تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1171

مساهمون:

ص١١٧١
چشمهء ظلمات : جائى كه در آن هميشه شب باشد . و چشمهء قيرگون : شب . و چشمهء گرم : آفتاب . و چشمهء گلسب : ا خ : چشمه‌اى در خراسان در حوالى طوس . و چشمهء منفجر : يكى از منازل قمر . و چشمهء نور بخش : خورشيد و آب حيوان . و دهان معشوق . و چشمهء نوش : آب حيات و دهان معشوق . و چشمهء هفت اختر : ثريا . و چشمهء هور : آفتاب .

چشمها

(
cacmh
) پ . ج . چشم . و چشمهاى پرده : سوراخهاى درز پرده .

چشمه چشمه

(
cacme - cacme
) م ف . پ . سوراخ سوراخ و متخلخل .

چشمه دار

(
cacme - d r
) ص . پ . هر چيز كه سوراخ سوراخ باشد مانند زره .

چشمه زن

(
cacme - zan
) ا . پ . چشم‌زن .

چشمه سار

(
cacme - s r
) ص . پ . جائى كه در آن چشمه‌هاى بسيار بود .

چشميده

(
cacmide
) ص . پ . ديده شده و نگريسته شده .

چشميزك

(
cacmizak
) ا . پ . تشميزج . و چاكسو .

چشن

(
cacn
) ا . پ . جشن و ضيافت و ميهمانى .

چشنده

(
cacande
) ا فا . پ . كسى كه چيزى را مىچشد و چاشنى مىكند .

چشنى

(
cacni
) ا . پ . چاشنى و مزه و طعم . و آزمايش و امتحان .

چشيدن

(
cacidan
) ف م . پ . مزه كردن و احساس مزه و طعم نمودن . و لذت گرفتن . و احساس كردن . و امتحان و آزمايش كردن .

چشيدنى

(
cacidani
) ص . پ . چيزى كه لايق و قابل چشيدن باشد .

چشيده

(
cacide
) ص . پ . چيزى كه مزه شده و چاشنى شده باشد . و كسى كه مزه نموده باشد .

چشيره

(
cacire
) ا . پ . نوعى از آش آرد كه درون خمير را از قيمهء گوشت پر كرده باشند .

چشيشه

(
cacice
) ا . پ . رنگى مخصوص اسب و استر كه خنگ نيز گويند .

چشينه

(
cacine
) ا . پ . چشيشه و خنگ .

چطور

(
cetavr
) م ف . پ . چگونه و چه وضع .

چطه

(
cette
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - حساب يوميهء درهم و شوريده .

چغ

(
caq
) ا . پ . چوبى كه بدان ماست را بشورانند تا مسكه برآرد . و چرخ دستى كوچكى كه زنان بدان رشته ريسند . و عنكبوت .

چغ

(
ceq
) ا . پ . پردهء حصيرى و پرده مانندى كه از چوبهاى باريك سازند .

چغ

(
coq
) ا . پ . چوب آبنوس و چوبى شبيه آبنوس . و چوبى كه بر گردن گاو گردون كش بندند . و گاو گردون كش .

چغار

(
caq r
) ا . پ . شور و غوغاى در جنگ . و آوازساز . و انبار زيرزمينى .

چغاز

(
caq z
) ا . پ . زن فحاش و دشنام ده و سليطه و بىحيا .

چغاله

(
caq le
) ا . پ . ميوهء نارس .

چغامه

(
caq me
) ا . پ . باصطلاح عروض قصيده يعنى بيتى چند متوازى و مشترك در رديف و قافيه و داراى مطلع و گريز و شرطيه و زياده بر هيفده بيت .

چغان

(
caq n
) ا . پ . آلتى كه بدان پنبه درست كنند . و نغمه و نوائى از موسيقى . و نام‌سازى . و ا خ . نام موضعى .

چغان

(
caq n
) ص . پ . كسى كه به قدر مقدور كوشش كند و جاهد و ساعى و محنت‌كش .

چغانه

(
caq ne
) ا . پ . نغمه و نوائى از موسيقى و سازى . و چوبى شبيه به مشتهء حلاجى كه يك سر آن را بشكافند و جلاحل چند در آن تعبيه كنند و بدان اصول نگاهدارند . و نام گياهى آبى . و باصطلاح عروض قصيده و چغامه .

چغانه

(
caq ne
) ص . پ . كوشش‌كننده و جاهد و ساعى و محنت‌كش .

چغانيان

(
caq ney n
) ا خ . پ . محله‌اى در سمرقند .

چغبت

(
caqbot
) ا . پ . حشو يعنى پنبه و پشم و مانند آن كه در ميان نهالى و لحاف و بالش و ابره و آستر قبا و جز آن گذارند و آگنده شدهء از پشم و پنبه .

چغبلغ

(
caqboloq
) ا . پ . نعره و فرياد از روى اضطراب و بىآرامى .

چغبوت

(
caqbut
) و (
coqbut
) ا . پ . چغبت و حشو .

چغتاى

(
caqt y
) ا خ . پ . نام پادشاهى و گروهى از تركان .

چغد

(
coqd
) ا . پ . جغد . و كنگره . و حصار و قلعه . و موى سر كه بر پس سر گره كرده باشند .

چغد

(
caqad
) ا . پ . چيزى كه در كريز خانه باز را بر آن نشانند .

چغداول

(
caqd vol
) و چغدل (
caqdol
) و چغدول (
caqdul
) ا . پ . گروهى كه از پس لشكر به راه روند و رانندهء لشكر باشند و چنداول نيز گويند .

چغداولى

(
caqd voli
) ا . پ . سركردگى و رياست گروه چغداول .

چغر

(
caqr
) ا . پ . التفات و پرسش