نرم و سست . و نخلة حاشك : خرما بن بسيار بار . و قوس حاشك : كمان سخت .
حاشم
(
h cam
) ا خ . ع . پدر قبيلهاى از تازيان .
حاشى
(
h c
) ع . اسم فعل مانند حاشا و حاش . مر . حاش و حاشا .
حاشية
(
h ceyat
) ا . ع . چون واوى باشد ريزهاى از شتران . و مردم خرد و فرومايه .
و چون يائى بود كرانهء جامه و جز آن . و اهل مرد و كسان وى . و ناحيهء مرد و سايهء وى .
ج : حواشى . و عيش رقيق الحواشى :
زيست خوش و فراخ .
حاشيتان
(
h ceyat ne
) ا خ . ع . به صيغهء تثنيه ابن مخاض و ابن لبون .
حاشيش
(
h cic
) ا . ع . چرس و فربيون .
حاشيه
(
h cie
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كناره و خرچه و لب و حد . و لب مرز . و لب نهر . و دامن لباس و سجاف و مغزى آن . و كنارهء صفحهء نوشته و شرحى كه بر بعضى فقرات كتابى نويسند . و نوكر . و مصاحب و همدم رفيق و يار غار . و اهل و عيال شخص و خويشاوندان وى . و طرف و جانب . و كشور و ديار . و سايه . و حمايت و پشتى .
حاشيه بوس
(
h cie - bus
) ص . پ .
آنكه بر دامن كسى بوسه زند .
حاشيه دار
(
h cie - d r
) ص . پ .
محشى و هرآنچه داراى لبه و كناره بود .
حاشيه گواه
(
h cie - gov h
) ا .
پ . شاهدى كه نام وى در حاشيه نوشته شده باشد .
حاشيه نشين
(
h cie - necin
) ا . پ .
كسى كه در كنار مجلس نشسته باشد .
حاصب
(
h seb
) ا . ع . باد سخت كه سنگريزه و خاك بردارد . و ريزههاى برف و يخ كه از هم ريزد . و ابر كه برف و يخ بارد .
و سنگريزه .
حاصة
(
h ssat
) ا و ص . ع . علتى كه موى سر بريزاند . و بينهم رحم حاصة اى محصوصة مقطوعة او ذات حص اى قطع .
حاصد
(
h sed
) ص . ع . دروندهء كشت و يا گياه باداس . ج : حصدة و حصاد .
حاصر
(
h ser
) ا . ع . كسى و يا چيزى كه سد نمايد و چيزى كه سد شود . و محاسب و شمارنده . و جلوگير . و حصير و حصيرباف .
و قابض .
حاصل
(
h sel
) ا . ع . آنچه ثابت و باقى ماند از هر چيز بعد رفتن ما سواى آن . و بقيهء چيزى . و نقد چيزى . ج : حواصل .
حاصل
(
h sel
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - واضح و ظاهر و هويدا . و محصول و بياور و درود و آنچه جمع شود از قبيل غله و ميوه .
و منفعت و سود . و ماليات و خراج . و مبلغ .
و نتيجه و مقصود . و انبار كاروانسرا . و حاصل ضرب : نتيجهء ضرب و عدد ثالثى كه از ضرب دو عدد درهم حاصل شود . و حاصل قسمت :
خارج قسمت . و حاصل الامر : خلاصهء مطلب . و حاصل كلام : مختصرا و خلاصهء كلام . و حاصل مصدر : اسم مصدر و اسم مشتق از مصدر . و حاصل آمدن :
ببار آمدن و هويدا شدن . و حاصل بازار :
محصول بازار . و خراج بازار . و حاصل شدن : پيدا شدن و يافت شدن . و حاصل كردن و يا حاصل ساختن : پيدا كردن و هويدا ساختن . و جمع كردن و فراهم آوردن . و لذت بردن . و دلنوازى و مهربانى كردن .
حاصلات
(
h sel t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حاصلها و محصولها .
حاصل خيز
(
h sel - xiz
) ا . پ . مثمر و با ثمر و داراى محصول و فايده .
حاصل دار
(
h sel - d r
) ا . پ . جمع دار و صاحب جمع و تحصيلدار .
حاصن
(
h sen
) ص . ع . زن پارسا و يا زن شوهردار . ج : حواصن .
حاصنات
(
h sen t
) ع . ج . حاصنة .
حاصنة
(
h senat
) ص . ع . زن پارسا و يا زن شوهردار . ج : حاصنات و حواصن .
حاضر
(
h zer
) ا و ص . ع . در آيندهء بمجلس و آيندهء پس از غيبت . ج : حضر (
hozzar
) و حضور و حضار و حضر (
hazer
) . و فلان حاضر بموضع كذا يعنى فلان مقيم است به آنجاى . و كذلك فلان على الماء حاضر . ج : حضار و حضرة . و نيز حاضر : شهرى و مقيم در شهر - خلاف بادى . و قبيلهاى بزرگ . و ا خ : كوهى از كوههاى دهناء و دهى به قنسرين . و محلهاى بزرگ به ظاهر حلب .
حاضر
(
h zer
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - مستعد و آماده و مهيا و موجود . و آگاه . و نقد - خلاف نسيه - و روبرو كه در حضور شخص باشد - خلاف غايب . و متصرف در جاى . و حاضر شدن : پديد آمدن و ظاهر شدن . و روبرو و مقابل گشتن . و آمدن و آگاه شدن . و مستعد و مهيا گشتن و آماده شدن . و حاضر كردن : تيار كردن و آماده و مهيا كردن . و تدارك نمودن و موجود ساختن و آماده و مستعد ساختن . و حاضر و ناظر : از صفات خداوند عالميان جل شأنه مىباشد يعنى در همه وقت و در هر حال موجود و بينا مىباشد .
حاضرات
(
h zer t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آمرپريان و ديوان و برانگيزانندهء آنان .