تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1211

مساهمون:

ص١٢١١

حثى

(
hasy
) ا . ع . مشت و هر آنچه از آب و جز آن كه در مشت گيرند . ج : حثيات .

حثى

(
hasy
) م . ع . حثى حثيا و حثيانا و حثوا و تحثاء ( واوية يائيه ) . مر . حثو .

حثى

(
has
) ا . ع . خاك پاشيده و سبوس و پوستهاى خرما . حثاة يكى . و كاه و يا كاه باريك و كاه‌ريزه و كاهى كه دانه از آن جدا كرده باشند .

حثى

(
hos
) ا . ع . ج . حثوة .

حثيات

(
hasay t
) ا . ع . ج حثى . و ثلاث حثيات من الماء اى ثلاث غرفات .

حثيان

(
hasay n
) م . ع . حثى حثيا و حثيانا . مر . حثو .

حثية

(
hasyat
) ا . ع . واحد حثى يعنى يك مشت از آب و جز آن .

حثيث

(
hasis
) ا . ع . سريع و شتاب - ضد بطئ . ج : حثاث . و ولى حثيثا اى مسرعا حريصا يعنى بشتاب و حرص پشت كرد .

حثيثى

(
hessis
) م . ع . حث حثا و حثحوثا و حثيثى . مر . حث .

حثيرة

(
hasirat
) ا . ع . مهمانى بناى نو .

حثيل

(
hesyal
) ا . ع . كوتاه بالا . و نوعى از درخت كوهى . ج : حثائل . و مرد كاهل و كودك بدخوار تبه حال .

حج

(
hajj
) م . ع . حج بنو فلان فلانا ( از باب نصر ) : بسيار آمد و رفت كردند بنو فلان نزد فلان . و نيز حج : آهنگ كردن و باز داشتن . الحديث فحججتها اى صرفتها عن جهتها . و ميل فرو بردن بجراحت از جهت علاج . و غلبه كردن بحجت بر كسى المثل لج فحج . و قصد طواف كعبه كردن به نيت عبادت و بجاى آوردن آن .

حج

(
hajj
) و (
hejj
) ا . ع . قصد . و باصطلاح فقها قصد البيت للتقرب الى اللّه تعالى بافعال مخصوصة فى اماكن مخصوصة . و يقال الحج بالفتح المصدر و بالكسر الاسم . و قوله : تعالى
الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ
اى زمان الحج . و قوله
يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ
قيل هو يوم النحر و قيل يوم عرفة و قيل الحج الاكبر ما فيه وقوف و الاصغر الذى لا وقوف فيه و هو العمرة و قيل جميع ايام الحج . الحديث انما سمى الحج الاكبر لانها سنة كانت حج فيها المسلمون و المشركون و لم يحج المشركون بعد تلك السنة .

حج

(
hajj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طواف خانهء كعبه و ساير اعمال مخصوصه در ايام مخصوصه . و حج كردن : بجا آوردن طواف و ساير اعمال .

حج

(
hojj
) ع . ج . حاج و حاجج .

حجا

(
haj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيكار و نبرد و كارزار .

حجا

(
haj
) ا . ع . ناحيه و كرانه و سوى . ج : احجاء . و حجاب و پرده و ستر . و حبابهاى آب كه از باران پديد آيد . و زمزمه و ترنم .

حجا

(
haj
) ص . ع . سزاوار . مذكر و مؤنث و تثنيه و جمع و واحد در وى يك‌سان است .

حجا

(
hej
) ا . ع . عقل و زيركى و مقدار . ج : احجاء .

حجأ

(
haja '
) م . ع . حجأ بالامر حجا ( از باب فتح ) : شاد شد به آن كار . و حجا عنه كذا : باز داشت از وى آن را . و حجئ به ( از باب سمع ) : بخيلى كرد به آن و مولع شد و يا شاد گرديد به آن و يا چنگ زد در آن و لازم گرفت آن را .

حجاء

(
haj '
) و (
hej '
) ا . ع . زمزمه و ترنم و خوانندگى كه بآهستگى كنند .

حجاء

(
hej '
) م . ع . حاجاه محاجاة و حجاء : پرسيد از وى تا در غلط افگند او را يا چيستان گفت . و نيز حجاء : با هم كارزار كردن .

حجاب

(
hej b
) ا . ع . پردهء . ج : حجب . و منقطع زمين سنگلاخ سوخته و ريگ دراز . و آنچه از كوه بلند باشد . و روشنائى آفتاب و يا كرانهء آن . و هر حايل ميان دو چيز يق العجز حجاب بين الانسان و مراده . و نام كوهى سواى كوه قاف . و موت در حالت شرك اعاذنا اللّه منها . الحديث يغفر للعبد ما لم يقع الحجاب . و نيز حجاب : لحمة رقيقة مستبطنة بين الجنبين تحول بين الرئة و القصب .

حجاب

(
hej b
) م . ع . حجبه حجبا و حجابا ( از باب نصر ) : بازداشت آن را از دخول . و حجب الشيئ : پوشانيد آن چيز را و نيز حجب : كم كردن حصهء وارث را و يا محروم گردانيدن وارث را از حصه .

حجاب

(
hej b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرده و نقاب و برقع و روبند . و فاصله . و روپوش . و حجاب كحلى : آسمان و ابر سياه و غبار . و حجاب كردن : خود را پوشانيدن و رو گرفتن و رو پنهان كردن و مخفى و پنهان كردن .

حجاب

(
hojj b
) ع . ج . حاجب .

حجابانه

(
hej b ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور پنهانى و بطور مخفى .

حجابة

(
hej bat
) ا . ع . دربانى و پرده دارى . الحديث قالت بنو قصى فينا الحجابة يعنون حجابة الكعبة اى سدانتها .

حجاب چشمى

(
hej b - cacmi
) ا . پ . محجوبيت و نگاه ملايم و بطور حجب .

حجابى

(
hej bi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پرده‌دار و با شرم و حيا و پنهانى و نهانى .

حجاة

(
haj t
) ا . ع . واحد حجا كه يك حباب آب باشد . و كرانه و سوى و جانب . ج : حجى و احجاء .