تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1106

مساهمون:

ص١١٠٦
و روش و راههاى مختلف .

جگاشه

(
jag ce
) ا . پ . خارپشت بزرگ تير انداز .

جگتيپونستن

(
jagtipunestan
) ف م . پ . بلغت زند نوشتن .

جگر

(
jegar
) ا . پ . يكى از احشاء بطنى كه رنگش سرخ تيره است و صفرا از آن مترشح مىگردد و در انسان و ساير حيوانات عالى وجود دارد و بتازى كبد گويند و نيز جگر بمعنى دل و غم و غصه و رنج و محنت و زحمت و مشقت . و انتظار . و شفقت و مرحمت . و تاب و طاقت مىباشد . و وسط هر چيز را نيز گويند . و جگر باختن : بددلى كردن و ترسيدن . و جگر خوردن : غصه خوردن و رنج و زحمت كشيدن . و جگر داشتن : تاب و طاقت داشتن . و جگر سفيد : شش . و جگر گل : شكم زمين و قبر و لحد .

جگر آشام

(
jegar - c m
) ص . پ . مهموم و مغموم و محزون .

جگر آگند

(
jegar - gand
) ا . پ . رودهء گوسفند كه با گوشت و مصالح پر كرده باشند .

جگر آور

(
jegar - var
) ص . پ . محكم ضمير و سخت دل .

جگربند

(
jegar - band
) ا . پ . مجموع جگر و شش و دل خواه از انسان و يا ساير حيوانات . و فرزند . و هر چيز لاغر و زبون . و جگربند پيش زاغ نهادن : اختيار كردن بلا و محنت .

جگر پاره

(
jegar - p re
) ا . پ . مجموع جگر و شس و دل خواه از آدمى و يا حيوانات . و فرزند .

جگر تاب

(
jegar - t b
) ص . پ . تفته و تفسيده جگر .

جگرتاز

(
jegar - t z
) ص . پ . ترسان و هراسان .

جگر تافته

(
jegar - t fte
) ص . پ . عاشق و كسى كه به مرض كوفت و دق گرفتار باشد .

جگر تشنه

(
jegar - tecne
) ص . پ . مشتاق و داراى شوق .

جگر جوش

(
jegar - juc
) ص . پ . آنكه به قوت و با قدرت مىجنباند و به حركت در مىآورد دل را .

جگرچى

(
jegar - ci
) ا . پ . جگر فروش .

جگرخاى

(
jegar - x y
) ص . پ . ملول و غمگين و محزون .

جگر خسته

(
jegar - xaste
) ص . پ . دل ريش و دل خسته .

جگر خواره

(
jegar - x re
) ص . پ . ساحر و جادوگر و افسانه ساز . و رنج‌بر و كسى كه غم و اندوه بسيار خورد .

جگر خوارى

(
jegar - x ri
) ا . پ . غم و اندوه بسيار و بلا و نكبت .

جگردار

(
jegar - d r
) ص . پ . بىباك و بهادر و دلاور .

جگر دارى

(
jegar - d ri
) ا . پ . بىباكى و دلاورى و دليرى .

جگرسا

(
jegar - s
) ص . پ . دردمند .

جگر سوز

(
jegar - suz
) ص . پ . موذى و رنج دهنده .

جگرك

(
jegarak
) ا . پ . نان خورشى كه از جگر و شش و دنبه و پياز برشته كرده سازند .

جگر كش

(
jegar - kac
) ص . پ . آزرده و مغموم و اندوهگين .

جگرگاه

(
jegar - g h
) ا . پ . بطن و شكم و جگر بند .

جگر گرم

(
jegar - garm
) ص . پ . مدقوق و جگر تافته و عاشق .

جگر گوشه

(
jegar - guce
) ا . پ . دل و فرزند عزيز .

جگرنه

(
jegrane
) ا . پ . مرغى از جنس كلنگ كه پرهاى دراز سياهى دارد و پادشاهان پر آن را بر سر زنند .

جگرونتن

(
jagrunetan
) ف م . پ . به لغت زند زدن .

جگرى

(
jagari
) ا . پ . نام تخم دوائى . و نام گياهى .

جگرى

(
jegari
) ص . پ . منسوب بجگر و رنگى كه مانند رنگ جگر باشد .

جگرى داغ

(
jegari - d q
) ا . پ . نشان و داغى كه زايل نشود . و خال طبيعى . و غم و اندوه تسلى ناپذير .

جگى جگى

(
jegi - jegi
) ا . پ . در وقت جزع و فزع در طلب و مبالغه در اخذ اين لفظ را گويند و زنان در هنگام لذت مباشرت بر زبان آرند .

جگيجه

(
jagije
) ا . پ . روغن دان يعنى ظرفى كه در آن روغن ستور ريزند .

جل

(
jal
) ا . پ . پرنده‌اى به قدر گنجشك و مانند بلبل خوش آواز . و ميان دريا . و گردا گرد دهان . و دسته و قبضه و رشته .

جل

(
jol
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پوشش اسب و جليل و پارچهء كهنهء مندرس . و پردهء در معبد . و جل وزغ و يا جل بك : طحلب و بزغسمه و جغرابه .

جل

(
jel
) ا . پ . دستهء كارد و چاقو و جز آن .

جل

(
jalla
) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - يعنى بزرگ است او و اين كلمه را هميشه پس از ذكر خدا و اللّه و حق استعمال مىنمايند چنانچه گويند جل جلاله : بزرگ است جلال خدا . و جل ذكره : بزرگ است نام خدا . و جل شأنه : بزرگ است شأن و قدرت خدا . و جل و على : بزرگ و بلند مرتبه است خدا .

جل

(
jall
) م . ع . جل البعر جلا . و