حاجيان
(
h jey n
) پ . ج . حاجى .
حاجى ترخان
(
h ji - tarx n
) ا خ .
پ . نام بندرى در كنار درياى آسكون در آنجا كه رود ولگا در دريا مىريزد و داراى 5000 نفر جمعيت .
حاجى لكلك
(
h ji - laklak
) ا .
پ . نام مرغى كه آن را لكلك نيز گويند .
حاجيه
(
h jie
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنى كه حج كرده باشد .
حاد
(
h d
) ا . پ . كلاغ و زاغ . و ا خ .
نام يكى از پسران يعقوب كه از غير از مادر يوسف بود .
حاد
(
h dd
) ص . ع . تيز و قاطع و برنده .
و امراة حاد : زنى كه پس از مرگ شوهر جامهء سوك پوشد . و حاد النظر : تيزبن .
و حاد الزاوية : زاويهء حاده .
حاد
(
h d
) و (
h dd
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - تيز و برنده و قاطع . و تند و سوزان و تلخ و ترش . و نوكدار .
حادث
(
h des
) ا و ص . ع . چيزى نو كه سابق نبوده - ضد قديم . و ا خ . نام موضعى .
حادث
(
h des
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نو و چيز نو كه سابق نبوده . و نو در و نو شو و نوه مقابل قديم و باس . و نيز بديع و اتفاقى و عارض . و حادث شدن : پديد آمدن و صادر شدن و بظهور آمدن و شدن چيزى كه نبود و اتفاق افتادن .
حادثات
(
h des t
) ع . ج . حادثة .
حادثة
(
h desat
) م . ع . حدث حدثا و حدوثا و حادثة . مر . حدوث .
حادثة
(
h desat
) ا . ع . چيزى نو كه سابق نبود . و الحادثة من الدهر نائبته .
ج : حادثات و حوادث .
حادثه
(
h dese
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نورسيده و واقعه و اتفاق . و عارضه و آسيب و آفت و بلا و محنت و بدبختى .
حادر
(
h der
) ا . ع . شير بيشه . و كودك خوبروى با جمال و يا كودك فربه و سمين .
حادر
(
h der
) ص . ع . رجل حادر :
مرد گرد اندام .
حادرة
(
h derat
) ص . ع . ناقة حادرة العينين : ناقهاى كه چشمش پر گوشت و صلب باشد .
حادرون
(
h deruna
) ا . ع . مردمان قوى و توانا و چالاك و كار آزموده در جنگ و جدال كه مسلح بيرون آيند .
حادور
(
h dur
) ا . ع . گوشواره . و هلاكى . و مسهل . و زمين نشيب .
حادورة
(
h durat
) ا . ع . روانى اشك چشم .
حاده
(
h dde
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - حاد و تند . و تيز و نوكدار . و سوزان .
و تلخ و ترش .
حادئ
(
h di '
) ا . ع . نگهبان و حامى و حارس و حافظ .
حادى
(
h di
) ص . ع . رانندهء شتر و آنكه خران را زير بار آورد . و خر نرى كه ماده را در جلو اندازد .
حادى عشر
(
h deya - acara
) ا . ع .
يازده و در مذكر گويند .
حاذ
(
h z
) ا . ع . پشت . و نام درختى .
و حاذ المتن : موضع انداختن نمد زين بر پشت ستور . و خفيف الحاذ : قليل المال كم عيال .
حاذان
(
h z ne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه آنجاى از هر دوران كه دم به روى افتد .
حاذة
(
h zat
) ا . ع . يك درخت حاذ .
و حالت يق هما بحاذة واحدة اى بحالة واحدة .
حاذر
(
h zer
) ص . ع . ترسنده و پرهيزكننده .
حاذق
(
h zeq
) ص . ع . زيرك و ماهر و استاد در كار و دانا .
حاذلة
(
h zelat
) ص . ع . عين حاذلة :
چشمى كه مژگانهايش افتاده و سرخ باشد و آب از آن روان گردد .
حاذورة
(
h zurat
) ا . ع . مرد بيدار با پرهيز و ترس .
حار
(
h rr
) ا و ص . ع . كار دشوار . و موى منخرين . و گرم .
حار
(
h r
) و (
h rr
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گرم و سوزان و داغ و گرمكننده .
حارة
(
h rat
) و (
h rrat
) ا . ع . ده حرد و دهى كه خانههاى آن يك جا باشد .
حارث
(
h res
) ص . ع . كشاورز و دهقان و اجارهدار . ج : حراث .
حارث
(
h res
) ا . ع . شير بيشه . و نام قلهء كوه حولان . و از اعلام است . و ابو الحارث : كنيهء شير بيشه .
حارثى
(
h resiy
) ص . ع . منسوب به بنو الحارثة كه نام قبيلهايست از تازيان .
حارج
(
h rej
) ا . ع . مرد گناهكار . و موضعى و به اين معنى آخر بدون الف و لام است .
حارد
(
h red
) ص . ع . كسى كه از ميان قوم بيكسو رود و تنها منزل گزيند . و مرد تند مزاج و مجرد و بيگانه . ج : حوارد .
حارز
(
h rez
) ص . ع . حارس .
حارس
(
h res
) ص . ع . پاسبان و محافظ و حاكم و نگهبان . ج : حرس (
haras
) و حرسة و حراس (
horr s
) . و ج ج : احراس .
حارش
(
h rec
) ص . ع . خراشنده . و حارش الضباب : آنكه سوسمار صيد مىكند .
حارصة
(
h resat
) ا . ع . ابرى كه باران وى زمين را بخراشد از سختى . و شجهاى كه پوست سر را اندك شكافد .