جفت گيرى كردن : با هم جمع شدن نر و ماده و به روى هم جستن .
جفتن
(
joftan
) ف . ل . پ . مايل شدن و كج شدن .
جفتن
(
jaftan
) ف ل . م . پ . انديشيدن . و كج و منحنى شدن و خميده شدن . و داربست ساختن از براى تاك . و بد از بدتر شدن كارى .
جفته
(
jafte
) ا و ص . پ . خميده و كج .
و چوب بندى تاك انگور و چفته . و سقف خانه و طاق ايوان و گنبد . و نهال درخت تاك .
جفته
(
jafte
) ا . پ . سرين و كفل مردم و اسب و شتر و استر و جز آن . و فاصلهء ما بين دو سرين . و لگدى كه اسب و شتر و جز آن اندازند . و گره ريسمان . و جفته زدن :
لگد زدن اسب وقتى كه ناراحت از سوار باشد .
جفتى
(
jofti
) ا و ص . پ . منسوب بجفت و برابرى و همسرى و جفت شدگى . و جفتى زدن : جفت شدن حيوانات با هم . و جفتى كردن : جماع نمودن .
جفتيدن
(
jaftidan
) ف ل . م . پ . خم شدن . و داربست ساختن براى درخت تاك .
جفجف
(
jafjaf
) ا . ع . زمين بلند نرم .
و باد تند . و زمين هموار كه فراخ و گرد باشد . و زمين پست از اضداد است - و بسيار بيهوده گوى .
جفجفة
(
jafjafat
) م . ع . بند كردن و گرد آوردن و باز گردانيدن شتران را بشتاب از ترس غارت . و جفجف النعم : سخت راند چهار پايان را تا اينكه بعض ايشان بر بعضى افتادند .
جفجفة
(
jafjafat
) ا . ع . آواز رفتن موكب .
جفخ
(
jafx
) م . ع . جفخ جفخا ( از باب فتح ) : تكبر كرد و فخر نمود .
جفر
(
jafr
) ا . پ . پوست آهو كه بر روى آن كتابت كنند .
جفر
(
jafr
) ا . ع . بزغالهء چهار ماهه و يا آنكه گياه خورد و نشخوار زند . ج : اجفار و جفار و جفرة . و كودك گواليده كه خوردن گيرد . و چاه نابر آوردهء فراخ و يا اندك بر آورده . و ا خ . نام موضعى در حوالى مدينهء طيبه . و نام چاهى به مكه . و رجل منهدم الجفر : مرد بىعقل . و نيز جفر :
علمى است كه از آن بر احوال غيب آگاهى دست دهد الحديث : ان الجفر و الجامعة كتابان لعلى كرم اللّه وجهه قد ذكر فيهما على طريقة علم الحروف و الحوادث الى انقراض العالم و كان الائمة المعروفين من اولاده يعرفونها و يحكمون بها .
جفر
(
jafr
) م . ع . جفر جفرا و جفورا . مر . جفور .
جفر
(
jafr
) و (
jafar
) ا . ع . فعلت من جفرك : كردم از براى تو . و كذلك فعلت من جفرك .
جفر
(
jofar
) ا . ع . ج . جفرة .
جفراء
(
joforr '
) ا . ع . غلاف شكوفهء خرما .
جفرة
(
jafrat
) ا . ع . مؤنث جفر بزغالهء مادهء چهار ماهه و يا آنكه گياه خورد و نشخوار زند . و دختر گواليده كه خوردن گيرد . و فعل من جفرتك : كرد از براى تو .
جفرة
(
jofrat
) ا . ع . درون سينه و ما بين شكم و پهلوها و جاى فراخ و گرد . ج : جفر و جفار . و ميان اسب . و ا خ . موضعى ببصره كه در سال هفتادم هجرت جنگى سخت در آنجا واقع شد .
جفرة
(
jafarat
) ع . ج . جفر .
جفرسته
(
jafraste
) ا . پ . آنچه از ريسمان در وقت رشتن پنبه و پشم بر دوك پيچيده مىشود .
جفرى
(
joforr
) ا . ع . غلاف شكوفهء خرما .
جفرى
(
jafriy
) ص . ع . منسوب به جفر .
جفرية
(
jafreyyat
) ا خ . ع . شهرى كه متوكل خليفهء عباسى بنا كرد و قصرى كه در آن شهر بوده .
جفز
(
jafz
) ا . ع . شتاب روى ( و الفعل من نصر ) .
جفس
(
jefs
) و (
jafes
) ا . ع . سست و گنگلاج و ناكس و احمق .
جفس
(
jafas
) م . ع . جفس جفسا و جفاسة . مر . جفاسة .
جفس
(
jafes
) ص . ع . ناگوارد .
جفش
(
jafc
) م . ع . جفشه جفشا ( از باب ضرب ) : كمى فشار داد او را و يا دوشيد آن را به اطراف انگشتان .
جفظ
(
jafz
) ا . ع . رسن ستبر كشتى .
و پرى .
جفظ
(
jafz
) م . ع . جفظه جفظا ( از باب نصر ) : پر كرد آن را .
جفع
(
jafa '
) م . ع . جفعه جفعا ( از باب فتح ) : بر زمين افگند آن را .
جفل
(
jafl
) م . ع . جفل البعير جفلا و جفولا ( از باب ضرب و نصر ) : رميد و فرار كرد آن شتر . و جفلت النعامة : گريخت آن شتر مرغ و جفل الطين : به بيل بر كند گل را . و جفل الفيل :
سرگين انداخت فيل . و جفل اللحم عن العظم : باز كرد گوشت را از استخوان . و جفل البحر السمك : انداخت دريا ماهى را بر كنار . و جفلت الريح السحاب : زد باد ابر را و پريشان گردانيد آن را . و جفلت الريح الظليم : حركت داد و راند باد شتر مرغ را .
و جفل فلانا : بر زمين انداخت فلان را .
و جفلت الريح : تيز و زيد باد . و جفل الشيئ ( از باب ضرب ) : پوست بركند از آن چيز . و جفل المتاع ( از باب نصر ) :
انداخت بعض آن كالا را بر بعضى . و جفل الطائر : رمانيد آن مرغ را و فرار داد فاجعل هوا جفالا ( للمطاوع ) . و جفلوا جفلا : شتاب كردند در گريختن . و جفل الشعر و الظليم جفولا . مر . جفول .