تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1162

مساهمون:

ص١١٦٢
ستيزگى و خصومت . و مناقشه . و سعى و كوشش .

چخيدن

(
caxidan
) ف ل م . پ . دم زدن . و كوشيدن . و ستيزه كردن . و خصومت كردن . و بر روى كسى جستن .

چخيده

(
caxide
) ص . پ . دم زده . و كوشيده . و ستيزه كرده و پيش رفته .

چخين

(
caxin
) و (
cexin
) ص . پ . ريم آلوده و چركين و زخمى كه چرك وريم داشته باشد .

چدار

(
cad r
) و (
ced r
) ا . پ . طنابى كه از ابريشم تا بند و دست و پاى اسب و استر شرور را بدان بندند .

چدر

(
cadr
) ا . پ . اشتر مادهء چهار ساله .

چدر

(
cadar
) ا . پ . علاج و تدبير و چاره .

چدر

(
caddar
) ا . پ . چادر وردا . و سفره و پرده .

چدروا

(
codor - v
) ا . پ . رستنى بسيار تلخ كه صبر عصارهء اوست .

چدن

(
cedan
) ف م . پ . چيدن . مر . چيدن .

چده

(
cede
) ص . پ . چيده .

چر

(
car
) ا . پ . نغمه و غنا و آواز . و به لغت اهل سيستان چرخاب .

چر

(
cor
) ا . پ . نره و آلت تناسل .

چرا

(
car
) ا . پ . رعى و رعية و علف و گياهى كه ستور آن را چرند .

چرا

(
cer
) پ . كلمهء تعليل از براى چه و براى چه و بچه جهت وزيرا .

چرابه

(
car be
) ا . پ . سر شير كه بر روى شير بندد .

چراجا

(
car - j
) ا . پ . مرتع و چراگاه .

چراخ

(
car x
) ا . پ . چراغ . مر . چراغ .

چرا خوار

(
car - x r
) ا و ص . پ . چراگاه . و حيوان چرنده و آنكه مانند حيوان مىچرد .

چرا خواره

(
cer - x re
) ا . پ . مشكوة و چراغواره و قنديلى كه در آن چراغ روشن كنند و شمعدان .

چرا خور

(
car - xor
) ا . پ . چرا گاه و چراخوار و حيوان چرنده .

چرا زار

(
car - z r
) ا . پ . جاى روئيدن علف و زمين چراگاه .

چراسك

(
car sak
) ا . پ . حيوانى كوچكتر از ملخ كه شبها بانگ طولانى كند .

چراسيا

(
car sy
) ا . پ . وشنه و شاهدانه و جراسيا .

چراغ

(
car q
) و (
cer q
) ا . پ . فتيله‌اى كه به چربى و روغن آلوده نموده و جهت روشنائى بيفروزند . و روشنائى و شمع و قنديل و سراج و جرا . و پير و مرشد رهنما . و نايب و موكل . و برداشتن اسب هر دو دست خود را . و چرا . و چراغ آسمان و يا چراغ جهان و يا چراغ جهانتاب : آفتاب و مهتاب . و چراغ چشم : فرزند . و چراغ سپهر : آفتاب و ماه و يا ستارگان . و چراغ سحر : آفتاب و ستارهء صبح . و چراغ روز : آفتاب و چراغ شب : ماهتاب . و چراغ شدن : درخشيدن و و روشن گشتن . و موكل شدن . و چراغ عالم افروز : چيزى كه معروف همه كس باشد و چراغ كشتن : خاموش كردن چراغ . و چراغ كور شدن : مردن شخصى كه ازو هيچ‌كس نماند . و چراغ مغان : شراب .

چراغ آخر

(
car q - xor
) ا . پ . فراخى عيش و بسيارى نعمت .

چراغ الله

(
car qall h
) ا . پ . پول و يا نذرى كه بدرويشان و نقالان دهند .

چراغان

(
car q n
) ا . پ . ج . چراغ . و جشنى كه در آن در كوى و برزن و بازار چراغ بسيار روشن كنند . و نوعى از تعذيب كه سر گنهكار را چند جا زخم زده و بهر زخمى فتيله‌اى افروخته گذارند . و چراغان كردن : چراغ بسيار روشن كردن .

چراغبانه

(
car qb ne
) ا . پ . چراغ پايه و شمعدان .

چراغ بره

(
car q - bare
) ا و ص . پ . چراغدان و مشكوة . و اسبى كه دو دست را بلند كرده بر روى دو پا ايستد .

چراغپا

(
car q - p
) و

چراغپايه

(
car q - p ye
) ا و ص . پ . هر چيزى كه چراغ بالاى آن گذارند . و اسبى كه هر دو دست را بلند نموده و به روى دو پا ايستد .

چراغ پره

(
car q - pare
) ا . پ . پروانهء چراغ .

چراغ پرهيز

(
car q - parhiz
) ا . پ . فانوس و مردنگى و هر چيز كه چراغ را از باد محافظت نمايد .

چراغچى

(
car q - ci
) ا . پ . كسى كه چراغ روشن مىكند و چراغها سپردهء به اوست .

چراغدان

(
car q - d n
) ا . پ . مشكوة و هر جائى كه در آن چراغ گذارند تا از باد و باران محفوظ ماند .

چراغك

(
car qak
) ا . پ . مصغر چراغ يعنى چراغ كوچك . و كرم شب تاب .

چراغ كش

(
car q - koc
) ص . پ . هر عمل شنيع و زشتى كه در هنگام اشتغال به آن از روشنائى اجتناب مىكنند .

چراغ كشانى

(
car q - koc ni
) ا . پ .