تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1158

مساهمون:

ص١١٥٨
شكاف و تراك بسيار و شكاف در شكاف .

چاكانيدن

(
c k nidan
) ف م . پ . تقطير كردن و قطره قطره ريختن آب و جز آن و چكانيدن .

چاك پشت

(
c k - poct
) ص . پ . اسبى كه در كمرش فرو رفتگى باشد و شانه و كفلش بر آمده بود .

چاك چاك

(
c k - c k
) م ف . پ . صداى برخورد شمشير و تبرزين و جز آن و طراق طراق . و چاك چاك كردن : پاره پاره كردن .

چاكر

(
c kar
) ا . پ . خادم و خدمتگار و بنده و نوكر . و مريد و شاگرد .

چاكران

(
c kar n
) پ . ج . چاكر .

چاكران

(
c ker n
) ا . پ . فرج و دبر .

چاكران زمين

(
c kar n - zamin
) ا . پ . اراضى متعلق بعموم نوكر .

چاكرى

(
c kari
) ا . پ . نوكرى و بندگى و عبوديت و شاگردى . و چاكرى كردن : نوكرى كردن و خدمت كردن و خدمتگزارى نمودن و اطاعت نمودن و خدمتگارى كردن .

چاكسو

(
c ksu
) و

چاكشو

(
c kcu
) ا . پ . دانهء سياه و لغزنده‌اى كه در داروهاى چشم به كار برند .

چاكل

(
c kal
) ا . پ . ابريق و كوزهء آب .

چاكو

(
c ku
) ا . پ . چاقو و قلم‌تراش و كارد كوچك جيبى .

چاكوچ

(
c kuc
) ا . پ . مطراق و پتك و چكش آهن‌گرى و مسگرى و جز آن .

چال

(
c l
) ا . پ . گودال و مغاك مانند سياه چال و يخ چال . و گوى و مغاكى كه چندان عميق نباشد مانند پاچال . و هر چيز دو موى عموما و اسبى كه موهاى آن سرخ و سفيد در هم آميخته باشد و خاكسترى رنگ . و گروى كه دو كس در قمار با هم بندند . و آشيان مرغ . و نوعى از مرغابى و هوبره و كبك درى . و ا خ . دهى در قزوين . و چال كردن : گرو بردن در قمار . و چال شتر : دوغى كه از شير اشتر سازند .

چال

(
c l
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - مسافت دو فرسخ چه هر چهار كروه را يك چال و هر دو كروه را يك فرسخ گويند . و گام و رفتار . و نام يك قسم ماهى .

چالاك

(
c l k
) ا و ص . پ . زيرك و هوشيار و آگاه و جلد و چابك و تيز و دستكار و جلد كار و چست و تيز فهم . و با جد و جهد و زحمت كش . و خود راى . و دزد و راهزن و خونى . و جاى بلند و منزل مرتفع .

چالاكى

(
c l ki
) ا . پ . نشاط و شوق . و جلدى و چابكى و سرعت . و سركشى . و بصيرت و آگاهى . و تيز فهمى و كياست و هوشيارى .

چالان

(
c l n
) ا . پ . بيجك و فهرست و بار نامه . و نقل و انتقال از جائى به جائى و حمل بخارج .

چال پشت

(
c l - poct
) ص . پ . ستورى كه شانه و كفلش بر آمده و كمرش فرورفته باشد .

چالپوس

(
c lpus
) ص . پ . چاپلوس و فريب دهنده .

چالش

(
c lec
) ا . پ . رفتار با ناز و تكبر و حركت زيبا و ظريف و از روى عجب و خرامش و بزرگوارى . و مباشرت و جماع . و طريقه و روش . و رهنما و هادى . و جنگ و جدال .

چالشگر

(
c lec - gar
) ا و ص . پ . كسى كه از روى ناز و تكبر و عجب راه رود . و مبارز و دلاور و جنگجوى . و حريص در جماع و مباشرت .

چالشگرى

(
c lec - gari
) ا . پ . جنگجوئى .

چالحوض

(
c l - havz
) ا . پ . حوض بزرگ كم عمقى كه در حمام سازند و مردمان در آن شناورى كنند .

چال قمار

(
c l - qem r
) ا . پ . گرو و شرط و رهن در قمار .

چالو

(
c lu
) ا . پ . گوى و گودالى كه يك دو گز بيشتر گودى آن نباشد و مصغر چال يعنى چال كوچك .

چالوس

(
c lus
) ا . خ . پ . رودخانهء بزرگى ما بين مرزن‌آباد كجور و كلارستاق و منبع آن از طالقان و كندوان و دونا و جز آن كه بدرياى آسگون منتهى مىشود و در قديم شهرى در نزديكيهاى همين رودخانه موسوم به چالوس بوده .

چاله

(
c le
) ا . پ . چالو و چال كوچك و فرو رفتگى و گودى .

چالى

(
c li
) ا . پ . گودى . و اردك .

چالير

(
c lir
) ا . پ . گودى كم عمق و چاه .

چاليش

(
c lic
) ا . پ . رفتار از روى تعجب و ناز . و چالش . مر . چالش .

چاليك

(
c lik
) ا . پ . يك نوع بازى مر كودكان را كه با دو چوب سر تيز يكى باندازهء دو سه وجب و ديگرى يك وجب بازى كنند و چوب دراز را بر دست گيرند و چوب كوتاه را بر زمين نهاده و با چوب دراز بر آن زنند بطورى كه از زمين بلند شده بر كمر آن زنند تا بدور افتد و مردم طهران الك دلك گويند .

چام

(
c m
) ا . پ . چم و خم و كژى . و دانه . و گره و دكمه . و چين و نورد . و روش و طريقه . و دره و زمين پست .