تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1213

مساهمون:

ص١٢١٣

حجت

(
hojjat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دليل و برهان و فرنود و گردا و نخشه و سبب و موجب و روبكارى و استدلال . و حكم و امر و قضا و فتواى قاضى . و حجت استوار : قرآن . و حجت كردن : قصد كردن و فتوى دادن و دليل آوردن و عذر آوردن . حجة الله لا افعل (
hajjatell he - l - af'alo
) ع . سوگندى است مر تازيان را .

حجتانه

(
hojjat ne
) ا . پ . شهادت نامه .

حجت نماى

(
hojjat - nom y
) ا . پ . قياس‌كننده .

حجتى

(
hojjati
) ا . پ . شخص بحث كننده و نيك دليل آور و دليل آور مصر و بحث‌كننده .

حجج

(
hejaj
) ع . ج . حجة .

حجج

(
hojaj
) ع . ج . حجة .

حجج

(
hojoj
) ا . ع . راههاى كوفته شده و زخمهائى كه غور آنها را بميل دريافته باشند . ج : حجيج .

حجحج

(
hajhaj
) ا . ع . ناكس و فرومايه .

حجحجة

(
hajhajat
) م . ع . اقامت كردن . و سپسايگى باز رفتن يق حملوا على القوم حملة ثم حجحجوا . و آهنگ سخن كردن و باز ايستادن از آن .

حجر

(
hajr
) م . ع . حجره حجرا و حجرا و حجرا و حجرانا و حجرانا و محجرا ( از باب نصر ) : منع كرد او را و بازداشت . و حجر على فلان القاضى : منع كرد قاضى فلان را از تصرف در مالش . و حجر الارض : منار نصب كرد در آن زمين و بازداشت ديگران را از تصرف در آن .

حجر

(
hajr
) ا . ع . تل ريگ و تودهء آن . و چشم خانه . و قصبهء يمامه - يذكر و يؤنث - و ا خ : نام موضعى و نام وادى . و نيز حجر : ج . حجرة . و حجر ذى رعين : ا خ : پدر قبيله‌اى . و حجر الازد : ا خ : نام قبيله‌اى .

حجر

(
hajr
) و (
hejr
) و (
hojr
) ا . ع . كنار و آغوش . ج : حجور . و حرام . و قرئ بهن فى قوله تعالى
حَرْثٌ حِجْرٌ
و
حِجْراً مَحْجُوراً *
اى حرام محرما و در استعاذهء از امر منكر گويند حجرا له اى دفعا و كذلك حجرا له و حجرا له .

حجر

(
hajr
) و (
hejr
) ا . ع . حفظ و حفاظت . و پناه و حمايت . و ستر و پرده و فرج مرد و فرج زن . ج : حجور . و نشافى حجره اى فى حفظه و ستره . و كذلك فى حجره .

حجر

(
hejr
) ا . ع . عقل قوله تعالى
هَلْ فِي ذلِكَ قَسَمٌ لِذِي حِجْرٍ .
و گرداگرد كعبه اندرون حطيم از سوى شمال و ديار و بلاد ثمود در نواحى شام . قوله تعالى
كَذَّبَ أَصْحابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ .
و اسب ماديان و به اين معنى حجرة بتا گفتن غلط است . ج : حجور و حجورة و احجار . و قرابت و خويشى . و كنار جامه و جامه‌اى كه در تصرف شخص باشد .

حجر

(
hejr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كنار و آغوش . و حفظ و حمايت .

حجر

(
hejr
) و (
hojor
) م . ع . حجرا حجرا و حجرا و حجرا . مر . حجر .

حجر

(
hojr
) ا . پ . كمربند شلوار و بند ازار .

حجر

(
hojr
) ا . ع . حبس و زندان . و از اعلام است .

حجر

(
hajar
) ا . ع . سنگ . ج : احجار و احجر و حجارة و حجار . يق رمى فلان بحجره اى بقرن مثله . و سيم و زر و هر دو را حجران گويند . و ريگ . و حجر اسود شرفه اللّه در كعبه است . و حجر الارض : سخت‌ترين بلاهاى زمين . و رمى بحجر الارض اى بداهية . و حجر المس : سنگ فسان .

حجر

(
hajar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سنگ و باصطلاح كيميا جوهرى كه مادهء وجود كيميا و هيولاى اكسير است و هركس ازو به چيزى اشاره كرده . و حجر ارمنى : گل لاجوردى و گل ارمنى . و حجر اسيوس : شوره . و حجر الكزك : سنگى بسيار سفيد كه در ساحل بحر هند يابند .

حجر

(
hojar
) ع . ج . حجرة .

حجر

(
hojor
) ا . ع . گوشت گرداگرد ناخن .

حجرات

(
hajar t
) ع . ج . حجرة .

حجرات

(
hojar t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حجره‌ها و اطاقها .

حجرات

(
hojr t
) و (
hojar t
) و (
hojor t
) ع . ج . حجرة .

حجران

(
hojr n
) ا . ع . ج . حاجر .

حجران

(
hojran
) و (
hejr n
) ا . ع . بازداشت و منع .

حجران

(
hojr n
) و (
hejr n
) م . ع . حجر حجرا و حجرانا و حجرانا مر . حجر .

حجران

(
hajar ne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه زر و سيم .

حجرة

(
hajrat
) ا . ع . ناحيهء سراى . ج : حجر و حجرات و حواجر . و يقال للرجل اذا كثر ماله انتشرت حجرته و فى - المثل يربض حجرة و يرتعى وسطا .

حجرة

(
hajrat
) و (
hajerat
) ص .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1213 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )