تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1094

مساهمون:

ص١٠٩٤
جائى كه در آن باج و خراج جمع مىشود و گمرك خانه .

جزئى

(
joz'i
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به جزء - ضد كلى كه پازتازى نيز گويند .

جزئيات

(
joz'iyy t
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - پازتازيان و چيزهاى جزئى و خرد و اندك - ضد كليات .

جس

(
jass
) م . ع . جسه باليد جسا ( از باب نصر ) : دست بسود بر آن . و جسه بعينه : تيز نگريست بسوى او . و نيز جس : وا پژوهيدن خبر .

جس

(
jess
) ا . ع . كلمه‌ايست كه بدان شتران را زجر كنند .

جسء

(
jas '
) ا . ع . پوست درشت . و آب بستهء منجمد .

جسء

(
jas '
) م . ع . جسئت اليد جسأ و جسوء و جسأة ( از باب فتح ) : درشت و سخت شد دست از كارد . و جسأ الشيئ : درشت و سخت گرديد آن چيز . و جسئت الارض ( مجهولا ) : سخت گرديده شد زمين .

جسآء

(
jas ' '
) ص . ع . يد جسآء : دست درشت گرديدهء از كار .

جسأة

(
jos'at
) ا . ع . درشتى دست از كارد . و صلابتى كه در پهلو متصل به طحال عارض گردد . و فى الدواب يبس المعطف .

جسأة

(
jos'at
) م . ع . جسأ جسا و جسوء و جسأة مر . جسء .

جساد

(
jes d
) ا . ع . زعفران .

جساد

(
jos d
) ا . ع . پيچش شكم .

جسارة

(
jas rat
) م . ع . جسر الرجل جسورا و جسارة ( از باب نصر ) : در گذشت آن مرد . و جسر على عدوه : پيش آمد دشمن خود را و دليرى نمود . و جسر الفحل : ترك كرد آن گشن ضراب را . و جسرت الركاب المفازة : عبور كردند شتران از آن بيابان . و جسر الرجل : پل ساخت آن مرد .

جسارت

(
jas rat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گستاخى و تجاوز از حد خود . و تهور و دليرى . و بىشرمى و تصديع . و جسارت كردن : گستاخى كردن و از حد خود تجاوز نمودن .

جساس

(
jes s
) ا خ . ع . نام مردى .

جساس

(
jass s
) ا . ع . بسيار تجسس كننده . و شير چنگل زدهء در شكار و از اعلام است .

جساسة

(
jass sat
) ا . ع . جانورى در جزائر كه تجسس اخبار كرده بدجال رساند .

جسام

(
jes m
) ع . ج . جسيم و جسيمة .

جسام

(
jos m
) ص . ع . بزرگ تناور .

جسامة

(
jas mat
) م . ع . جسم الشيئ جسامة ( از باب كرم ) : تناور گرديد آن چيز و كلان شد .

جسامة

(
jos mat
) ص . ع . مؤنث جسام زن بزرگ تناور .

جسامت

(
jas mat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگى و كلانى و تناورى و كلفتى .

جسان

(
joss n
) ا . ع . دف زنندگان . ج . جاسن .

جساوت

(
jas vat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سختى و صلابت آلات .

جسبوس

(
jasbus
) و جسبوسى (
jasbusi
) ا . پ . ريا و نفاق و دو رنگى و دوروئى .

جست

(
jast
) پ . ح م . جستن . و ا . جهيدگى .

جست

(
jost
) پ . ح م . جستن . و ا . تلاش و تفحص و تجسس .

جستان

(
jast n
) ص . پ . جهنده .

جستان

(
jast n
) ا خ . پ . نام يكى از حكام ديلم كه ممدوح قطران تبريزى بوده .

جستانيدن

(
jast nidan
) م ف . پ . جستن كنانيدن و فرمودن و جهانيدن فرمودن و وزيدن فرمودن . و باعث ضربان و جستن عضوى گشتن .

جستجو

(
jostju
) و جستجوى (
jostjuy
) ا . پ . تلاش و تجسس و تفحص و تفتيش و كوشش . و جستجوى كردن : كوشش نمودن و تلاش كردن .

جستن

(
jastan
) ف ل . م . پ . رهائى يافتن و رستن . و به پيش و يا به بالا جهيدن و پريدن جرقه آتش . و حمله كردن و فرار كردن و وزيدن و يا برخاستن باد . و زدن دل و يا نبض و لرزيدن و تكان خوردن عضو . و جستن دل : ضربان دل .

جستن

(
jostan
) ف م . پ . تفتيش كردن و پرسيدن و جستجو نمودن . و امتحان كردن و استفسار كردن . و توده كردن و انباشتن . و يافتن و گم كرده را پيدا كردن .

جست و جو

(
josto - ju
) و جست و جوى (
josto - juy
) ا . پ . جستجو .

جست و خيز

(
jasto - xiz
) ا . پ . برجهيدگى .

جسته

(
jaste
) ص . پ . رسته و رهائى يافته .

جسته جسته

(
jaste - jaste
) م ف . پ . اندك‌اندك و كم‌كم .

جسد

(
jasad
) ا . ع . تن مردم . و جن و ملائكه . و خون و هر چيزى كه برنگ خون باشد . و زعفران و گل كاريزه و مانند آن . ج : اجساد و جسود . و گوسالهء بنى اسرائيل و قيل فى قوله تعالى
عِجْلًا جَسَداً لَهُ خُوارٌ *
اى احمر من ذهب .

جسد

(
jasad
) م . ع . جسد الدم به جسدا ( از باب سمع ) : چسبيد خون به او .

جسد

(
jasad
) ا . پ . - مأخوذ از
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1094 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )