و كذا جزاه عليه و جزى الشيئ :
كفايت كرد آن چيز . و جزى عنه : بدل او گرديد و غناى آن بخشيد و ادا كرد .
جزاء
(
jez '
) م . ع . جازاه به مجازاة و جزاء . مر . مجازاة .
جزاء
(
jez '
) ا . ع . ج . جزية .
جزاب
(
jaz b
) ا . ع . نام گياهى .
جزأة
(
joz'at
) ا . ع . دستهء درفش و كارد و مانند آن . و چوب دو شاخهاى كه تاك را از زمين بدان بر گيرند .
جزاجز
(
jaz jez
) ا . ع . كير و خايهها .
جزء خوان
(
joz ' - x n
) ا . پ . كسى كه قرآن مجيد را جزء جزء مىخواند .
جزار
(
jez r
) و (
jaz r
) ا . ع . هنگام چيدن خرما از درخت .
جزار
(
jez r
) و (
jaz r
) م . ع . جزر جزرا و جزارا و جزارا . مر . جزر .
جزار
(
jazz r
) ا . ع . شتر كش .
جزارة
(
jez rat
) ا . ع . پيشه و شغل شتر كشتن .
جزارة
(
joz rat
) ا . ع . اطراف جزور مانند دست و پاى و سر و گردن سميت بذلك لان الجزار يأخذها و هى جزارته كما تقول اخذ العامل عمالته . و فرس عبل الجزارة :
اسبى كه دست و پاهايش ستبر پى باشد .
جزاز
(
jaz z
) و (
jez z
) ا . ع . وقت درو و فريز .
جزاز
(
jez z
) م . ع . درودن گندم و خرما و مانند آن . مر . جز .
جزاز
(
joz z
) ا . ع . آنچه بيفتد از ريزه هاى اديم و چرم و كاغذ و جز آن چون آنها را ببرند . و هر چيز بريده و فريز كرده شده .
جزازة
(
joz zat
) ا . ع . هر چيز بريده و فريز كرده شده . ج : جزائز .
جزاع
(
joz '
) ص . ع . ناشكيبا و زارى كننده .
جزاف
(
joz f
) و (
jaz f
) و (
jez f
) ا . ع . معرب گزاف خريد و فروخت بتخمين بدون وزن و پيمانه .
جزاف
(
joz f
) و (
jaz f
) و (
jez f
) ص . ع . بيع جزاف : خريد و فروخت بتخمين بدون وزن و پيمانه . و كذلك بيع جزاف و بيع جزاف .
جزاف
(
jez f
) م . ع . جازف مجازفة و جزافا . مر . مجازفة .
جزاف
(
jazz f
) ا . ع . ماهىگير .
جزافة
(
joz fat
) و (
jaz fat
) و (
jez fat
) ا . ع . خريد و فروش بطور تخمين بدون وزن و پيمانه .
جزال
(
jez l
) و (
jaz l
) ا . ع .
زمن الجزال : هنگام بريدن خرما . و كذلك زمن الجزال .
جزال
(
jez l
) ع . ج . جزل . و ج .
جزيل .
جزالة
(
jaz lat
) ا . ع . استوارى كار .
جزالة
(
jaz lat
) م . ع . جزل جزالة ( از باب كرم ) : بزرگ شد . و جزل فلان استوار راى گرديد فلان .
جزانى
(
jaz ni
) ص . پ . تعييرپذير و قابل تغيير و تبديل .
جزاية
(
jez yat
) ا . ع . باج و خراج و جزيه .
جزائر
(
jaz er
) ع . ج . جزور . و ج .
جزيرة . و جزائر خالدات كه جزائر السعادة نيز گويند عبارت است از چندين آداك كه جزو افريقا و در جنوب غربى صحرا واقع شدهاند و اكنون متعلق بدولت اسپانيول مىباشند و تنها هفت جزيره از آنها داراى سكنه است و اسامى آنها از اين قرار : تنريف و كانارى كبير و لانسروت و فورتا و انتورا و گومرا و پالما و جزيرهء فر يعنى جزيرهء آهن و از همه غربىتر همين جزيرهء فراست كه مبدء طول منجمان باشد و عدهء جمعيت اين جزيرهها 000 ، 460 نفر است و شرابهاى اعلا ازين جزائر بخارج حمل مىكنند . و جزائر فيليپين : مجمع الجزائرى را گويند در قسمت مالائى در درياى چين كه بيشتر آنها سابقا متعلق بدولت اسپانيول بود و چندى است كه دولت جمهورى ايالات متحدهء آمريكا آنها را از دولت اسپانيول خريده و عمدهء آنها جزيرهء لو كون و جزيرهء مندانا او مىباشد و شهر معتبر در آنها شهر مانيل است و جمعيت اين جزائر را سيزده ميليون مىنويسند و جزائر ملوك : مجمع الجزائريست در قسمت مالائى بحر محيط متعلق بدولت هلاند و عمدهء آنها جزيرهء ژيلولوكه هالما هرا نيز گويند و جزيرهء سرام و جزيرهء بورو و جمعيت آنها 500000 نفر است و شهر معتبرشان آمبوان .
جزائرى
(
jaz eri
) ا . پ . پاسبانان سلطنت .
جزائز
(
jaz ez
) ع . ج . جزازة .
جزائل
(
jaz el
) ع . ج . جزيلة .
جزائل
(
jaz el
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شمخال و تفنگ بزرگ دو شاخهدار .
جزائل انداز
(
jaz el - and z
) و
جزائلچى
(
jaz el - ci
) ا . پ . شمخالچى .
جزب
(
jezb
) ا . ع . بهره و نصيب .
جزب
(
jozb
) ا . ع . بندگان .
جزبز
(
jezbez
) ص . پ . بيزار شده و رنجيده و آزرده شده .
جزبندى
(
joz - bandi
) ا . پ . تابندى كتاب و شيرازهء آن .
جزبه
(
jazbe
) و (
jazabe
) ا . پ .
خشم و غضب . و جزبه كردن : خشم كردن .
جزة
(
jazzat
) ا . ع . زمينى كه از آن