تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1159

مساهمون:

ص١١٥٩

چام چام

(
c m - c m
) ا . پ . دره هاى كوه و راههاى پرپيچ و تاب .

چامز

(
c mez
) ا . پ . چامين .

چامگير

(
c m - gir
) ص . پ . خوشنما و ملايم و آگاه .

چاموش

(
c muc
) ا . پ . نوعى از كفش و پاى افزار .

چامه

(
c me
) ا . پ . هر كلام موزون و شعر عموما و غزل خصوصا و سرود و نغمه . و سخن و قول .

چامه دان

(
c me - d n
) ص . پ . سخندان و بليغ و زبان آور و خطيب و واعظ .

چامه گوى

(
c me - guy
) ا . پ . شاعر و سخنگوى و كسى كه غزلى را به آواز بلند بخواند .

چاميدن

(
c midan
) ف ل . پ . بول كردن و شاشيدن و كيمز انداختن . و دميدن و وزيدن .

چامير

(
c mir
) و

چاميز

(
c miz
) و

چامين

(
c min
) ا . پ . بول و كميز و غايط .

چانش

(
c nec
) ا . پ . رفتار با كر و فر و با حشمت . و جنگ و كارزار .

چانقى

(
c nqi
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پند و نصيحت . و مشورت و تدبير .

چانه

(
c ne
) ا . پ . گرداگرد دهان و استخوان زنخ و فك اسفل كه محل ريش بر آوردن باشد و غبغب . و گلولهء خميرى كه از آن يك نان پزند . و تقطير و چكانيدگى . و جام و پياله . و حرف و سخن ياوه و سخن بىجا . و چانه زدن : سخن بىجا و زياد گفتن در خريد و فروش . و چانه كردن : خمير را باندازهء يك نان گلوله كردن .

چاو

(
c v
) ا . پ . - مأخوذ از تاتارى - اسكناس و بليت و قطعهء كاغذ دولتى كه كيخاتون مغول مىخواست بعوض پول آن را رايج كند و مردم آذربايجان و اهالى تبريز قبول نكردند و عز الدين مظفر به همين جهة بقتل رسيد .

چاو چاو

(
c v - c v
) ا . پ . غوغا و بانگ گنجشك و ديگر مرغان خصوصا وقتى كه جانورى قصد گرفتن او كند و يا كسى جهة گرفتن بچهء وى دست در آشيان آن نمايد .

چاوچاوان

(
c v - c v n
) ص . پ . معوج و گمراه و غير مستقيم و منحرف .

چاوش

(
c voc
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - چاووش .

چاوك

(
c vak
) ا . پ . چكاوك و قبره .

چاوله

(
c vale
) ا . پ . كجواج و نا هموار . و گل سرخ صد برگ و بغايت رنگين .

چاولى

(
c vli
) ا . پ . افزارى كه ازنى بوريا سازند و بدان غله افشانند .

چاووش

(
c vuc
) ا . پ . نقيب لشكر و يا كاروان .

چاووش

(
c vuc
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - سرهنگ و صاحب منصبى كه پيشاپيش حاكم و اشخاص بزرگ مىرود و نقيب . و جارچى و پيك . و يساول و رئيس و پيشوا و وكيل و پيشرو كاروان .

چاويد

(
c vid
) ا . پ . غوغا و بانگ گنجشك و چاو چاو . مر . چاو چاو .

چاويدن

(
c vidan
) ف ل . م . پ . فرياد كردن گنجشك وقتى كه دست در آشيانهء آن كنند . و بانگ بلند كردن انسان و ساير حيوانات . و جاويدن و خائيدن و مضغ كردن .

چاه

(
c h
) ا . پ . بئر و گودى دايره‌اى عميقى كه در زمين جهة بيرون آوردن آب و جز آن كنند . و مغاك و مغاره و چال . و زندان و دام . و چاه بابل : چاهى در بابل كه دو ملك هاروت و ماروت در آن حبس مىباشند . و چاه پخته : چاه آجرى . و چاه پست : عالم . و چاه زنخ و يا چاه زنخدان : گودى چانه . و چاه ظلمانى : دنيا و قالب آدمى . و چاه مقنع و يا چاه نخشب : چاهى كه مقنع از آن ماهى در مىآورد كه چهار فرسخ را روشن مىكرد . و روى معشوق .

چاهجو

(
c h - ju
) ا . پ . قلابى باشد كه بدان چيزى كه در چاه افتد بر آرند و چاه يوز نيز گويند و چاخو و مقنى .

چاهچور

(
c h - cavar
) ا . پ . دولاغ و چاقشورى كه زنان هنگام بيرون رفتن از خانه مىپوشند .

چاه دلو

(
c h - dalv
) ا . پ . برج دلو كه برج يازدهم از بروج دوازده‌گانه بود . و دنيا .

چاهسار

(
c h - s r
) ا . پ . دهانهء چاه .

چاهك

(
c hak
) ا . پ . مصغر چاه يعنى چاه كوچك . و گودى چانه . و پاچال . و چاهك ثريد : آن قطعه‌اى از حلواها كه ميان آن را گود كنند جهة ريختن چاشنى .

چاه كن

(
c h - kan
) ا . پ . مقنى و چاخو . و آلتى جهة كندن چاه .

چاهه

(
c he
) ا . پ . گودال عميق چاه مانند .

چاهيدن

(
c hidan
) ف ل . پ . احساس سرما كردن و سرما خوردن و بهم خوردن دندان‌ها از اثر سرما .

چاهيوز

(
c hyuz
) ا . پ . قلابى كه بدان چيز بچاه افتاده را برآرند .

چاى

(
c y
) و

چايى

(
c yi
) ا . پ . درخت كوچكى از محصولات آسياى شرقى يعنى چين و ژاپون كه برگهاى آن را پس از عمل آوردن در جعبه‌هاى قلع اندود كرده بهمهء ممالك كرهء ارض مىبرند و نوعا بر دو قسم است سياه و سبز و چاى سبز اثر تحريكش زيادتر