تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1096

مساهمون:

ص١٠٩٦
جشاء البحر : موجهء دريا . و جشاء الليل : تراكم شب .

جشاء

(
jacc '
) ا . ع . كمان درشت آواز . و زمين نرم سنگريزه‌ناك قابل خرما بن .

جشأة

(
jocaat
) ا . ع . آروغ .

جشآت

(
jac ' t
) و (
jaca t
) ع . ج . جشء .

جشار

(
joc r
) ا . ع . سرفه و خشونت آواز يق فى صدره جشار . و كذا فى صوته جشار .

جشار

(
jacc r
) ا . ع . ستوربان و صاحب چراگاه اسبان و ميرآخور .

جشار

(
jocc r
) ع . ج . جاشر .

جشارى

(
jacc riy
) ا . ع . كسى كه ستور را بچراگاه برده و با آنها در آنجا بخسبد .

جشاش

(
jec c
) ع . ج . جش .

جشاش

(
jacc c
) ا . ع . سازندهء بلغور و كبيدهء گندم .

جشامة

(
jac mat
) م . ع . جشم الامر جشما و جشامة ( از باب سمع ) : به تكلف كار كرد و رنج آن كشيد .

جشان

(
jac n
) ا . پ . گز خياطى و بنائى كه بدان پارچه و زمين پيمايند .

جشان

(
jocc n
) ا . ع . جشان القفر : ميانهء بيابان .

جشب

(
jacb
) ص . ع . رجل جشب الماكل : مرد بدخورش و درشت خوار .

جشب

(
jacb
) م . ع . جشب الله شبابه جشبا ( از باب نصر ) : ببرد خداى جوانى او را و يا تباه و خوار گرداند او را . و نيز جشب : آرد كردن نيم‌كوب را . و جشب الرجل الماكل جشبا ( از باب ضرب ) : بىنان خورش خورد آن مرد طعام را . و جشب الطعام جشبا ( از باب نصر ) و جشب ( از باب سمع ) : درشت و خشن شد طعام و يا بىنان خورش گرديد .

جشب

(
jacb
) و (
jaceb
) ص . ع . طعام جشب : طعام بىنان خورش . و كذلك طعام جشب .

جشب

(
jocb
) ا . ع . پوست انار .

جشة

(
joccat
) ا . ع . درشتى آواز و آواز درشت باغنه كه در آن گرانى و گرفتگى باشد .

جشة

(
jaccat
) و (
joccat
) ا . ع . جماعتى از مردم كه پيش آيند .

جشة

(
jaccat
) ا . ع . برادران و خويشاوندان و خدم . و ا خ . نام محدثه‌اى .

جشجشة

(
jacjacat
) م . ع . جشجش البئر : پاك كرد چاه را و دور كرد خس و خاشاك آن را .

جشر

(
jacr
) م . ع . بچرا گذاشتن ستور را شباروز . و بشب ماندن شتران در چراگاه . و بشب ماندن قوم با شتران در چراگاه . و برجستن اسبان براى سفاد پس چرانيدن آنها را در پيش خانه ( و الفعل من نصر ) و جشر الشيئ : ترك كرد آن چيز را . و وا گذاشت . و جشر عن اهله : غائب شد از اهل خود و دور ماند از آنها .

جشر

(
jocr
) ع . ج . اجشر و جشراء .

جشر

(
jacar
) ا . ع . مرد بىزن . و تره هاى بهار . و شترانى كه در چراگاه باشند و بشب بخانهء صاحب نيايند . و مردم كه بشب با شتران در چراگاه باشند يق اصبح بنو فلان جشرا اذا كانوا يبيتون مكانهم فى الابل لا يرجعون الى بيوتهم . و نيز جشر : سرفه يق فى صدره جشر اى سعال . و خشونت آواز يق فى صوته جشر . و نيز جشر : چرك مشك شير .

جشر

(
jacar
) م . ع . جشر الساحل جشرا ( از باب سمع ) : درشت شد گل آن ساحل و خشك گرديد مانند سنگ . و جشر الرجل : خشن گرديد سينهء آن مرد و درشت شد آواز آن فهو اجشر و هى جشراء و كذا جشر ( مجهولا ) فهو مجشور . و جشر الوطب : چركين گرديد آن مشك شير .

جشر

(
jacer
) ص . ع . وطب جشر : مشك شير چركين .

جشراء

(
jacr '
) ا . ع . مؤنث اجشر زن آواز گرفته . ج : جشر .

جشرة

(
jocrat
) ا . ع . درشتى سينه . و سرفهء خشك و درشتى آواز يق فى صدره جشرة . و كذا فى صوته جشرة .

جشع

(
jaca '
) ا . ع . حريص چيره . و بر فراق دوست ترسنده الحديث فبكى معاذ جشعا لفراق رسول الله صلى الله عليه و آله .

جشع

(
jaca '
) م . ع . سخت حريص شدن . و پس از گرفتن حصهء خود در حصهء غير طمع كردن ( و الفعل من سمع ) .

جشع

(
jace '
) ص . ع . كسى كه پس از گرفتن حصهء خود در حصهء ديگر طمع كند . ج : جشعون .

جشعون

(
jaceuna
) ص . ع . ج . جشع .

جشم

(
jacm
) م . ع . جشم الامر جشما و جشامة . مر . جشامة .

جشم

(
jacm
) و (
jacam
) ا . ع . گرانى بار و سنگينى يق القى على فلان جشمه اى ثقله . و كذلك جشمه . و اندوه و رنج .

جشم

(
jacam
) ا . ع . فربهى .

جشم

(
jocam
) ا . ع . شكم و سينه و يا استخوانهاى پهلو كه شامل است مر سينه را . و ا خ . قبيله‌اى از مضر و از يمن و از تغلب و ثقيف و هوازن . و بندهء حبشى كه حارث بن لوى را حضانت مىكرده و فرزندان او را بنى جشم مىگويند .