حرف من حروف الجر يضاف فى الاستفهام الى ما فان الف ما تحذف كما فى قوله تعالى
فَبِمَ تُبَشِّرُونَ
و بم كنتم و
لِمَ تُؤْذُونَنِي
و
عَمَّ يَتَساءَلُونَ .
حتامة
(
hot mat
) ا . ع . بقيهء طعام كه برخوان بماند و يا آنچه بيفتد وقت خوردن .
حتان
(
hatt n
) ا . ع . رمدة حتان فى قولهم ما تركوا الارمدة حتان اى لم يبق منهم الا ما تدلك به يديك ثم تنفخه فى الريح بعد حته .
حتحات
(
hath t
) ا . ع . سريع . و طمعگار و حريص .
حتحتة
(
hathatat
) ا . ع . شتابى و تعجيل و سرعت و چالاكى .
حتد
(
hatad
) م . ع . حتد حتدا ( از باب سمع ) : خالص الاصل گشت .
حتد
(
hatad
) ا . ع . واحد حتد (
hotod
) .
حتد
(
hated
) ص . ع . خالص الاصل از هر چيز .
حتد
(
hotod
) ا و ص . ع . جوهر چيزى و اصل آن . و چشمهاى مبتلا بسلاق و به اين معنى ج . حتد و يا حتود است . و عين حتد :
چشم مبتلا بسلاق .
حتر
(
hatr
) ا . ع . چيزى اندك . و روباه نر .
حتر
(
hatr
) م . ع . حتر العقدة حترا ( از باب نصر و ضرب ) : استوار بست آن گره را . و حتر فلان اهله حترا و حتورا : تنگ كرد فلان نفقه را بر عيال خود . و حتر النظر : تيز كرد نظر را و از گوشهء چشم نگريست . و حتر الرجل :
سخت خورد آن مرد . و حتر فلانا : عطا كرد فلان را و يا اندك عطا كرد . و نيز حتر :
چشيدن يق ما حترت اليوم شيئا اى ما ذقت . و طعام خورانيدن . و مهمانى كردن جهة خانهء نو . و پيوند در آوردن بدامن خيمه و خرگاه هرگاه از زمين بلند باشد . و شير مكيدن يق حترها حترا اى رضعها .
حتر
(
hatr
) و (
hetr
) ا . ع . زمين بلند و دراز .
حتر
(
hetr
) ا . ع . پيوندى كه بدامن خيمه و خرگاه در آورند وقتى كه بلند باشد از زمين . و عطيه و يا عطاى اندك .
حتر
(
hetr
) م . ع . حتر الرجل حترا : حتار ساخت آن مرد براى خيمه .
حتر
(
hotor
) ع . ج . حتار .
حترب
(
hatrab
) ا . ع . كوتاه و قصير .
حترة
(
hatrat
) ا . ع . يك بار شير مكيدن .
حترة
(
hotrat
) ا . ع . چيزى اندك . و پيوندى كه بدامن خيمه و خرگاه در آورند هرگاه از زمين بلند باشد . ج : احتار .
و فراهم آمدنگاه كنج دهان . و مهمانى بناى نو .
و جاى سربروت بريدن از لب .
حترش
(
hetrec
) ا . ع . كوتاه و خرد جثه و بنو حترش ا خ : بطنى از بنى عقيل و ايشان را حتارشة نيز گويند .
حترشة
(
hatracat
) ا . ع . آواز خوردن ملخ يق سمعت للجراد حترشة اى صوت اكله .
حترشة
(
hatracat
) م . ع . سعى فلان بين القوم فحترشوا عليه حترشة :
سعايت كرد فلان در ميان قوم پس گرد آمدند تا بگيرند او را .
حترفة
(
hatrafat
) ا . ع . درشتى و سرخى در چشم .
حترفة
(
hatrafat
) م . ع . حترفه عن موضعه حترفة : جنبانيد او را از جاى خود .
حتروش
(
hotruc
) ا . ع . كم جثه و كوتاه بالا . و كودك سبك روح كه صاحب نشاط و چست و كم عقل باشد و يا كودك سخت و درشت و كم گوشت .
حتش
(
hatc
) م . ع . حتش القوم حتشا ( از باب نصر ) : گرد آمدند قوم و آماده گشتند . و حتش النظر اليه :
پيوسته نگريست به وى . و حتش ( مجهولا ) :
برانگيخته شد به نشاط .
حتش
(
hatec
) ا خ . ع . موضعى بسمرقند .
حتف
(
hatf
) ا . ع . مرگ و هلاك . ج :
حتوف . و مات حتف انفه : مرد فلان بر فراش بدون قتل و ضرب و غرق و حرق .
قيل هذا فى الادمى ثم عم فى كل حيوان اذا مات به غير سبب . و همچنين است حتف انفيه و حتف فيه و اخير نادر است . و خص الانف لانه اراد ان روحه تخرج من انفه بتتابع نفسه اولانهم كانوا يتخيلون ان روح المريض تخرج من انفه و الجريح من جراحته المثل حتفها تحمل ضان باظلافها اين مثل دربارهء كسى گويند كه سوء تدبير وى باعث هلاك او گردد . و اصله ان رجلا كان جائغا بالبلد القفر فوجد شاة و لم يكن معه ما يذبحها به فبحثت الشاة الارض فظهر فيها مدية فذبحها بها .
حتف
(
hatf
) م . ع . حتفه الله حتفا ( از باب ضرب ) : اذا اماته و معناه ان يموت على فراشه فتنفس حتى ينقضى رمقه .
حتفة
(
hatfat
) ص . ع . حية حتفة :
مار مهلك .
حتفل
(
hotfol
) ا . ع . بقيهء شوربا و يا بقيهء اشكنهء زير شوربا . و درد روغن . و مال ردى و بلايه . و چرك زهدان . و فرومايهاى از مردم . و ريزههاى گوشت در بن ديك .
حتك
(
hatk
) م . ع . حتك حتكا و حتكانا ( از باب ضرب ) : شتاب رفت و گام خرد نهاد . و حتك الشيئ : تراشيد آن چيز را .
و حتك النعام الرمل : كاويد شترمرغ