تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1092

مساهمون:

ص١٠٩٢
و زارى كننده .

جزعة

(
jez'at
) و (
jaz'at
) ا . ع . مهره و اندكى از مال يق جزع له جزعة من ماله اى قطع له قطعة منه و كذلك جزعة . و پاره‌اى از شب كم از نصف اول و يا آخر آن . و رمهء گوسپندان . و فراهم آمد نگاه درختان .

جزعة

(
jez'at
) و (
joz'at
) ا . ع . اندكى از آب و يا از شير . و يا باقى ماندهء از هر چيز .

جزعة

(
joz'at
) ا . ع . دسته . و جزعة السكين : دستهء كارد .

جزغ

(
jezq
) ا . پ . سوسك و چرغدو ملخ .

جزغ

(
jezeq
) ا پ . دنبهء برشته كرده كه روغن آن را گرفته باشند .

جزغال

(
jezq l
) و جزغاله (
jezq le
) ا . پ . دنبهء برشته كردهء روغن گرفته .

جزف

(
jazf
) م . ع . جزف فى الكيل جزفا ( از باب ضرب ) : تخمين كرد در كيل . و جزف الشيئ : به آسانى و بسيار گرفت آن چيز را .

جزفة

(
jezfat
) ا . ع . يك جزء از گلهء چارپايان .

جزك

(
jazak
) ا . پ . بيمارى مر پرندگان را كه از بيخ پرشان تا به استخوان سوراخ گردد .

جزكش

(
joz - kac
) ا . پ . مقوا و يا قطعهء تيماج دولائى كه در آن جزوه و كاغذ گذارند .

جزگير

(
joz - gir
) ا . پ . آلتى كه كتاب را در وقت خواندن و يا نوشتن باز نگاه مىدارد . و جزكش .

جزل

(
jazl
) ا و ص . ع . هيزم خشك ستبر . و بسيار از هر چيز يق عطاء جزل اى كثير . ج : جزال . و جوانمرد بسيار دهش . و خردمند محكم راى يقال هو جزل الراى . و لفظ درست و استوار ضد ركيك . و بانگ كبوتر . و گياهى و از اعلام است .

جزل

(
jazl
) م . ع . جزل الشيئ جزلا و جزلة ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و جزلت الشيئ بالسيف جزلتين اى قطعته قطعتين . و جزل البعير القتت : ريش كرد پالان كوهان شتر را . و نيز جزل : افگندن حرف چهارم از متفاعلن و ساكن گردانيدن حرف دويم را در بحر كامل و درين معنى از نصر آيد .

جزل

(
jezl
) ا . ع . پارهء بزرگ از خرما .

جزل

(
jozl
) ع . ج . اجزل و جزلاء .

جزل

(
jazal
) ا . ع . ريش كوهان شتر كه از پالان بهم رسد .

جزل

(
jazal
) م . ع . جزل البعير جزلا ( از باب سمع ) : ريش گرديد دوش شتر تا آنكه استخوانش بر آمد و جاى آن هموار گرديد .

جزل

(
jozal
) ا خ . ع . لقب سعيد بن عثمان .

جزلاء

(
jazl '
) ص . ع . مؤنث جزل يعنى جوان زن بسيار دهش . وزن خردمند محكم راى . و مؤنث اجزل يعنى ماده شترى كه دوشش ريش بود . ج : جزل .

جزلة

(
jazlat
) ص . ع . مؤنث جزل يعنى جوان زن بسيار دهش . و زن خردمند استوار راى .

جزلة

(
j zlat
) ا . ع . زن بزرگ سرين . و بقيه‌اى از نان . و مشك شير . و جلت و خنور خرما . و از اعلام است .

جزلة

(
jazlat
) م . ع . جزل جزلا و جزلة مر . جزل .

جزلة

(
jezlat
) ا . ع . حصه و پاره و قطعه و پارهء بزرگ از خرما .

جزم

(
jazm
) ا . ع . امرى كه پيش از وقت خود آيد . و قلم راست بريده ضد محرف . و خط عربى بدان جهة كه از خط حمير بريده گرديده . و چيزى از خرقه و مانند آن كه بدان فرج ماده شتر را پر سازند تا بر غير بچهء خود مهربان و مايل باشد . و الجزم فى الاعراب كالسكون فى البناء .

جزم

(
jazm
) م . ع . جزمه جزما ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و جزم اليمين : راست كرد سوگند را . و جزم الامر : بريد و يك سو كرد كار را . و جزم الحرف : ساكن گردانيد حرف را . و جزم عليه : خاموش شد . و جزم على الامر : اقدام كرد بر آن كار . و جزم عنه : بددلى كرد و عاجز گرديد از وى . و جزم القراءة : هموار خواند . و جزم السقاء : پر كرد مشك را . و جزم بسلحه : انداخت بعض سرگين خود را نه همهء آن را و يا عام است . و جزم فلان : سير خورد فلان و يا در شبانه روز يك بار خورد . و جزم على فلان كذا و كذا : واجب گردانيد بر فلان چنين و چنين . و جزمت الابل : سيرآب گشتند شتران . و جزم الخط : برابر و هموار نوشت حروف خط را . و جزم النخل : اندازه كرد خرما را بر درخت .

جزم

(
jazm
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استوار و محكم . و قطع و يقين . و قلم راست بريده ضد محرف . و عزم جزم : عزم محكم و استوار . و جزم شدن : محكم گشتن . و جزم كردن : قطع كردن و يقين نمودن . و بر خود جزم كردن : بر خود هموار كردن . و جزم و تصديق كردن : بر خود ثبات و استوارى را پايدار كردن .

جزم

(
jezm
) ا . ع . بهره و نصيب و قسمت .

جزما

(
jazman
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - حتما و قطعا و بطور ثبات و استوار .

جزمانه

(
jazm ne
) م ف . پ . جزما و قطعا و حتما .

جزمازج

(
jazm zej
) ا . ع . مأخوذ از گز مازك كه ميوهء درخت گز باشد .