تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1215

مساهمون:

ص١٢١٥
مكيدن كودك پستان مادر را . يق ما حجم الصبى ثديها اى ما مص . و برآمدن پستان دختر . و گوشت باز كردن از استخوان وقت خوردن . و نيشتر زده خون مكيدن به شيشه و شاخ . و بستن دهان شتر تا نگزد .

حجم

(
hajm
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماده و برآمدگى و ستبرى و جسامت از هر چيز و باصطلاح طبيعى آن مقدارى از فضا كه در تصرف جسمى در آيد .

حجن

(
hajn
) م . ع . حجنه حجنا ( از باب ضرب ) : فرا خويشتن كشيد آن را بچوگان . و حجن العود : خمانيد چوب را . و حجن فلانا عن الشيئ : برگردانيد فلان از آن چيز و بازداشت .

حجن

(
hajn
) ا . ع . از اعلام است .

حجن

(
hojon
) ع . ج . احجن و حجناء .

حجن

(
hajan
) م . ع . زمن در ستور و گرى

حجن

(
hajan
) م . ع . حجن الشيئ حجنا ( از باب سمع ) : كج گرديد آن چيز و حجن بالدار : اقامت نمود به خانه . و حجن عليه و به : بخيلى كرد به آن .

حجن

(
hajan
) و (
hajen
) ا . ع . كنه .

حجن

(
hajen
) ص . ع . شعر حجن : موى مرغول و فروهشته .

حجناء

(
hajn '
) ص . ع . مؤنث احجن يقال شوكة حجناء : شوكة كج . ج : حجن .

حجناء

(
hajn '
) ا . ع . نام اسبى . و گوشى كه يكى از دو طرف آن از جانب پائين بسوى جبهه مائل باشد و يا هر دو طرف آن بسوى جبهه بر يكديگر خميده باشد .

حجنة

(
hojnat
) ا . ع . كژى و حجنة المغزل : آهنى كژ كه بر سر دوك باشد و نخى كه مىريسند بدان آويخته شده و دراز مىگردد . و حجنة الشوكة كذلك .

حجنة

(
hojnat
) و (
hajanat
) ا . ع . حجنة الثمام : برگ گياه يز . و كذلك حجنة الثمام .

حجو

(
hajv
) م . ع . حجا بالمكان حجوا ( از باب نصر ) : اقامت نمود در آنجاى . و حجا القوم : پاداش داد قوم را . و حجوته : غالب آمدم او را در فطانت و چيستان . و حجا بالشيئ : بخيلى كرد به آن چيز . و حجت الريح السفينة : راند باد كشتى را . و حجا السر : نگاهداشت راز را . و نيز حجو : آواز دادن شتر نر و شناختن شتر ماده آن آواز را و مايل شدن بسوى وى . يق حجا الفحل الشول . و استادن . و باز داشتن . و به گمان دعواى چيزى كردن . و انى احجوبه خيرا : من گمان خير به آن مىبرم .

حجوة

(
hajvat
) ا . ع . مردى كه داراى بخل باشد .

حجوج

(
hajavvaj
) ا . ع . راهى كه گاه راست شود و گاه كج .

حجور

(
hojur
) و حجورة (
hojurat
) ا . ع . ج . حجر كه بمعنى اسب ماديان باشد .

حجورة

(
hajjurat
) ا . ع . حاجورة كه نوعى از بازى باشد مر كودكان را .

حجول

(
hajul
) ا . ع . دور و بعيد .

حجول

(
hojul
) م . ع . حجلت عينه حجولا ( از باب ضرب ) : فرو شد چشم او بمغاك .

حجول

(
hojul
) ا . ع . ج . حجل (
hajl
) و (
hejl
) و (
hejel
) و (
hejjel
) .

حجوم

(
hajum
) ا . ع . كشندهء خون و مكنده . و فرج زن بدان جهة كه مىمكد .

حجوم

(
hojum
) ا . ع . ج . حجم .

حجون

(
hajun
) ا و ص . ع . كاهل . و هر غزوه‌اى كه نخست خلاف آن ظاهر كنند و آخر كار همان جا روند و يا غزوهء دور و دراز يق سرنا عقبة حجونا اى طويلة . و غزوة حجون اى بعيدة . و نيز حجون ا خ : نام كوهى در مكه و هى مقبرة . و نام موضعى ديگر .

حجوى

(
hajv
) ا . ع . غلبهء در فطانت .

حجى

(
haj
) م . ع . حجى به حجى ( از باب سمع ) : مولع و حريص شد به آن و لازم گرفت آن را . و حجى الرجل : گذاشت آن را و تجاوز كرد .

حجى

(
haj
) ع . ج . حجاة .

حجى

(
haji
) ص . ع . عاقل و هوشمند و دانا و واقف .

حجى

(
haji
) و (
haj
) ص . ع . سزاوار و لايق و شايسته . مر . حجى (
hajiy
) .

حجى

(
hej
) ا . ع . عقل و زيركى . و مقدار و اندازه . و زمزمه . ج : احجاء .

حجى

(
hajiy
) ص . ع . سزاوار هو حجى به : او سزاوار است به آن . و كذلك هو حج به . و هو حجا به كله بمعنى الا انك اذا فتحت الجيم لم تؤنث و لم تثن و لم تجمع على قياس قمن . و نيز حجى : عاقل و دانا و حريص و راغب .

حجئ

(
haji '
) ص . ع . سزاوار يق حجئ بكذا . و پناه گيرنده يق حجئ اليه .

حجيا

(
hojy
) ا . ع . غلبهء در فطانت .

حجيا

(
hojayy
) ا . ع . چيستان . يقال حجياك ما فى يدى و هى لعبة و اغلوطة نحو قولهم اخرج ما فى يدى و لك كذا و يقال ايضا انا حجياك فى هذا اى من يحاجيك .

حجيب

(
hajib
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حجاب و پرده .

حجيج

(
hajij
) ص . ع . رجل حجيج : مردى كه غور زخم آن بميل آزموده . شده باشد . و مرد حجت‌گوى . و ج . حاج