تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1099

مساهمون:

ص١٠٩٩

جعبرة

(
ja'barat
) ا . ع . مؤنث جعبر وزن كوتاه حقير و زشت .

جعبرة

(
ja'barat
) م . ع . ضربه فجعبره جعبرة : زد آن را پس بر زمين افگند ويرا .

جعبرية

(
ja'bareyyat
) ا . ع . زن كوتاه زشت .

جعبس

(
jo'bos
) ا . ع . احمق و گول .

جعبلة

(
ja'balat
) ا . ع . سرعت .

جعبوب

(
jo'bub
) ا . ع . مرد حقير و حقير جثهء بىخير . ج : جعابيب .

جعبوس

(
jo'bus
) ا . ع . احمق .

جعبه

(
ja'be
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صندوقچه و تبنگو و هر چيزى كه مانند صندوق كوچك باشد و در آن كاغذ و دفتر و اشياى نفيس را نهند و در آن را ببندند . و تركش و شغا و شغاه .

جعبه‌گرى

(
ja'be - gari
) ا . پ . تركش‌سازى .

جعبى

(
jo'b
) ا . ع . مورچهء سرخ . ج : جعبيات .

جعبى

(
jeebb
) ا . ع . جعباء و كون و حلقهء دبر .

جعبى

(
je'biy
) ا . ع . مورچهء سرخ . ج : جعبيات .

جعبيات

(
jo'bey t
) ع . ج . جعبى .

جعبيات

(
je'beyy t
) ع . ج . جعبى .

جعة

(
jeat
) ا . ع . بوزه و آب جو .

جعتبة

(
ja'tabat
) و جعثبة (
ja'sabat
) م . ع . حريص و آزناك شدن يق جعتب جعتبة و كذلك بالمثلثة .

جعثرة

(
ja'sarat
) م . ع . جعثر المتاع : فراهم آورد متاع را .

جعثل

(
ja'sal
) ا . ع . دفزك درشت خو و كلان شكم . و عن ابن عباس رضى اللّه عنه ستة لا يدخلون الجنة منهم الجعثل .

جعثم

(
je'sem
) ا . ع . بيخ گياه صليان .

جعثمة

(
jo'somat
) ا خ . ع . قبيله‌اى از تازيان .

جعثميات

(
jo'someyy t
) ا . ع . كمانها .

جعثن

(
je'sen
) ا . ع . بيخ گياه صليان . و ا خ . نام خواهر فرزدق .

جعثوم

(
jo'sum
) ا . ع . نرهء ستبر .

جعجاع

(
ja'j '
) ا . ع . زمين و جاى تنگ درشت . و حرب جاى . و جاى بد خفتن شتران كه مردم در آنجا قرار نگيرند .

جعجاع

(
ja'j '
) ص . ع . فحل جعجاع : گشن سخت بانگ .

جعجرة

(
jo'jorrat
) ا . ع . نوعى از طعام كه از خمير آرد پيكرى سازند و پزند و در شيرهء شكر قوام آورده اندازند . ج : جعاجر .

جعجع

(
ja'ja '
) ا . ع . زمين هموار . و جاى تنگ و درشت .

جعجعة

(
ja'jaat
) ا . ع . آواز آسيا المثل اسمع جعجعة و لا ارى طحنا در حق بددلى گويند كه بيم كند و بجنگ نه پيوندد و نيز در حق بخيلى كه وعده كند و ايفاى آن ننمايد . و آواز شتر كشتن . و آواز شتران نر وقتى كه فراهم آيند .

جعجعة

(
ja'jaat
) م . ع . جنبانيدن شتر را تا بخسبد و يا برخيزد . و بىآرام نشستن و خفتن شتر . و خوابانيدن وى را يق جعجع القوم اى اناخوا . و شتر را در جائى خوابانيده اهل آن جاى را تنگ گرفتن . و حبس كردن . و تنگ كردن كار بر كسى . و منه كتاب عبيد اللّه بن زياد الى عمر بن سعد ان جعجع بحسين عليه السلام و اصحابه اى ضيق عليهم المكان . و تنگ گرفتن بر غريم بمطالبه .

جعد

(
ja'd
) ص . ع . مرد سخى و مرد بخيل - از اضداد است . و شعر جعد : موى مرغول و يا موى كوتاه . و رجل جعد : مرد پيچان موى و مرد كوتاه گرد اندام . ج : جعاد . و تراب جعد : خاك نرم و نمناك . و حيس جعد : حيس ستبر و بسته و آن نوعى از طعام است كه از خرما و روغن و ماست ترتيب دهند . و زبد جعد : كفك تو بر تو . و جعد اليدين : مرد بخيل . و كذلك جعد الانامل و جعد الاصابع : مرد كوتاه انگشتان . و جعد القفا : بد حسب . و خد جعد : رخسار كوتاه و ناكشيده . و بعير جعد : شتر بسيار پشم . و بعير جعد اللغام : شترى كه كفك دهان آن تو بر تو باشد . و وجه جعد : روى گرد كم نمك .

جعد

(
ja'd
) ا . ع . از اعلام است و ابو جعد : گرگ .

جعد

(
ja'd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - موى مرغول . و جعد انگشت : بخل و خست . و جعد شتر : بسيارى پشم در بدن مردم . و جعد قلم : سياهى و مركبى كه در شكاف و چاك و پشت قلم باشد و كنايه از سخنان خوب و لطيف و خط منحنى و مقوس . و جعد گره‌گير : موئى كه تارهايش بر هم نشسته و بر خود پيچيده باشد .

جعدبة

(
jo'dobat
) ا . ع . غوزهء آب . و خانهء عنكبوت . و فله‌اى كه بر لبهاى بزغاله باشد هنگام ولادت . و بدون الف و لام نام شخصى .

جعدة

(
ja'dat
) ا . ع . برهء ماده . و ناقهء قوى گرد اندام . و گياهى خوش‌بوى كه بر كنار رودها رويد . و ابو جعدة : گرگ . و بنو جعدة : ا خ . قبيله‌اى كه نابغهء جعدى از آن قبيله است .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1099 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )