تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1160

مساهمون:

ص١١٦٠
از چاى سياه مىباشد . و چاى نمسه : چاى ژاپونى .

چاييدن

(
c yidan
) ف ل . پ . چاهيدن و سرما خوردن .

چبان

(
cab n
) ا . پ . ريش و قرحه و دنبل .

چبتن

(
cabtan
) ا . پ . انبانچه .

چبغت

(
cabqot
) و

چبغوت

(
cabqut
) ا . پ . نهالى و لحاف و سوزنى و جامه و هر چيز پنبه‌دار كه مندرس و كهنه و پاره پاره و از هم پاشيده شده باشد .

چبلوس

(
calbus
) ص . پ . چاپلوس و چرب زبان و فريبنده .

چبوق

(
cebuq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - آبريز و ميزاب . و چپق كه در آن توتن ريخته مىكشند . و چبوق كشيدن : چپق كشيدن .

چبيره

(
cabire
) ا و ص . پ . آماده و مهيا و ساخته و پرداخته شده . و اجتماع و ازدحام مردم و سپاه .

چبين

(
cabbin
) و (
cobbin
) ا . پ . طبقى كه از شاخه‌هاى باريك درخت بيد سازند .

چپ

(
cap
) ص و م ف . پ - نقيض راست - و بىاصول شدن ساز و گويندگى و ناموافق و ناهموار . و سمت چپ : طرف يسار . و چپ افتادن و يا چپ بستن : مخالفت كردن و اعتراض نمودن و حيله به كار بردن . و چپ بودن : احول بودن و با دست چپ كار كردن و ناراست بودن . و چپ دادن : ترك كردن . و دور كردن . و وصله كردن . و فريب دادن و غدر كردن . و واگذاشتن . و چپ رفتن : مخالفت كردن . و حيله به كار بردن . و به سمت يسار رفتن . و چپ شدن : عاصى شدن و ميل كردن و منحرف گرديدن . و نقيض گرفتن . و چپ و راست : عدم ثبات و بىقرارى و غفلت و بىخبرى . مر . چپ راست . و پهلوى چپ : طرف چپ يعنى آن طرفى كه قلب در آن واقع شده . و دست چپ : دستى كه در پهلوى چپ مىباشد .

چپا

(
cap
) م ف . پ . سمت يسار و به طرف چپ .

چپات

(
cap t
) و (
capp t
) ا . پ . طپانچه و سيلى .

چپاتى

(
cap ti
) ا . پ . چاپاتى و نان تنك و فطير كه بر روى تابه پزند .

چپار

(
cap r
) ا . پ . هر چيز دو رنگ . و كبوتر سبز كه خالهاى سياه داشته باشد . و اسب ابرش .

چپاغ

(
cap q
) و (
cep q
) ا . پ . نوعى از ماهى . و سايه و ظل . و نيام و غلاف .

چپان

(
cap n
) و (
eapp n
) ا . پ . لباس كهنهء مندرس .

چپ انداز

(
cap - and z
) ا و ص . پ . آنكه تير را بدست چپ مىاندازد . و محيل و مكار و غدار و اوباش و مكر و حيله .

چپانى

(
cap ni
) و (
capp ni
) ا . پ . مردم بىسر و پا و كهنه پوش . و غدار و حيله باز .

چپانيدن

(
capanidan
) ف م . پ . افشردن و فشاردن . و منضغط كردن و سخت كردن .

چپاول

(
cap val
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - تاخت و تاز گروهى از لشكر از مسافت دور بر سر گروه مخالف .

چپچاپ

(
capc p
) ا . پ . صدا و آواز بوسه .

چپچله

(
capcale
) ا . پ . زمين پر آب و گل كه پاى در آن بلغزد . و لخشك يعنى كوهپاره‌اى كه از برف سازند و كودكان بر آن لغزند . و ريسمانى كه جائى آويزند و كودكان و زنان در آن نشسته آيند و روند كنند و چنبلول نيز گويند .

چپدار

(
capd r
) ا . پ . جرموق و سر موزه .

چپدان

(
capd n
) ا . پ . جرموق و سرموزه و چپدار .

چپ دست

(
cap - dast
) ص . پ . كسى كه با دست چپ كار مىكند و چپه باشد .

چپر

(
capar
) ا . پ . ديوار از چوب و نى و علف . و حلقه و دايره‌اى از مردم و حيوانات ديگر . و پوست پاره‌هائى كه بند بافان و نوار بافان تار ابريشم و ريسمان را بر آنها كشند و هر مرتبه كه پود را بگذرانند آنها را بگردانند . و چپر باف : هر چه به اين طريق بافته شود . و نيز مخفف چاپار كه بمعنى پست و بريد باشد . و ديوارى كه از چوب و خاك در برابر قلعه براى تسخير آن سازند و در پناه آن جنگ كنند .

چپر باف

(
capar - b f
) ا . پ . نوعى از پارچه . مر . چپر .

چپ راس

(
capr s
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - نشان و علامت .

چپ راست

(
capr st
) ا . پ . تكمه و گره ابريشمى . و عدم ثبات و بىقرارى يعنى گردش از چپ براست و از راست به چپ .

چپ رو

(
cap - rav
) ص . پ . كسى كه از راه راست و جادهء مستقيم منحرف شود .

چپسيدن

(
capsidan
) ف ل . پ . چسپيدن و چفسيدن و ملصق شدن . و به كسى خود را وابستن .

چپسيده

(
capside
) ص . پ . چسبيده و ملصق . و چپسيده شدن : ملصق شدن .

چپسين

(
capsin
) ا . پ . گچ . و هاون و مهراس .

چپش

(
capec
) و (
capoc
) ا . پ . بزغالهء يك ساله .

چپق

(
copoq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - يك نوع حقه‌اى كه در آن توتن ريخته و لوله اى به آن وصل نموده و بر روى توتن آتش گذاشته جهة گرفتن دود بكشند .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1160 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )