تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1174

مساهمون:

ص١١٧٤
چكان و قطره‌چكان .

چكان

(
cek n
) پ . كلمهء استفهام يعنى چه كه آن و چه چيز .

چكانا

(
cak n
) ص . پ . پاشان و افشان .

چكاندن

(
cak ndan
) ف . م . پ . چكانيدن و چكيدن كنانيدن .

چكانيدن

(
cak nidan
) ف م . پ . چكيدن كنانيدن و قطره‌قطره ريختن .

چكاو

(
cak v
) ا . پ . چكاوك و ابو المليح و يك نوع‌سازى كه چغانه نيز گويند و نغمه‌اى از موسيقى كه نواى چكاوك نيز گويند . و نوعى از مرغابى و سرخاب .

چكاوك

(
cak vok
) ا . پ . پرنده‌اى از گنجشك كمى بزرگتر و خوش آواز كه بتازى قبره و ابو المليح گويند . و نوعى از مرغابى كه سرخاب نيز گويند . و نام نوائى از موسيقى .

چكاوكش

(
cak vkac
) ا . پ . چكاوك و قبره .

چكاوگاه

(
cak v - g h
) ا . پ . آنجائى از گوشهء كمان كه گره سه سر با چله در آنجا واقع مىشود .

چكاوه

(
cak ve
) ا . پ . چكاوك و قبره .

چكاوه‌گاه

(
cak ve - g h
) ا . پ . چكاوگاه .

چكاه

(
cak h
) ا . پ . سر كوه . و ميان سر و فرق سر آدمى .

چكچاك

(
cakc k
) ا . پ . صدا و آواز برخورد پى در پى شمشير و گرز و جز آن .

چكچك

(
cakcak
) ا . پ . صداى چكيدن آب و مانند آن و صداى برخورد دندانها بهم و صداى برخورد پياپى گرز و شمشير به جائى .

چكچك

(
cekcek
) ا . پ . آواز و صداى سوختن فتيلهء چراغ وقتى كه تر باشد .

چكچك

(
cokcok
) ا . پ . سخنى كه در افواه و السنهء مردم افتد .

چكدان

(
cakd n
) ا و ص . پ . بليغ و زبان‌آور و سخندان .

چكرنه

(
cekarne
) ا . پ . كاروانك كه مرغى گردن دراز باشد .

چكره

(
cakre
) ا . پ . قطره و رشحه يعنى ترشح آب و جز آن بر اطراف و جوانب . و حباب و كف آب و جز آن .

چكرى

(
cokri
) ا . پ . نوعى از ريواس .

چكزبه

(
cakzabe
) ا . پ . كف و زبد .

چكس

(
caks
) ا . پ . خجالت و شرمندگى .

چكس

(
caks
) و چكسه (
cakse
) ا . پ . پارچهء كاغذى كه در آن دوا و چيزهاى ديگر پيچند . و نشيمن باز و چرغ و شاهين و جز آن . و هر چيز خرد و كوچك . و وقت اندك .

چكسيدن

(
caksidan
) ف ل . م . پ . خجل شدن و شرمندگى كشيدن .

چكش

(
cakec
) پ م ح . چكيدن . و ا . گداز و ذوبان .

چكش

(
cakoc
) ا . پ . مطرقه و افزارى آهنين مرزرگران و مسگران و آهنگران را كه دستهء چوبين دارد .

چكش خور

(
cakoc - xor
) ا . پ . قابليت تخته شدن و كوفته شدن .

چكك

(
cokak
) و (
cokok
) ا . پ . بند طناب ابريشمين .

چكك

(
cokok
) ا . پ . چغك و گنجشك .

چكل

(
cakal
) ا . پ . چغل و مطهرهء چرمين .

چكله

(
cakle
) ا . پ . قطره و هرچه از جائى بيفتد و بچكد . و ناحيه .

چكله

(
cokle
) ا . پ . نام مرغى شكارى .

چكليز

(
cakliz
) ا . پ . درد زائيدن .

چكمان

(
cakm n
) و چكمن (
cakman
) ا . پ . قسمى از لباس كه روى لباسها پوشند .

چكمه

(
cakme
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - موزهء ساقه بلند . و كفش مسافر و شلم .

چكميزك

(
cakmizak
) ا . پ . بيمارى در انسان و ديگر حيوانات كه بول قطره‌قطره خارج مىشود و سلسل البول و حبس البول . و آنكه نمىتواند بول را نگاهدارى كند .

چكميزك زده

(
cakmizak - zade
) ص . پ . مبتلا به چكميزك .

چكن

(
caken
) و (
ceken
) و چكين (
cekin
) ا . پ . نوعى از زركش‌دوزى و بخيه‌دوزى .

چكنامه

(
cak - n me
) ا . پ . قبالهء اراضى و فهرستى كه داراى حدود اراضى باشد . و فرمان ملكيت املاك خالصهء ديوان كه به كسى داده شود .

چكندر

(
cokondor
) ا . پ . چغندر .

چكن دوز

(
ceken - duz
) و چكن دوزنده (
ceken - duzande
) ا . پ . كسى كه چكن‌دوزى مىكند .

چكن دوزى

(
ceken - duzi
) ا . پ . جامه‌اى كه در آن چكن دوخته باشند .

چكنويس

(
cak - navis
) ا . پ . برات نويس و قباله‌نويس و دفترنويس و مستوفى .

چكوح

(
cakuj
) و چكوچ (
cakuc
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ابزارى كه بدان سنك آسيا را نيز كنند و تيز كردگى سنك آسيا و چكش مسگرى و زرگرى .

چك و چانه

(
cako - c ne
) ا . پ . عرضه
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1174 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )