تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1209

مساهمون:

ص١٢٠٩
ريگ را . و لا ادرى اين حتكوا : نمىدانم كه كجا رفتند .

حتك

(
hatak
) ا . ع . شترمرغ بچگان و يا ريزهء آنها .

حتكان

(
hatak n
) م . ع . حتك حتكا و حتكانا . مر . حتك .

حتكى

(
hetekk
) ا . ع . رفتار مرد كوتاه .

حتل

(
hatl
) ا . ع . عطا و بلايه از هر چيزى .

حتل

(
hatl
) و (
hetl
) ا . ع . مانند و همتا .

حتم

(
hatm
) ا . ع . قضا . ج : حتوم . و خالص از هر چيزى و به اين معنى مقلوب محت است . و چيزى لازم كه كردن آن واجب باشد .

حتم

(
hatm
) م . ع . حتم الله عليه الامر حتما ( از باب ضرب ) : واجب گردانيد خداوند بر او آن كار را . و حتم بكذا : حكم كرد آن را . و حتم عليه الامر : واجب گردانيد آن كار را بر او . و حتم الامر : استوار كرد آن كار را .

حتم

(
hatm
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - واجب و لازم و حكم . و بطور حتم : البته و حكما و بطور وجوب . و حتم كردن : حكم كردن و واجب كردن .

حتمة

(
hotmat
) ا . ع . سياهى .

حتمة

(
hatamat
) ا . ع . شيشهء ريزه‌ريزه . و سياهى .

حتمى

(
hatmi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - لازم و واجب و مهم .

حتن

(
hatn
) و (
hetn
) ا . ع . مانند و قرين و همتا و همسر و حريف . ج : احتان .

حتن

(
hatan
) ا . ع . كرانه‌هاى كوه .

حتن

(
hatan
) م . ع . حتن الحرحتنا ( از باب سمع ) : سخت شد گرما .

حتناء

(
hatn '
) ص . ع . ابل حتناء : شتران بىموى .

حتنال

(
hatn l
) و حتنان (
hatn n
) ا . ع . نجات و گريز و رهائى و ما له عنه حتنال اى بد . و كذلك ما له عنه حتنان .

حتنان

(
hatn ne
) و (
hetn ne
) ا . ع . هر دو به صيغهء تثنيه يق هماحتنان يعنى آن دو مساوىاند در تيراندازى و جز آن . و كذلك هما حتنان .

حتنى

(
hatn
) ص . ع . وقعت النبل حتنى : افتادند تيرها برابر و متساوى .

حتو

(
hatv
) م . ع . حتاحتوا ( از باب نصر ) : سخت دويد و حتا هدب الكساء : ريشهء چادر را اندرون كرده دوخت .

حتوت

(
hatut
) ا . ع . خرما بنى كه غورهء آن ريخته باشد .

حتود

(
hatud
) ا . ع . چشم سلاق‌دار . ج . حتد .

حتود

(
hotud
) ا . ع . شارع و راههاى فراخ .

حتود

(
hotud
) م . ع . حتد با المكان حتودا ( از باب ضرب ) : مقيم شد در آنجاى .

حتور

(
hotur
) ا . ع . تنگ‌گيرى نفقه بر عيال .

حتور

(
hotur
) م . ع . حتر حترا و حتورا . مر . حتر .

حتوف

(
hotuf
) ع . ج . حتف .

حتوم

(
hotum
) ع . ج . حتم . و ج . حاتم .

حتومة

(
hotumat
) ا . ع . حموضة و ترشى .

حتوى

(
hattaviy
) ص . ع . منسوب به حتى .

حتئ

(
hati '
) ا . ع . پست مقل .

حتى

(
haty
) م . ع . حتيته حتيا ( از باب ضرب ) : دوختم آن را و استوار كردم آن را . و تافتم آن را .

حتى

(
hatt
) ع . بمعنى تا و هى حرف للغاية و للتعليل و بمعنى الا فى الاستثناء و تخفض و ترفع و تنصب و لهذا قال الفراء اموت و فى نفسى من حتى شيئ و گاه بمعنى با باشد يق اكلت السمكة حتى راسها اى مع راسها .

حتى

(
hatt
) ا خ . ع . نام كوهى در عمان .

حتى

(
hattiy
) ا . ع . مقل و پست مقل و مقل بلايه و خشك . و متاع زنبيل و بورياى بافتهء از برگ خرما كه از آن زنبيل سازند . و ثفل خرما . و پوست آن . و سرگين و يا پشكل جمع شدهء در جائى . و پرهاى مگس و جز آن در انگبين .

حتى الامكان

(
hattal - 'emk n
) م . ف . پ . - مأخوذ از تازى - يعنى ما دامى كه امكان داشته و محال نباشد و باندازه‌اى كه ممكن بود .

حتى المقدور

(
hattal - maqdur
) م . ف . پ . - مأخوذ از تازى - باندازه‌اى كه قدرت باشد و بتوان .

حتى الوسع

(
hattal - vos '
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - ما دامى كه بتوان و گنجايش داشته باشد .

حتيرة

(
hatirat
) ا . ع . مهمانى بناى نو .

حث

(
hass
) م . ع . حثه عليه حثا و و حثيثى و حثحوثا ( از باب نصر ) : برانگيخت آن را بر او و استوار كرد آن را بر آن . و حث الفرس على العدو : صيحه زد بر آن اسب تا بدود و يا مهميز زد با پاى خود بر آن و يا تازيانه زد بر آن .

حث

(
hoss
) ا و ص . ع . كاه ريزه و ريگ و خاك باريك و يا ريگ خشك و درشت . و نان خشك بىنان خورش و پست به آب ترناكرده و نياميخته يق سويق حث .

حثا

(
has
) ا . ع . خاك پاشيده . و پوستهاى خرما و سبوس .

حثاة

(
has t
) ا . ع . واحد حثا .

حثاث

(
has s
) و (
hes s
) ا . ع . خواب .