تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1212

مساهمون:

ص١٢١٢

حجاج

(
haj j
) و (
hej j
) ا . ع . جانب و استخوان ابرو . و كرانهء قرص آفتاب . ج : احجة .

حجاج

(
hej j
) ه . ع . حاجه محاجة و حجاجا . مر . محاجة .

حجاج

(
hajj j
) ا و ص . ع . بسيار حج كننده . و ا خ . دهى به بيهق . و حجاج بن يوسف بن الحكم بن عتبة بن مسعود بن ثقيف معروف به حجاج ثقفى از امراى عبد الملك مروان ظالم مشهور كه در سال 95 هجرى وفات نمود و اليه ينسب الصاع لانه اتخذه على صاع عمر رضى اللّه عنه فيقال الصاع الحجاجى .

حجاج

(
hojj j
) ع . ج . حاج و حاجج .

حجار

(
hej r
) ع . ج . حجر (
hajar
) و ج . حجر (
hejr
) .

حجار

(
hajj r
) ا . ع . سنگ تراش و حجار بن الجراخ : از حكام عرب بود بر دست عمر بن الخطاب رضى اللّه عنه ايمان آورد .

حجارة

(
hej rat
) ا . ع . ج . حجر . و ا خ : نام شهرى در حدود اندلس .

حجارى

(
hej riy
) ص . ع . منسوب به شهر حجارة .

حجارى

(
hajj ri
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صنعت سنگ‌تراشى .

حجاز

(
hej z
) ا ع . هرچه بدان ميان بندند وقت برچيدن دامن و آن رسن كه سپل شتر بدان بر ميان بندند . و حد فاصل ميان دو چيز . و مكه و مدينه و طائف و روستاهاى آنها كانها حجزت بين نجد و تهامة او بين نجد و السراة اولانها احتجزت به خمس حرار حرة بنى سليم و راقم و ليلى و شوران و النار .

حجاز

(
hej z
) ا . پ . مقامى از دوازده مقام موسيقى بدين تفصيل : بزرگ ، بوسليك ، حجاز ، حسينى ، راست ، رهاوى ، زنگوله ، صفاهانك ، عراق ، عشاق ، كوچك ، نوا .

حجازة

(
hej zat
) م . ع . حجزه حجزا و حجيزى و حجازة . مر . حجز .

حجازى

(
hej ziy
) ص . ع . منسوب به مالك حجاز .

حجازيك

(
haj zayka
) ع . كلمهء فعل اى احجز بين القوم حجزا بعد حجز .

حجاف

(
hoj f
) ا . ع . روانى شكم از تخمه ، لغتى است در حجاف .

حجال

(
hej l
) ع . ج . حجلة . و ربات الحجال : زنان .

حجال

(
hajj l
) ا . ع . درخشندگى .

حجام

(
hej m
) ا . ع . آنچه بدان دهان شتر مست بندند تا نگزد .

حجام

(
hajj m
) ا . ع . كشندهء خون از شاخ . و فى المثل افرغ من حجام ساباط لانه حجم كسرى مرة فى سفره فاغناه فلم يعد للحجامة اولانه كان يحجم من مر عليه من الجيش بدانق نسئة الى وقت قفولهم و مع ذلك يمر عليه الاسبوع و الاسبوعان و لا يقربه احد فحينئذ كان يخرج امه فيحجمها لئلا يلام بالبطالة فما زال دابه حتى ماتت فجاة فصار مثلا .

حجام

(
hajj m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه حجامت مىكند و دلاك و سرتراش و مزين و فصاد و رگ‌زن و تانگر و تانگو ورتشلخ و گراى .

حجامة

(
hej mat
) ا . ع . صنعت حجامى .

حجامت

(
haj mat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چسباندن شاخ بموضعى از بدن انسانى و متخلخل كردن هواى جوف آن را باعانت مكيدن تا آن موضع برآمده و منتفخ گردد . و حجامت با شرط : آنكه پس ازين عمل در آن موضع با استره زخمهاى كوچك چند وارد كنند و بعد بواسطهء مكيدن با شاخ خون آنها را بگيرند و حجامت خشك همان قسم اول است كه مكيدن با شاخ موضعى از بدن بود .

حجامتگر

(
haj mat - gar
) ا . پ . رتشلخ و حجام و آنكه حجامت مىكند .

حجامى

(
hajj mi
) ا . پ . - مأخوذ تازى - كسى كه حجامت مىكند و رتشلخ .

حجب

(
hajb
) م . ع . حجب حجبا و حجابا . مر . حجاب .

حجب

(
hojb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شرم و حيا و با حجب : با شرم . و حجب داشتن : شرم و حيا داشتن .

حجب

(
hajab
) ا . ع . مجراى نفس .

حجب

(
hajeb
) ا . ع . پشته .

حجب

(
hojob
) ع . ج . حجاب .

حجبة

(
hejbat
) ا . ع . حاجبى و دربانى و پرده‌دارى .

حجبة

(
hajabat
) ا . ع . واحد حجبتان . مر . جبتان . و ج . حاجب .

حجبتان

(
hajabat ne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه دو تندى سرين كه مشرف‌اند بر تهيگاه و يا دو استخوان بالاى زهار كه مشرف‌اند بر شكم از چپ و راست و دو استخوان سرين اسب كه مشرفند بر شكم وى .

حجبى

(
hajabiy
) ص . ع . منسوب به حجابة الكعبة .

حجة

(
hajjat
) ا . ع . مهره و يا مرواريد كه در گوش كنند . و ذو الحجة : نام ماه دوازدهم از سال تازيان .

حجة

(
hajjat
) و (
hejjat
) ا . ع . نرمهء گوش .

حجة

(
hejjat
) ا . ع . يك بار حج كردن . و سال ج : حجج . و ذو الحجة : ماه دوازدهم از سال تازيان . و ماه حج . ج : ذوات الحجة .

حجة

(
hojjat
) ا . ع . دليل و برهان . ج . حجج .