تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1214

مساهمون:

ص١٢١٤
ع . ارض حجرة : زمين بسيار سنگ و كذلك ارض حجرة .

حجرة

(
hojrat
) ا . ع . خانهء خرد و برواره و حطيرهء شتر . ج : حجر و حجرات (
hojor t
) و (
hojar t
) و (
hojr t
) .

حجروف

(
hojruf
) ا . ع . جانوركى دراز و يا بزرگتر از مورچه .

حجره

(
hojre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اطاق و يورد و يورده و شبستان و خلوتگاه و اطاق مدرسه و اطاق كاروان‌سرا و دكان تجارت و جز آن .

حجرى

(
hojriy
) و (
hejriy
) ا . ع . حق و حرمت .

حجرى

(
hajariy
) ص . ع . منسوب به حجر كه سنگ باشد .

حجريت

(
hajariyat
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - صلابت و سختى مانند سنگ .

حجز

(
hajz
) م . ع . حجزه حجزا و حجيزى و حجازة ( از باب نصر و ضرب ) : منع كرد او را و باز داشت . و نيز حجز : شتر را نشانيده سپل وى را بر ميان بستن براى علاج . و در ميان دو چيز در آمدن يق حجز بينهما .

حجز

(
hejz
) و (
hojz
) ا . ع . اصل و عشيره . و ناحيه .

حجز

(
hajaz
) ا . ع . نوعى از بيمارى روده كه از بسيارى عطش پديد آيد .

حجز

(
hajaz
) م . ع . حجز حجزا ( از باب سمع ) : به بيمارى حجز مبتلا گرديد .

حجز

(
hojz
) ع . ج . حجزة (
hojzat
) .

حجزات

(
hojz t
) م . ع . ج . حجزة .

حجزاوى

(
hejz viy
) ص . ع . منسوب به حجزى .

حجزة

(
hojzat
) ا . ع . ازار بستنگاه از ميان و نيفهء شلوار . و در اسب آنجاى از شكم وى را گويند كه مقابل ازار بستنگاه باشد . ج : حجز (
hojaz
) و نيز كنايه از فرج باشد ج : حجزات . و يق وردت الابل و لا حجزا اى شباعا عظام البطون . و هو ناتى الحجزة يعنى تهيگاه وى پر گوشت است و آن عيب باشد . و رجل شديد الحجزة : مرد بسيار شكيبا بر سختى و محنت . و منه حديث على عليه السلام هم اشدنا حجزا اى بنو امية و روى حجزة .

حجزة

(
hajazat
) ع . ج . حاجز .

حجزى

(
hejz
) ا خ . ع . دهى نزديك دمشق .

حجف

(
hajaf
) ع . ج . حجفة .

حجفة

(
hajafat
) ا . ع . سپرى كه در وى چوب و پى نباشد و از پوست و چرم بود و سينه . ج : حجف .

حجك

(
hajak
) ا . پ . گل سرخ و ورد .

حجل

(
hajl
) م . ع . حجل الغراب حجلا و حجلانا ( از باب نصر و ضرب ) : جهجهان رفت آن زاغ و برجست در رفتن بيك پاى . و حجل المقيد : بلند كرد پاى را و درنگى نمود در رفتن آن قيد كرده شده . و كذلك حجل الغلام . و مر فلان يحجل فى مشيته يعنى خراميد فلان . و حجل بينه حجلا ( مجهولا ) : حايل شد ميان وى .

حجل

(
hejl
) ا . ع . سپيدى . ج : احجال .

حجل

(
hajl
) و (
hejl
) و (
hejel
) ا . ع . بند و پاى بند كه بر پاى نهند .

حجل

(
hajl
) و (
hejl
) و (
hejel
) و (
hejell
) ا . ع . پا برنجن و خلخال . ج : احجال و حجول .

حجل

(
hajal
) ا . ع . كبك سرخ پاى و سرخ منقار . و دبى حجل : نام نوعى از بازى . و نيز حجل : ج . حجلة .

حجلاء

(
hajl '
) ا . ع . گوسپندى كه ساقهايش سپيد باشد . و نام وادى .

حجلان

(
hajal n
) م . ع . حجل الغراب حجلا و حجلانا . مر . حجل .

حجلة

(
hajalat
) ا . ع . عمارتى مدور مانند گنبد . و خانهء آراستهء به تخت . و جامه و پرده براى عروس . ج : حجل و حجال . و شتر ريزهء نر و ماده . ج : حجل . و واحد حجل يعنى يك كبك نر .

حجل حجل

(
hajal - hajal
) ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپندان را زجر كنند و يا برخيزانند براى دوشيدن .

حجله

(
hajle
) و (
hejle
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اطاق و حجرهء آراسته و زينت كرده شدهء جهة عروس و داماد .

حجله خانه

(
hejle - x ne
) ا . پ . جائى كه آنجا را حجله ساخته‌اند .

حجله ساز

(
hajle - s z
) و حجله كش (
hejle - kac
) ا . پ . كسى كه ترتيب مىدهد و آرايش مىكند حجلهء عروس و داماد را .

حجله گاه

(
hejle - g h
) ا . پ . حجله خانه .

حجلى

(
hejl
) ا . ع . نوع كبك نر و اين كلمه اسم جمع است و لا نظير لها سوى ظربى .

حجم

(
hajm
) ا . ع . بيرون آمدگى هر چيز كه از دست ماليدن محسوس گردد . ج : حجوم . يق مرفق له حجم اى نتوء .

حجم

(
hajm
) م . ع . حجمه عن الشيئ حجما ( از باب نصر و ضرب ) : بازداشت او را از آن چيز و منع كرد . و نيز حجم :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1214 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )