تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1089

مساهمون:

ص١٠٨٩
ج . جريرة و از اعلام است .

جريرة

(
jarirat
) ا . ع . گناه يق جر عليه جريرة اى جنى عليه جناية . ج : جرير و جرائر . و فعلته من جريرتك : كردم آن را از بهر تو .

جريره

(
jarire
) ا خ . پ . دختر پيران ويسه كه زن سياوش و مادر فرود باشد .

جريرية

(
jarireyyat
) ا خ . ع . گروهى از زيديه منسوب به سليمان بن جرير كه يكى از رؤساى ايشان بود .

جريسة

(
jarisat
) ا . ع . گوسپندى كه شب بدزدى رفته باشد .

جريش

(
jaric
) ص . ع . نيم كوفته .

جريش

(
jaric
) ا . ع . مرد دلير رسا و نمك خوش ناكرده و از اعلام است .

جريش

(
jorayc
) ا خ . ع . نام بتى در جاهليت .

جرئض

(
joraez
) ا . ع . ستبر بزرگ شكم . و شير بيشه .

جريض

(
jariz
) ا . ع . غمزده . ج : جرضى (
jarz
) . و اندوه گلو گير المثل حال الجريض دون القريض دربارهء كسى گويند كه او را در امرى مانع پيش آيد و الاصل ان جوشن الكلابى مرض حزناحين منعه ابوه من الشعر فرق له و قد اشرف على الهلاك فقال انطق بما احببت فقال الجوشن المثل .

جريعة

(
joray'at
) ا . ع . مصغر جرعة و اين كلمه را در مثل آرند و گويند افلت فلان جريعة الذقن او بجريعة الذقن او بجريعات الذقن يعنى بقيهء جان او بدهانش رسيد و سپس نجات يافت دربارهء كسى گويند كه قريب به هلاكت باشد و بعد از آن نجات يابد .

جريف

(
jarif
) ا . ع . درختهاى خشك . و نوعى از انجير و افانيهء خشك .

جريم

(
jarim
) ا و ص . ع . گناهگار . و فراهم آورندهء چيزى . و خرما و يا انگور بريده و خرماى خشك و يا هستهء خرما . و بزرگ تن كلانسال

جريمانه

(
jarim ne
) ا . پ . تاوان و جريمه و مجازات نقدى .

جريمة

(
jarimat
) ا . ع . واحد جريم يعنى يك خرماى خشك و يك هستهء خرما . و گناه . ج : جرائم . و فرزند پسين . و فلان جريمة اهله اى كاسبهم . وزن بزرگ تن كلانسال . ج : جرام .

جريمه

(
jarime
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تاوان و مجازات نقدى كه از شخص در ازاى جرم و گناه او گيرند .

جرين

(
jarin
) ا . ع . آرد و مانند آن . و خرمنگاه و جاى خشك كردن خرما . ج : جرن (
joron
) .

جريئة

(
jarey'at
) ا . ع . كمينگاه صياد . ج : جرايا .

جريئة

(
jerrey'at
) ا . ع . حوصله و چينه‌دان مرغ .

جز

(
jaz
) ا . پ . جزيرهء كنار دريا و ميان دريا . و ا خ . نام كشورى كه ما بين فرات و دجله واقع شده و بتازى الجزيره و مردم فرنگ مزوپوتامى گويند .

جز

(
jez
) ا . پ . دنبهء برشته كه به روى آش آرد ريزند .

جز

(
joz
) پ . كلمهء استثنا بمعنى مگر و غير .

جز

(
joz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مخفف جزء و بمعنى آن .

جز

(
jazz
) ا . ع . پاره‌اى از شب و معرب گز كه قريه‌ايست نزديك اصفهان .

جز

(
jazz
) م . ع . جز الشعر جزا و جزة : فريز كرد آن موى را . و جز الحشيش و غيره : بريد گياه را و كند . و جز النخل : بوقت درو رسيد خرما بن . و نيز جز و جز از : درودن گندم و خرما و مانند آن .

جزء

(
jaz '
) م . ع . جزاه جزء ( از باب فتح ) : بخش كرد آن را و پاره پاره نمود . و جز الشعر : ساقط كرد تمام يك جزء از آن شعر را . و جزا بالشيئ : بسنده كرد به آن چيز . و جزء بالشيئ : بسنده كرد به آن چيز . و جزء الشيى : محكم بست آن چيز را .

جزء

(
jaz '
) ا خ . ع . نام مردى .

جزء

(
jaz '
) و (
joz '
) ا . ع . بخش و پاره . ج : اجزاء .

جزء

(
joz '
) ا خ . ع . نام موضعى و ريگستانى و قوله تعالى و جعلوا له من عباده جزء اى اناثا .

جزء

(
joz '
) م . ع . جزئت الابل بالرطب عن الماء جزء ( از باب فتح ) : قناعت كردند شتران از آب بگياه تر و كذلك جزئت الابل ( از باب سمع ) .

جزء

(
joz '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بخش و واچدا و واچشا و حصه و بهره و قسمت و ذره و ريزه و يك قسمت از چند قسمت . و يك قسمت از سى قسمت قرآن مجيد . و يك دسته كاغذ . و ضد كل . و جزء جزء خواندن كتاب : به ترتيب از اول تا آخر كتاب خواندن . و جزء لا يتجزى : ذرهء تقسيم ناپذير . و جزء و كل و يا كل و جزء : همگى و تماما و سراسر .

جزا

(
jaz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاداش و سزا و داشاد و شيان و مكافات خواه در خير باشد و يا شر . و روز جزا : روز قيامت .

جزاء

(
jaz '
) ا . ع . پاداش .

جزاء

(
jaz '
) م . ع . جزاه به جزاء ( از باب ضرب ) : پاداش داد او را به آن .