و بلا و آفت . و چشم بد دور بودن :
بلا و آفت و نظر بد دور بودن . و چشم به راه :
انتظار و نگرانى . و چشم به راه داشتن :
انتظار كشيدن . و چشم بر راه داشتن :
منتظر شدن و ناشكيبا و بىصبر بودن . و چشم برداشتن : دل برداشتن و ترك كردن . و چشم بر زمين افگندن :
سجده كردن و فرو نگريستن به زمين خواه از شرم و خجالت و يا اندوه و خواه از تواضع و فروتنى . و چشم بر هم زدن : غمزه كردن . و چشم بستن :
افسون كردن . و چشم بلبل : نوعى از قماش . و چشم بىآب : بىحيائى و بىشرمى .
و چشم بيمار : چشم نيم بستهاى كه بر جمال و نيكوئى معشوق بيفزايد . و چشم پشت : مقعد . و چشم پوشيدن : اغماض كردن و بىاعتنائى نمودن . و چشم پيش گرفتن : چشم پوشيدن و خجل شدن . و چشم چيدن : آنچه جهة دفع چشم زخم از مرم گيرند . و چشم خروس : دانهاى سرخ رنگ مانند چشم خروس كه خال سياهى در ميان دارد و گويند خوردن آن قوت باه دهد و شراب انگورى . و چشم خروسان :
شراب انگورى . و چشم خوردن : چشم زخم نرسيدن . چشم خونآلود :
چشم سرخ . و نگاه از روى سفاكى . و چشم داشتن : اميدوار بودن و انتظار كشيدن .
و چشم روز : آفتاب . و چشم رسيدن :
چشمزخم رسيدن . و طمع به حركت آمدن .
و چشم روشن شدن : شاد شدن و خرسند و خشنود شدن و مسرور گشتن . و چشم زانو : استخوان رضقه . و چشم زدن :
بيدار بودن و ترسيدن و واهمه نمودن . و ايما و اشاره كردن و شرم و حيا داشتن و چشمزخم رسانيدن و زمان اندك يعنى طرفة العين . و چشمزنى كردن : منع كردن و عايق شدن و در حبس كردن . و چشم سماعيل :
چشم غلطان . و چشم سوزن : جاى تنگ و غايت تنگى و تنگ چشمى . و چشم سياه كردن : طمع كردن به چيزى و رغبت كردن در آن و حسد كردن و طمع داشتن . و روشن كردن چشم . و چشم سيل روان و يا چشم سيلزن : چشم گريان . و چشم شب :
ماه و ستاره . و چشم شبپيماى : چشم شب زندهدار . و چشم شدن : ظاهر شدن و روشن گشتن و منكشف گرديدن . و چشم غزال : پيالهء لبالب از شراب . و چشم فرنگى : عينك . و چشم كردن و يا به چشم كردن : چشمزخم رسانيدن . و چشم گاو : يك نوع گلى . و چشم گاوانه : چشم فراخ . و چشم گاوميش :
گل گاوميش كه داراى هفت رنگ است . و چشم گرم شدن : خواب رفتن اندك و اندكى خوابيدن . و چشم گرم كردن :
اندك خواب كردن . و چشم نمودن :
ملامت كردن و سرزنش نمودن . و چشم و گوش شدن : دقت كاملانه در كارى كردن . و آهو چشم : چشمى كه زيبا و دلپذير باشد .
چشم
(
cacm
) و (
cacom
) ا . پ .
داروئى كه چاسو گويند . مر . چاكسو .
چشم آرو
(
cacm - ru
) ا .
پ . چيزى كه براى دفع چشمزخم و چشم بد سازند خواه براى چشمزخم انسان باشد و يا حيوان و يا باغ و كشت و خانه و جز آن .
چشم آغل
(
cacm - qel
) و چشم آغول (
cacm - qul
) و چشم آغيل (
cacm - qil
) ا . پ . نگاه از گوشهء چشم خواه از قهر و غضب باشد و يا غمزه و ناز .
چشم آغليدن
(
cacm - qelidan
) ف ل . پ . تير انداختن در نگاه از گوشهء چشم .
چشم آلوس
(
cacm - lus
) ص . پ .
كژبين .
چشم انداز
(
cacm - and z
) ا . پ .
نگاه و منظر و مد بصر .
چشم آور
(
cacm - var
) ا . پ .
تعويذى كه جهة محافظت از چشم بد بر كسى و يا بر جائى آورند . و اسب چشم سبز .
چشم آويز
(
cacm - viz
) ا . پ .
نقابى سياه و شبكهدار كه از موى دم اسب سازند و زنان در جلو چشم آويخته روى خود را بدان بپوشانند و چيزى است از تسمهء تريشه تريشه كه جهة دفع مگس از پيش چشم اسب آويزند و پشه پران نيز گويند .
چشم به راه
(
cacm - be - r h
) ص . پ .
نگران و منتظر .
چشم بند
(
cacm - band
) ا . پ . چشم آويز و رو بنده كه از پارچهء سياه نازكى سازند و كفش زنانه و افسون چشم .
چشم بندك
(
cacm - bandak
) ا . پ .
يك نوع بازى مرد كوكان را .
چشم بوس
(
cacm - bus
) ا . پ . تهنيت از روى محبت و دوستى مانند دستبوس .
چشم بينا
(
cacm - bin
) ص . پ .
كسى كه چشم او دور را خوب بيند و تيز چشم باشد .
چشم پنام
(
cacm - pan m
) ا . پ .
دعا و تعويذى كه جهة دفع چشمزخم نويسند .
چشم پوش
(
cacm - puc
) ص . پ .
كسى كه اغماض مىكند .
چشمپوشى
(
cacm - puci
) ا . پ .
اغماض . و چشمپوشى كردن :
اغماض كردن .
چشم پيش
(
cacm - pic
) ص . پ .
شرمنده و خجل و شرمسار .