تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1177

مساهمون:

ص١١٧٧

چليدن

(
calidan
) ف ل . پ . رفتن و روان شدن . و جنبيدن . و خائيدن و گزيدن و لايق و سزاوار شدن و شايسته بودن .

چليده

(
calide
) ا . پ . حلقهء استخوانى كه تير اندازان به شست كنند .

چليم

(
celim
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - چلم و سرغليان .

چم

(
cam
) ا و ص . پ . رفتار و خرام از روى ناز و رفتار بطور تمايل و با خم و پيچ . و دوره و ساخته و آراسته . و اندوخته و فراهم آورده . و معنى و روح و قوت . و جرم و گناه . و خور و آشام . و چشم و عين . و سينه و صدر . و خم و خميده . و راه پر پيچ و خم . و طبق پهنى كه از بوريا بافند و غله بدان افشانده پاك سازند . و آب گردان بزرگ چوبى . و جامهء تابستانى . و ا خ . محله‌اى در شهر يزد

چم

(
cam
) ا . پ . طحلب و چغزواره و جل وزغ .

چم

(
com
) ا . پ . لاف و تفاخر . و حيوان و حيوان باركش . و ثفل انگور . و سرماى سخت و چشم (
cacom
) و چاكسو .

چماچم

(
cam com
) و (
com com
) ا . پ . موى پيشانى و ناصيه .

چماق

(
com q
) ا . پ . گرز آهنين شش پره . و چوبدستى سر گره‌دار . و نره .

چمان

(
cam n
) و (
camm n
) ا و ص . پ . خرامنده و خرامان و بناز و زيبائى روان . و پيمانهء شراب . و انجمن دوستان .

چمانچى

(
cam n - ci
) ا . پ . كوزهء سرتنگ شكم فراخ پر شراب .

چمانه

(
cam ne
) و (
camm ne
) ا . پ . پيمانهء شراب . و نصف كدوى نقاشى كرده كه بدان شراب خورند . و پيمانهء جمشيد .

چمانه

(
com ne
) ا . پ . جان‌دار و حيوان . و ميانه و وسط . و جرعهء شراب

چمانى

(
cam ni
) ا و ص . پ . با حشمت و شوكت خرامان . و ساقى .

چمانيدن

(
cam nidan
) ف ل . پ . خوش خراميدن و بناز و زيبائى رفتن . و خمانيدن كنانيدن .

چم پريشى

(
cam - parici
) ص . پ . مبهم و شك‌دار و مشكوك . و ممتاز و علىحده .

چمتاك

(
camt k
) و چمتك (
camtak
) ا . پ . كفش و پاىافزار .

چمچاخ

(
camc x
) ص . پ . كج و منحنى .

چمچاق

(
camc q
) ا . پ . آتش‌زنه و سوخته‌دان و كيسهء كوچكى كه سپاهيان در آن شانه و سوزن و چيزهاى ديگر را مىگذارند . و تبر .

چمچرغه

(
camcorqe
) ا . پ . نوعى از تازيانه و قمچى . و رشته‌اى كه از آن تازيانه بافند .

چمچم

(
camcam
) و (
comcom
) ا . پ . رفتار و خرام . و چمچه و ملاغه و كفگير .

چمچم

(
comcom
) ا . پ . سم اسب و استر و خر و گاو . و گيوه يعنى پاىافزارى كه ته آن را بجاى چرم از كهنه ولته سازند . و كفش نازك كهنه .

چمچمه

(
comcome
) ا . پ . صدا و آواز پاى در هنگام راه رفتن .

چمچه

(
camce
) و (
comce
) ا . پ . ملاغه و ملعقه و كفگير .

چمچه

(
comce
) ا . پ . جام و يا پيالهء چوبين .

چمچه ساز

(
camce - s z
) ا . پ . آنكه چمچه درست مىكند .

چمخاخ

(
camx x
) ا . پ . چمچاق .

چمدك

(
cemdek
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نشكنج .

چمر

(
camar
) ص . پ . آشكارا و ظاهر و هويدا و واضح .

چمراس

(
camr s
) ا . پ . آيه و نشان و كرامت و معجزه .

چمش

(
camc
) ا . پ . چشم و ديده و عين . و چاكسو و چشم (
cacom
) .

چمش

(
camc
) و (
camec
) ا . پ . خرام و رفتار از روى ناز .

چمشاك

(
camc k
) و چمشك (
camcak
) ا . پ . كفش و پاىافزار .

چمشه

(
camce
) ا . پ . چشمه .

چمك

(
camak
) ا . پ . قوت و قدرت و فرهى و شان و شوكت و ترقى و بيشى و افزونى . و پيش‌دستى .

چملان

(
caml n
) ا خ . پ . نام دربندى در اصفهان .

چملول

(
camlul
) ا . پ . چنبلول و باد پيچ .

چمن

(
caman
) ا . پ . باغ و بستان و گلزار و زمين سبز و خرم و مرغزار . و چراگاه و صحن باغ و خيابان . و بلنديهاى اطراف زمينى كه در آن چيزى كاشته باشند . و اسب خوش راه و نرم رفتار . و چمن دهر : منزل دنيوى .

چمنا

(
cemn
) ا . پ . استر و قاطر و بغل .

چمن آراى

(
caman - r y
) ص . پ . آرايش‌كننده و زينت‌دهندهء باغ .

چمن آسوده

(
caman - sude
) ص . پ . سرود گويندهء در باغ بآزادى و آسودگى مانند مرغان .

چمن افروز

(
caman - afruz
) ص . پ . روشن‌كننده و افروزندهء باغ و بستان مانند گل بستان افروز .

چمناك

(
caman k
) ا . پ . كفش و پاافزار .