تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1097

مساهمون:

ص١٠٩٧

جشم

(
jocom
) ا . ع . مردمان فربه .

جشميزج

(
jacmizaj
) ا . ع . - مأخوذ از چشميزك فارسى - دانهء مثلث و براق و سياه به قدر بهدانه كه در داروى چشم به كار برند .

جشن

(
jacn
) ا . پ . شادى و عيش و كامرانى و عروسى و مجلس نشاط و مهمانى و عيد . و جشن بزرگ : نوروز خاصه است كه روز ششم فروردين ماه قديم بود و آن روز را خرداد گويند . و جشن پوردگان : جشن ده روزه‌ايست كه پنج روز از آخر ابان ماه بر پنج روز مسترقه افزايند و درين ايام جشن بزرگى گيرند . و جشن تيرگان : روز سيزدهم تير ماه قديم است چه درين روز نام ماه با نام روز موافق است و ميان افراسياب و منوچهر نيز درين روز صلح واقع شده . و جشن خردادگان : روز ششم خرداد ماه است چه درين روز نام ماه با نام روز موافق مىشود . و جشن سده : روز دهم بهمن ماه است كه پنجاه روز بعيد نوروز مانده باشد و اين جشن از جشنهاى بزرگ ايران بوده . و جشن مردگيران : روز پنجم اسفندار ماه است . و جشن مريم : طعام و شرابى كه از جنبانيدن درخت از براى مريم حاصل مىگشت . و جشن نيلوفر : در روز هفتم خرداد ماه اين جشن معمول مردم ايران بوده .

جشن

(
jacan
) ا . پ . حرارت و گرمى تب .

جشنة

(
jocnat
) و (
joconnat
) ا . ع . يك نوع مرغى .

جشن ساز

(
jacn - s z
) ا . پ . روز اول از سالهاى ملكى .

جشنگاه

(
jacn - g h
) ا . پ . جائى كه در آن جشن مىگيرند .

جشنى

(
jacni
) ص . پ . عياش و شكم پرست . و برپا دارندهء جشن .

جشو

(
jacv
) ا . ع . كمان سبك ( لغتى است در جشء ) . ج : اجشاء و جشوات .

جشوات

(
jacav t
) ا . ع . ج . جشو .

جشوء

(
jocu '
) م . ع . جشئت نفسه جشوء ( از باب فتح ) : برآمد جان او از اندوه و يا از ترس . و بشوريد دل او و آمادهء قى گرديد . و جشأ على نفسه : تنگى كرد بر خود . و جشأ الليل و البحر : تاريك شد شب و مشرف گرديد دريا . و جشئت الغنم : بر آوردند گوسپندان آوازى از حلقهاى خود . و جشأ القوم : بر آمدند گروه از شهرى بشهرى .

جشوب

(
jocub
) ا . ع . زن كوتاه بالاى درشت .

جشوبة

(
jocubat
) م . ع . جشب جشوبة ( از باب كرم ) : درشت و بدمزه شد و بد خورش گرديد .

جشور

(
jocur
) م . ع . جشر الصبح جشورا ( از باب نصر ) : دميد . صبح .

جشه

(
jacce
) ا . پ . پيمانهء روغن .

جشه

(
jocce
) ا . پ . آستين پيراهن و قبا و مانند آن .

جشيب

(
jacib
) ا . ع . بنو جشيب ا خ : نام بطنى از تازيان .

جشيب

(
jacib
) ص . ع . جامهء درشت . و درشت از هر چيزى . و بد مزه . و رجل جشيب الماكل : مرد بدخورش .

جشير

(
jacir
) ا . پ . جولاهه و حائك و بافنده .

جشير

(
jacir
) ا . ع . تيردان چرمى . و جوال ستبر . و انبان . و مرد بىزن .

جشيره

(
jacire
) ا . پ . جولاهه و بافنده و حائك . و آش آرد ماستى .

جشيش

(
jacic
) ا . ع . پست گندم و جز آن . و نوعى از طعام كه از كبيدهء گندم و گوشت و يا خرما ترتيب دهند و از اعلام است .

جشيشة

(
jacicat
) ا . ع . كبيدهء گندم و مانند آن .

جشيشه

(
jacice
) ص . پ . چشيشه و اسب سپيد خاكسترى .

جشيم

(
jacim
) ا . ع . ستبر درشت .

جص

(
jass
) م . ع . بات يجص فى الرباط ( از باب ضرب ) : يعنى همهء شب را مىناليد از سختى و تنگى بند و قيد .

جص

(
jass
) و (
jess
) ا . ع . معرب گچ و بمعنى آن .

جصاجص

(
jos jes
) ص . ع . مكان جصاجص : مكان سپيد و هموار .

جصاص

(
jass s
) ا . ع . گچ‌گر و گچ‌ساز .

جصاصات

(
jass s t
) ا . ع . ج . جصاصة .

جصاصة

(
jes sat
) ا . ع . گچ‌گرى و گچ‌سازى .

جصاصة

(
jass sat
) ا . ع . جائى كه در آن گچ سازند . ج . جصاصات .

جصيص

(
jasis
) ا . ع . فرياد و ناله يق له جصيص اى تاوه و انين .

جصيصة

(
jasisat
) ا . ع . آواز و شور و غوغا . و هذه جصيصة من ناس و اصيصة در وقتى گويند كه قومى بخانه‌ها و محل نزولشان نزديك گردند .

جض

(
jazz
) م . ع . جض جضا ( از باب ضرب ) : خراميد و با تبختر رفت . و جض عليه بالسيف : حمله كرد بر او بشمشير .

جضد

(
jazd
) ص . ع . رجل جضد : مرد چابك لغتى است در جلد .

جضم

(
jozom
) ا . ع . مردمان بسيار خوار .

جضم

(
jezamm
) ا . ع . ستبر پهلو و