تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1098

مساهمون:

ص١٠٩٨
ستبر كمر .

جطح

(
jeteh
) ا . ع . ( مبنية على السكون ) بدين كلمه ماده بز را تسكين دهند تا بر دوشنده نافرمانى نكند و يا بزغاله را تسكين دهند نه بز را .

جطى

(
jatt
) ا خ . ع . نهرى ببصره .

جظ

(
jazz
) ا . ع . مرد دفزك . و راندگى و افگندگى و جماع و دويدگى . و فربهى .

جظ

(
jazz
) م . ع . جظه جظا ( از باب نصر ) : راند او را و دور كرد . و افگند ويرا . و جظ فلان : دويد فلان و از حد درگذشت . و فربه گرديد . و جظ المراة : جماع كرد آن زن را . و جظه بالغصة : اندوهگين كرد او را و افگند آن را در اندوه .

جظلاء

(
jazl '
) ص . ع . ماده شتر كلانسال نرم و سست . و ماده شترى كه نتواند مضغ كند .

جع

(
ja ' '
) م . ع . جع جعا ( از باب نصر ) : گل خورد . و جع فلانا : انداخت بر فلان گل را .

جعاب

(
je b
) ع . ج . جعبة .

جعاب

(
ja ' b
) ا . ع . جعبةگر و جعبة فروش . ج : جعابون .

جعابة

(
je bat
) ا . ع . جعبةگرى .

جعابر

(
ja ber
) ع . ع . جعبر .

جعابون

(
ja ' buna
) ع . ج . جعاب .

جعابى

(
je biy
) ا . ع . جعبةگر .

جعابيب

(
ja bib
) ع . ج . جعبوب .

جعاجر

(
ja jer
) ع . ج . جعجرة .

جعاد

(
je d
) ع . ج . جعد .

جعادة

(
ja dat
) م . ع . جعد الشعر جعودة و جعادة ( از باب كرم ) : پيچان گرديد آن موى .

جعادة

(
jo dat
) ا . ع . ابو جعادة : گرگ .

جعاديد

(
ja did
) ا . ع . چيزى زرد رنگ و بسته با اندك نرمى و ترى كه پيش از برآمدن فله از سوراخ پستان بيرون آيد .

جعار

(
ja r
) ا . ع . كفتار . و هم‌چنين ام جعار و تيسى جعار و يا عيشى جعار مثل است كه در وقت ابطال چيزى و تكذيب آن آرند . و روعى جعار در وقت فرار بددل و خضوع آن گويند .

جعار

(
je r
) ا . ع . داغ بر دو ران ستور . و رسنى كه آبكش در وقت فرو شدن در چاه يك سر آن را بميخ استوار كرده سر ديگر را بر ميان خود بندد .

جعاسيس

(
ja sis
) ع . ج . جعسوس .

جعاف

(
jo f
) ص . ع . سيل جعاف : توجبه‌اى كه زمين بكاود و همه چيز را ببرد .

جعافرة

(
ja farat
) ا خ . ع . قبيله‌اى از تازيان كه جعفر بن كلاب پدر آنان است .

جعال

(
je l
) ا . ع . مزد . و دستمال ديگ و خنور . ج : جعل . و آنچه بدان مرغ بيضهء خود را نگاه دارد از آشيانه و مانند آن . و بنو جعال ا خ : قبيله‌اى از تازيان .

جعالات

(
ja l t
) ع . ج . جعالة و جعالة و جعالة .

جعالة

(
ja lat
) ا . ع . پاره و رشوه .

جعالة

(
ja lat
) و (
je lat
) م . ع . جعل جعلا و جعلا و جعالة و جعالة و مجعلا . مر جعل .

جعالة

(
je lat
) ا . ع . دستمال كه ديگ را بدان فرود آورند .

جعالة

(
jo lat
) و (
je lat
) و (
ja lat
) ا . ع . مردى كه براى عامل عمل قرار دهند . ج : جعائل و جعالات . و آنچه براى غازى مقرر كنند وقتى كه از جانب كسى به مزد جنگ كند .

جعاله

(
ja le
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مزدى كه براى عامل عملى قرار دهند و حق الجعالة نيز گويند .

جعام

(
jo m
) ا . ع . بيمارى مر شتر و جز آن را كه از چريدن گياه خشكى كه ديگر باره سبز شده باشد عارض گردد .

جعامس

(
jo mes
) ص . ع . كسى كه بار غائط كند .

جعاميس

(
ja mis
) ا . ع . خرمابنان بلغت هذيل . و ج . جعموس .

جعانس

(
ja nes
) ا . ع . كوكالها - قلب عجانس است ( كوكال جعل و سرگين گردان ) .

جعائل

(
ja el
) ع . ج . جعالة و جعالة و جعالة .

جعب

(
ja'b
) ا . ع . تودهء پشك شتر و گوسپند .

جعب

(
ja'b
) م . ع . جعب الجعبة جعبا ( از باب نصر ) : تيردان ساخت . و جعبه جعبا ( از باب فتح ) : برگردانيد آن را و فراهم آورد و افگند ويرا .

جعب

(
jo'b
) ا . ع . آنچه مسترخى و فرو هشته باشد از زير ناف تا استخوان دبر .

جعباء

(
ja'b '
) ا . ع . كون . وزن دفزك كلان سال .

جعباء

(
je'b '
) م . ع . جعبيته جعباء : افگندم آن را .

جعباء

(
je'ebb '
) و جعباءة (
je'ebb at
) ا . ع . كون و حلقهء دبر .

جعباءة

(
ja'b at
) م . ع . بر زمين افگندن .

جعباة

(
je'ebb t
) ا . ع . حلقهء دبر .

جعبة

(
ja'bat
) ا . ع . تيردان و تركش . ج : جعاب .

جعبر

(
ja'bar
) ا . ع . كوتاه ستبر يا عام است . ج : جعابر . و قدح گندهء كم قعر درست ناتراشيده . و بدون الف و لام مردى از بنى نمير تنسب اليه قلعة جعبر لاستيلائه عليها .