تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1095

مساهمون:

ص١٠٩٥
تازى - تن و بدن .

جسد

(
jasad
) و (
jased
) ص . ع . خون خشك چسبيدهء برجائى .

جسدى

(
jasadi
) ص . پ . منسوب به جسد يعنى تنى و جسمانى .

جسر

(
jasr
) ا . ع . شتر بزرگ هيكل و جز آن . و دلير بلند بالا . و شتر در گذرنده و يا شتر دراز و قوى در سير . و ستبر از هر چيز . و ا خ . قبيله‌اى از قضاعة و از اعلام است .

جسر

(
jasr
) و (
jesr
) ا . ع . پل . ج : اجسر و جسور .

جسر

(
jesr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پل متحركى كه از تخته‌هاى چوبين و زنجير هاى آهنين به روى رودخانه‌هاى بزرگ جهة عبور و مرور سازند و پشته‌بند نيز گويند .

جسر

(
josr
) و (
josor
) ع . ج . جسور .

جسرب

(
jasrab
) ص . ع . دراز .

جسرة

(
jasrat
) ا و ص . ع . مؤنث جسر يعنى ماده شتر بزرگ هيكل . و ناقة جسرة : ناقهء دلاور در گذرنده و پيشى گيرنده .

جسر و دارو

(
josrav - d ru
) ا . پ . خولنجان و خسرو دارو .

جسع

(
jas '
) م . ع . جسع فلان جسعا ( از باب فتح ) : قى كرد فلان . و جسعت الناقة : برآورد ناقه نشخوار را از شكم به دهان .

جسك

(
jask
) و (
jasak
) ا . پ . رنج و آزار و دشمنى بسيار .

جسم

(
jesm
) ا . ع . تن و اعضاى از مردم و از ديگر انواع بزرگ خلقت . ج : اجسام و جسوم . و باصطلاح متكلمين آنچه داراى عرض و طول و عمق باشد .

جسم

(
jesm
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تن و بدن و برموده و پرموته . و هر چيزى كه داراى ماده باشد . و هر چيزى كه داراى دو جزء و يا زياده‌تر بود . و باصطلاح طبيعى هر چيزى كه بيكى از حواس پنج‌گانهء ظاهر درك شود . و جسم تعليمى : مقدارى از ماده كه داراى طول و عرض و عمق بود . و جسم كلى : تنبد كه تن سالار نيز گويند .

جسمان

(
josm n
) ا . ع . جسم يق انه نحيف الجسمان اى نحيف الجسم .

جسمانى

(
jesm niy
) و (
josm niy
) ص . ع . داراى جسم و مادى و تنانى .

جسمانية

(
jesm neyyat
) و (
josm neyyat
) ا . ع . ماديت و قوام .

جسمور

(
josmur
) ا . ع . قوام آدمى از پشت و جثهء وى .

جسمى

(
jasmi
) ا پ . خارخسك .

جسمى

(
jesmi
) ص . پ . منسوب بجسم .

جسمية

(
jesmeyyat
) ا . ع . ماديت .

جسنة

(
josnat
) ا . ع . يك نوع ماهى گردى كه مانند كژدم دو شاخ دارد .

جسو

(
jasv
) م . ع . جساجسوا ( از باب نصر ) : سخت گرديد .

جسوء

(
josu '
) م . ع . جساجسأ و جسوء . مر . جسء .

جسود

(
josud
) ع . ج . جسد .

جسور

(
jasur
) ص . ع . دلير و بلندبالا يستوى فيه المذكر و المؤنث يق رجل جسور و امراة جسور . ج : جسر (
josor
) و جسر (
josr
) .

جسور

(
jasur
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دلير . و گستاخ و متهور . و بىشرم .

جسور

(
josur
) م . ع . جسر جسورا و جسارة . مر . جسارة .

جسور

(
josur
) ا . ع . ج . جسرو جسر .

جسورة

(
jasurat
) ص . ع . امراة جسورة : زن دلير .

جسوع

(
josu '
) م . ع . جسع فلان جسوعا ( از باب فتح ) : باز ايستاد فلان از دهش .

جسوم

(
josum
) ع . ج . جسم .

جسيد

(
jasid
) ص . ع . خون خشك .

جسيس

(
jasis
) ا . ع . خبر پرسندهء براى بدى و جاسوس .

جسيم

(
jasim
) ا و ص . ع . بزرگ و تناور . و زمين بلند كه بر آن آب رفته باشد . ج : جسام .

جسيمة

(
jasimat
) ا . ع . مؤنث جسيم زن بزرگ تناور . ج : جسام .

جش

(
jac
) ا . پ . مهرهء كبود رنگ شبيه به فيروزه كه از آبگينه سازند و در گردن كودكان جهة دفع چشم زخم بياويزند و بر كلاه و طاقيهء آنان دوزند .

جش

(
jacc
) ا . ع . جاى درشت سنگ ريزه‌ناك . ج : جشاش . و جش الدابة : ميانهء ستور . و جش القفر : ميانهء بيابان .

جش

(
jacc
) م . ع . جشه جشا ( از باب نصر ) : كوفت آن را و شكست . و نيز جش : زدن بعصا . و كبيده كردن گندم . و روفتن جاى و مكان . و اشك باريدن گريه كننده . و پاك كردن چاه . و دور كردن خس و خاشاك از آن .

جش

(
jacc
) ا . ع . گوه . ج : جشاش . و پاره‌اى از شب . و لب مانندى كه در آن ستبرى و بلندى باشد . و ا خ . شهرى ميان صور و طبريه . و كوهى كوچك در حجاز مر جشم را . و كوهى نزديك اجاء كه بر قلهء آن خانه‌هاى قوم عاد است .

جشء

(
jac '
) م . ع . جشأ القوم جشأ ( از باب فتح ) : بر آمدند آن قوم از شهرى بشهرى .

جشء

(
jac '
) ا . ع . بسيار . و كمان سبك . و چوب سبك درخت نبع كه از آن كمان سازند . ج : اجشاء و جشآت و جشآت (
jaca t
) .

جشاء

(
joc '
) ا . ع . آروغ . و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1095 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )