تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 794

مساهمون:

ص٧٩٤
نمودن .

تبغم

(
tabaqqom
) م . ع . بانگ كردن آهو و شتر و گاو دشتى و گوزن و بز كوهى .

تبغنج

(
tabaqnoj
) م . ع . بسيار كرشمه كردن .

تبغى

(
tabaqqi
) م . ع جستن يق تبغيته يعنى جستم آن را .

تبغيض

(
tabqiz
) م . ع . بغضه اليه تبغيضا : دشمن گردانيد او را بوى .

تبغيل

(
tabqil
) م . ع . سست و مانده گرديدن . و هجين گردانيدن اولاد يق تزوج فلان فى بنى فلان فبغلهم . و نوعى از رفتار شتر يق بغلت الابل .

تبفوز

(
tabfovz
) ا . پ . پيرامون و گرداگرد دهان آدمى و چارپايان . و منقار مرغان .

تبقر

(
tabaqqor
) م . ع . فراخ و گشاد شدن . و فراخى در مال و علم حاصل كردن .

تبقط

(
tabaqqot
) م . ع . تبقط - الخبر : گرفت خبر را اندك اندك .

تبقع

(
tabaqqo '
) م . ع . داغدار شدن و پيسه گرديدن .

تبقل

(
tabaqqol
) م . ع . بطلب بقل بر آمدن و تبقلت الماشية : چريد آن ستور سبزه را .

تبقم

(
tabaqqom
) م . ع . تبقمت الغنم : دير خيز و گرانبار گرديد گوسپنداز بار بچهء شكم .

تبقوز

(
tabqovz
) ا . ع . تبفوز .

تبقى

(
tabaqqi
) م . ع زنده و باقى گذاشتن .

تبقيه

(
tabqeyat
) م . ع . بقاه تبقية : زنده و باقى گذاشت آن را و نگاهداشت آن را . المثل : بق نعليك و ابذل قدميك يضرب عند الحفظ للمال و بذل النفس فى صونه .

تبقير

(
tabqir
) م . ع . بازى كردن بازى بقيرى (
boqqayr
) كه بازى كوها موى باشد .

تبقيط

(
tabqit
) م . ع . بقط فى الجبل تبقيطا : بر آمد بر كوه و بقط فى الكلام و المشى : شتابى كرد در سخن و رفتار و بقط فلانا بالكلام : غلبه كرد فلان را بحجت . و بقط الشيئ : جدا و پراكنده كرد آن چيز را . المثل بقيطه بطبك يعنى جدا و دور كن آن را بتدبيرى كه كسى را معلوم نشود و اصل مثل آن است كه مردى احمق بخانهء معشوقهء خود آمد ناگاه شكمش پيچيد و پليد كرد خانه را پس بمعشوقهء خويش گفت بقيطه بطبك : و اين مثل را در حق كسى گويند كه از وى استوارى كار و حيله و تدبير طلب نمايند .

تبقيع

(
tabqi '
) م . ع . جائى رفتن . و ما ادرى اين بقع . نمىدانم كجا رفت . و بقع الصباغ الثوب : جابجا بىرنگ گذاشت جامه را .

تبقيق

(
tabqiq '
) م . ع . بقق المال تبقيقا : پراكنده ساخت مال را .

تبقيل

(
tabqil
) م . ع . سياست كردن و بقل وجه الغلام : ريش بر آورد آن كودك .

تبك

(
tabk
) ا . پ . ريشه و طراز ابريشمى كمربند و جز آن .

تبكاء

(
tabk '
) و (
tebk '
) ا . ع . گريستن و بسيار گريستن .

تبكان

(
tabk n
) ا . پ . خار و شوك .

تبكبك

(
tabakbok
) م . ع . تبكبكوا تبكبكا : ازدحام نمودند .

تبكر

(
tabakkor
) م . ع . پيش شدن و پيش رفتن .

تبكل

(
tabakkol
) م . ع . معاوضه كردن چيزى به چيزى . و آميزش . و غنيمت . و درهم آميختن چيزى و غنيمت گرفتن . و تبكله و عليه : فرو گرفت او را بزدن و دشنام و قهر . و تبكل فى الكلام : آميخت سخن را . و تبكل فى مشيه : بناز خراميد .

تبكم

(
tabakkom
) م . ع . تبكم عليه الكلام : درماند در سخن .

تبكية

(
tabkeyat
) م . ع . بكاه و عليه تبكية : ستايش‌گويان بگريست بر وى . و بكاه على الميت : انگيخت او را بر گريستن بر مرده .

تبكيت

(
tabkit
) م . ع . زدن كسى را بشمشير و چوب‌دستى و مانند آن . و پيش آمدن كسى را بمكروه . و درشتى و سرزنش كردن . و غلبه نمودن بحجت .

تبكير

(
tabkir
) م . ع . پيش شدن و آمدن نماز را در اول وقت آن يق بكروا بصلوة المغرب اى صلوها عند سقوط القرص و بكره و عليه : آمد او را بامداد . و بكر اليه : شتابى كرد بسوى آن در هر وقت كه باشد . و بكره على اصحابه : پگاه خيزانيد او را بر ياران وى .

تبكيع

(
tabki '
) م . ع . غلبه كردن بر كسى بحجت . و نيك بريدن . و پاره‌پاره ساختن .

تب گرفته

(
tab - gerefte
) ص . پ . لرزان از تب .

تبل

(
tabl
) ا . ع . دشمنى . ج : تبول و تبابيل . و كينه يق اصبت بتبل . و بيمارى . ج : اتبال .

تبل

(
tabl
) م . ع . تبله تبلا ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و تبله ( از باب نصر ) : برد عقل او را . و تبل فلانا الحب : بيمار كرد دوستى فلان را و فاسد نمود آن را .