند سنگ و گل آميخته . ج : حداب . قوله تعالى
وَ هُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ .
و تراكب آب در روانى . و نشان در پوست . و انحدار از بالا به پائين مانند انحدار موج و ريگ . ج : حداب . و گياه نصى و يا گياه ديگر .

حدب

(
hadab
) م . ع . حدب الرجل حدبا ( از باب سمع ) : كوز پشت گرديد آن مرد . و حدب عليه : مهربان گرديد بر وى . و حدب المراة : شوهر نكرد زن بيوه و بر بچه‌هاى خويش مهربان گرديد .

حدب

(
hadeb
) ص . ع . مرد كوز پشت .

حدباء

(
hadb
) ا و ص . ع . مونث احدب يعنى زن كوزپشت . و كار دشوار . ج . حدب (
hodb
) و حدب الامور : كارهاى دشوار . و شجرة حدباء : درخت خميده . و ناقة حدباء : ناقه‌اى كه از لاغرى استخوان سرينش نمايان باشد .

حدبار

(
hedb r
) ا . ع . ناقهء لاغر كه استخوان پشت و سرينش نمايان باشد . و ناقه‌اى كه كوهانش رفته باشد . و سال قحط . و پشته و يا زمين بلند . ج . حدابير .

حدبة

(
hadabat
) و (
hodb t
) ا . ع . كوز پشتى .

حدبة

(
hadebat
) ص . ع . زن كوز پشت .

حدبد

(
hobabed
) ص . ع . لبن حدبد : شير ستبر و خفته .

حدبدبى

(
hadabdab
) ا . ع . يك نوع بازى مر قبطيان را .

حدبق

(
hodboq
) ا . ع . كوتاه گرد اندام .

حدبه

(
hodbe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى . كوزپشتى . و برجستگى و برآمدگى .

حدبير

(
hedbir
) ا . ع . ناقهء لاغر پوست بر استخوان چسبيده .

حدة

(
hedat
) م . ع . تنها و منفرد و جداگانه . و اعط كل واحد منهم على حدة يعنى جداگانه . و فعله من ذات حدته و على ذات حدته و من ذى حدته : يعنى از راى و دانش خود كرد آن را .

حدة

(
hedat
) م . ع . وحد وحدا و وحودة و وحودا و وحادة و وحدة و حدة . مر . وحد .

حدة

(
haddat
) ا خ . ع . موضعى ما بين مكه و جده و حداء نيز گويند .

حدة

(
heddat
) ا . ع . سبكى مردم از غضب . و تيزى آهن .

حدة

(
heddat
) م . ع . حدت السكين و السيف حدة ( از باب ضرب ) : تيز گرديد كارد و شمشير .

حدة

(
hoddat
) ا . ع . اندكى از شير و آب و جز آن و پاره‌اى از هر چيزى .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1217 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )