تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 795

مساهمون:

ص٧٩٥
و تبل الدهر القوم : نيست كرد روزگار قوم را . و تبلت المراة فوأد الرجل : شيفته و مفتون گردانيد زن دل آن مرد را و تبل القدر : ديگ افزار ريخت در ديگ .

تبل

(
tobel
) ص . ع . دهر تبل : روزگار نيست كننده .

تبل

(
tobal
) ا . ع . وادى است .

تبل

(
tobbal
) ا خ . ع . شهرى از مضافات حلب .

تبل

(
tabal
) ا . پ . چين و آجيده . و شكنج مانند آجيده . و ناهموارى پوست بادام .

تبلاب

(
tabl b
) ا . پ . غلاف خوشهء خرما .

تبلاد

(
tabl d
) ا . پ . كنارهء چوبى ديوار .

تبلبل

(
tabalbol
) م . ع . تبلبلت الالسن : در آويخت زبان قوم . و تبلبلت الابل الكلاء : پاك چريدند شتران گياه را .

تبلتع

(
tabalto '
) م . ع . زبان‌آورى و تيز زبانى كردن . و دعوى زيركى نمودن .

تبلج

(
taballoj
) م . ع . خنديدن و شاد شدن . و تبلج الصبح : روشن شد صبح .

تبلخ

(
taballox
) م . ع . بزرگ منشى كردن .

تبلخص

(
tabalxos
) م . ع . ستبر شدن و بسيار گرديدن .

تبلد

(
taballod
) م . ع . بتكلف بلادت نمودن . و دست بر دست زدن چنان كه صدا كند . و متحير شدن . و دريغ خوردن . و افتادن بسوى زمين . و مسلط شدن بر شهر ديگرى . و فروكش شدن بزمينى كه در آن كسى نباشد . و برگردانيدن هر دو كف دست را .

تبلدج

(
tabaldoh
) م . ع . ايفاى وعده نكردن .

تب‌لرزه

(
tab - larze
) ا . پ . تب باره و تبى كه با لرز همراه باشد .

تبلسم

(
tabalsom
) م . ع . خاموش شدن از بيم . و ناخواست و ناپسند نمودن روى خود را به كسى .

تبلص

(
taballos
) م . ع . تبلص الارض : پاك چرانيد گياه آن زمين را و تبلص الشيئ : پنهان طلب كرد آن چيز را . و تبلص له : بدل ميل كرد و جست آن را و تبلصت الغنم الارض : چريدند گوسپندان همهء گياه آن زمين را .

تبلصق

(
tabalsoq
) م . ع . جاسوسى نمودن . و پنهان طلب كردن چيزى . و نزديكى جستن بمردم .

تبلغ

(
taballoq
) م . ع تبلغ به تبلغا : اكتفا و بسند نمود به آن . و تبلغت به العلة : سخت شد بدان بيمارى وى و تبلغ المنزل : بتكلف رسيد به منزل .

تبلغة

(
tableqat
) ا . ع . رسنى كه بدان رسن كلان دلو را با رسن خرد آن بندند . ج : تبالغ .

تبلق

(
taballoq
) م . ع . تبلق الطريق : روشن و ممتاز گرديد راه .

تبلل

(
taballol
) م . ع . تر گرديدن . و به شدن از بيمارى . و نيكو شدن حال شخص بعد از لاغرى و سختى و تبلل الاسد : غريد آن شير و خاك برانگيخت بچنگال خود .

تبلور

(
tabalvor
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بلورى شدن جسمى .

تبلونستن

(
tablunestan
) ف ل م . پ . بلغت زند و پازند شكستن .

تبله

(
taballoh
) م . ع . ابله شدن و خود را ابله نمودن بىآنكه باشد . و گم شده را جستن . و بىراه رفتن بدون رهنما و استفسار از كسى .

تبلهص

(
tabalhos
) م . ع . تبلهص الرجل : از جامه برآمد آن مرد .

تبلية

(
tableyat
) م . ع . بستن ناقه بر سر گور خداوند خود تا بميرد . و بلاه تبلية : كهنه گردانيد آن را .

تبليح

(
tablih
) م . ع . بلح الرجل تبليحا : در مانده و مانده گرديد آن مرد الحديث : استنفرتهم فبلحوا على اى ابوا كانهم اعيوا عن الخروج معه و اعانته .

تبليد

(
tablid
) م . ع . متوجه نشدن به چيزى . و بخل كردن و ندادن . و خويشتن را بر زمين زدن و بلدت السحابة : نباريد ابر . و بلد الفرس : سبقت نكرد اسب در دويدن .

تبليص

(
tablis
) م . ع . بلصته من مالى تبليصا : نگذاشتم نزد او چيزى از مال خود و بلصت الغنم : كم شير شدند گوسپندان .

تبليط

(
tablit
) م . ع . بلط اذنه تبليطا : انگشت سبابه زد بر گوش او تا درد گرفت . و بلط فلان : مانده شد فلان در رفتن . و بلط الدار : بلاط گسترد خانه را .

تبليع

(
tabli '
) م . ع . بلع الشيب فيه تبليعا : پديد شد سپيدى در سروى .

تبليغ

(
tabliq
) م . ع . رسانيدن و بلغ الفارس : دست بعنان دراز كرد آن سوار تا تيز رود .

تبليغ

(
tabliq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رسانيدن پيغام و جز آن .

تبليق

(
tabliq
) م . ع . اصلاح نمودن چاه زمين نرم را به تخته‌هاى ساج .

تبليل

(
tablil
) م . ع . تر كردن با آب يق بلله بالماء تبليلا .

تبليم

(
tablim
) م . ع . زشت نمودن كار بر كسى و سخت آرزومند شدن ناقه بفحل .

تبن

(
tabn
) م . ع . تبن الدابة تبنا ( از باب ضرب ) : كاه داد آن ستور را .

تبن

(
tebn
) ا . ع . مهتر جوان‌مرد و شريف . و گرگ . و قدح اندازهء بيست
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 795 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )