تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1172

مساهمون:

ص١١٧٢
احوال . و ترس و بيم . و نگريستن پس سر و برگشت .

چغر

(
coqr
) ا . پ . وزغ و غوك .

چغر

(
caqar
) ا . پ . شغر و سختى و صلابت و ستبرى كه در پوست دست و پاها از كار فرمودن و راه رفتن پديد آيد . و چغر شدن : سخت و صلب و ستبر گشتن .

چغرسته

(
caqreste
) و چغرشته (
caqrecte
) ا . پ . گروههء ريسمانى كه هنگام رشتن بر دوك پيچيده مىشود .

چغرسته

(
ceqreste
) و چغرزه (
ceqreze
) ا . پ . زبانهء آتش .

چغرنده

(
caqrande
) ص . پ . ترسنده و ترسان . و هراسان . و جبان .

چغريدن

(
caqridan
) ص . پ . التفات كردن . و ترسيدن و واهمه نمودن . و برگشتن .

چغريده

(
caqride
) ص . پ . ترسيده و بيم كرده و واهمه نموده . و التفات كرده .

چغز

(
caqz
) ا . پ . جراحتى كه دهانش بسته شود و در درون آن چرك باشد . و وزغ و غوك و ضفدع . و آواز غوك . و ناله و زارى . و ترس و بيم .

چغز

(
caqaz
) ا . پ . بوتهء گياهى سفيد و شبيه به درمنه .

چغزابه

(
caqz be
) ا . پ . غوك و وزغ و جل وزغ و طحلب .

چغزانيدن

(
caqz nidan
) ف م . پ . چغزيدن كنانيدن غوك را .

چغزاوه

(
caqz ve
) و چغز پاره (
caqz - p re
) و (
caqaz - p re
) چغزلاوه (
caqzl ve
) و چغزواره (
caqzv re
) ا . پ . كف سبزى كه به روى آبهاى راكد مىنشيند . و طحلب و جل وزغ .

چغزيدن

(
caqzidan
) ف ل . م . پ . زارى و ناله كردن و فرياد كردن غوك . و ترسيدن و واهمه نمودن . و شكايت نمودن . و التفات كردن .

چغك

(
coqok
) ا . پ . چغوك و گنجشك و عصفور .

چغل

(
caqal
) ا . پ . چين و شكنج . و مطهره و ظرفى لوله‌دار جهة آب برداشتن كه از چرم دباغت كردهء بلغار دوزند .

چغل

(
coqal
) ا . پ . جوشن يعنى سلاحى كه در روزهاى جنگ پوشند .

چغل

(
coqol
) ا . پ . نمام و سخن‌چين و خفيه‌نويس كه آنچه از مردم بيند و يا شنود جهة آزار آنان براى حاكم و داروغه و جز آن نقل كند و يا نويسد .

چغل خور

(
coqol - xor
) ا . پ . سخن چين و نمام و افتراكار .

چغل خورى

(
coqol - xori
) ا . پ . سخن‌چينى و نمامى و افتراكارى .

چغلى

(
coqoli
) ا . پ . كار پنهان مردمان را به كسى گفتن و غيبت .

چغمونستن

(
caqmunestan
) ف ل . پ . بلغت زند استادن و قيام كردن .

چغنت

(
caqnat
) و چغنست (
caqnast
) ا . پ . حشو و چغبت .

چغند

(
caqand
) و (
coqand
) ا . پ . موى كه در پس سر گره كرده باشند .

چغندر

(
coqondor
) و (
coqondar
) ا . پ . گياهى كه ريشهء آن كلفت و لحمى است و بتازى سلق نامند و پختهء آن از اغذيهء لذيذ و و شيرين است و برگ چغندر و خود آن را در آشها و بورانيها داخل مىكنند و نيز چغندر را در تغذيهء حيوانات به كار مىبرند و از نوعى از آن قند و الكل مىسازند .

چغنوت

(
caqnut
) ا . پ . حشو و چغبوت .

چغنه

(
caqne
) ا . پ . نوائى از موسيقى .

چغنه

(
coqne
) ا . پ . گنجشك و عصفور . و ابابيل .

چغنه

(
caqane
) ا . پ . سازى كه چغانه نيز گويند .

چغو

(
coqu
) ا . پ . جغد و گنجشك .

چغواره

(
caqv re
) ا . پ . وزغ و جل وزغ .

چغوك

(
coquk
) ا . پ . گنجشك و عصفور . و يك نوع مرغى آبى .

چغيدن

(
caqidan
) ف ل . پ . كوشيدن و سعى كردن . و دم زدن و نفس كشيدن .

چفاله

(
caf le
) ا . پ . فوج و گروه مرغان .

چفت

(
caft
) ا . پ . چوب‌بندى كه تاك انگور و بيارهء كدو و جز آن را بر بالاى وى اندازند . و تالار و عمارتى كه از چوب و تخته سازند . و چفت فلك : گنبد آسمانى .

چفت

(
ceft
) ا . پ . زنجير در خانه . و چفت كردن : در را با زنجير بستن .

چفت

(
coft
) ا . پ . تيرى كه مانند پشت بند جهة نگاهدارى بنا قرار مىدهند . و تيرى كه در زير عمارت شكسته نصب كنند تا نيفتد .

چفت

(
coft
) و (
ceft
) ص . پ . سفت و تنگ و چسپان - ضد گشاد و فراخ .

چفتك

(
coftak
) و (
caftak
) ا . پ . مرغى دراز گردن كه پيوسته در كنار آب نشيند و كاروانك و كلنگ نيز گويند .

چفتن

(
caftan
) ف م . پ . دريافتن و فهميدن .

چفته

(
cafte
) ا . پ . سر گوسپند . و بهتان و تهمت و گمان بد . و برابر و قرين . و داربست و واديج و و ايج و واييج و چوب‌بندى تاك انگور و جز آن . و چوبى به قدر سه وجب كه كودكان بر دست گرفته و بر كمر چوب كوچكترى