تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1161

مساهمون:

ص١١٦١

چپكن

(
cap - kan
) ا . پ . نوعى از جامه كه سينه و شكم را بپوشاند و بندهاى آن در پشت بسته شوند .

چپل

(
capal
) ص . پ . مردم چركين و نكبتى و ناتميز و كسى كه خود را به چيزهاى نا شايسته آلوده كند .

چپلان

(
capl n
) ا . پ . جرمق و سر موزه و چپدار و كفشى كه بالاى موزه پوشند .

چپلاهنگ

(
capl hang
) ا . پ . شاخهء قطع شدهء از درخت . و پوست ريشهء درخت تربانتين و پوست تخم آن .

چپلك

(
ceplak
) ص . پ . پليد و مردار و بناشايست آلوده .

چپلوس

(
caplus
) ص . پ . چاپلوس و زبان آور و فريبنده .

چپله

(
caple
) ا . پ . طپانچه و سيلى و ضربت .

چپنلك

(
cepenlek
) ا . پ . پشه دان .

چپو

(
capov
) و (
capav
) ا . پ . تاخت و تاراج و يغما .

چپه

(
cape
) ا . پ . تختهء دسته‌دار به شكل بيل كه كشتى بانان كشتى بدان رانند . و سگ زيرك .

چپه

(
cappe
) و

چپه دست

(
cappe - dast
) ص . پ . كسى كه با دست چپ كار مىكند .

چپيدن

(
capidan
) ف ل . پ . ميل كردن به طرف چپ و از طرفى به طرفى گرديدن .

چپين

(
coppin
) ا . پ . طبقى كه از تركه هاى بيد و مانند آن بافته شده باشد .

چتر

(
catr
) ا . پ . سايبان و سايبانى كه براى محافظت آفتاب بر بالاى سر نگاهدارند و فشك نيز گويند و نيز سايبانى كه براى محافظت باران بر بالاى سر نگاهدارند . و موى كوتاهى كه مردان بر فرق سر گذارند . و چتر آبگون : آسمان . و چتر روز يا چتر زرين يا چتر سحر : آفتاب . و چتر سيمابى يا چتر سيمين : ماه شب چهارده . و چتر عنبرين : شب . و چتر كحلى : آسمان و ابر سياه . و چتر مار : يك نوع گياهى . و چتر مينا : آسمان . و چتر نور : آفتاب . و چتر زدن : ورزش كردن كشتى گيران به اين طريق كه به روى هر دو دست ايستاده و هر دو پا را جفت كرده بگردش در آيند .

چترك

(
catrak
) ا . پ . نام گياهى .

چترمان

(
catrm n
) ا . پ . حاكم و فرمانروا .

چتلاقوج

(
catl quj
) و

چتلاقوچ

(
catl quc
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ميوهء درخت بنه و جاملا .

چتو

(
catu
) ا . پ . پرده و حجابى كه بر روى چيزى پوشند .

چتوك

(
cotuk
) ا . پ . چغوك و گنجشك و عصفور .

چته

(
cete
) ا . پ . چيته .

چتين

(
catin
) ا . پ . جزء بر آمدهء زين هم از جلو و هم از عقب .

چج

(
caj
) و

چچ

(
cec
) ا . پ . ابزارى چوبين و پنج شاخ مانند پنجهء دست و دسته‌دار كه غلهء كوفته را بدان باد دهند . و غربالى كه بدان غله پاك كنند .

چچرغه

(
cacorqe
) ا . پ . دوال تازيانه و نام نوعى از تازيانه .

چچك

(
cacak
) ا . پ . گل سرخ . و سورى و ورد .

چچك

(
cacak
) و (
cocok
) ا . پ . رخساره و روى زيبا . و خال .

چچله

(
cacale
) ا . پ . چپچله و زمين پر گل و لاى . و لخشك و كوهپارهء برفى كه كودكان بر آن لغزند .

چچله

(
cocole
) ا . پ . تلاق و بظر و گوشت پاره‌اى كه در بالا و ميان فرج زنان است .

چچو

(
co u
) ا . پ . پستان آدمى و ديگر جانوران .

چخ

(
cax
) ا . پ . غلاف كارد و شمشير و جز آن . و خصومت و جنگ و تعدى . و جستن بر روى كسى . و كوشش بجلدى و چابكى . و چرك و ريم .

چخ

(
cex
) پ . كلمه‌اى كه بدان سگ را دور كنند .

چخاچخ

(
cax cax
) ا . پ . صدا و آواز برخورد شمشير از پى هم .

چخاچخى

(
cax caxi
) ا . پ . منازعه و مناقشه و خصومت .

چخان

(
cax n
) ا و ص . پ . ستيز كننده . و سعى و جهد كننده . و متملق و تملق . و ا خ . نام موضعى . و چخان كردن : تملق كردن .

چخت

(
caxt
) ا . پ . مستى و شهوت و هواى نفس و آرزوى بيقاعده .

چخجير

(
caxjir
) و

چخجيره

(
caxjire
) ا . پ . قسمى از پاى جامهء گشاد كه بدان پاشنه را مىبندند .

چخره

(
caxre
) ا . پ . بلغت زند چرخ .

چخش

(
caxc
) ا . پ . جخج و گواتر . مر . جخج .

چخك

(
caxak
) ا . پ . خال رخساره . و آبله .

چخماخ

(
caxm x
) ا . پ . آتش زنه و سوخته دان . و خريطهء دو طبقهء تيماجى كه سپاهيان شانه و سوزن و چيزهاى ديگر در آن گذارند . و تبرزين .

چخماغ

(
caxm q
) و

چخماق

(
caxm q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - آتش زنه .

چخى

(
caxi
) و (
cexi
) ا . پ .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1161 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )