تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 793

مساهمون:

ص٧٩٣

تبطن

(
tabatton
) م . ع . كسى را در زير خود گرفتن . و دانستن حقيقت كارى و تبطن الكلا : گرديد در چراگاه و تبطنت الجارية : انداختم خود را به روى آن كنيزك .

تبطئة

(
tabteat
) ا . ع . درنگى و آهستگى .

تبطيح

(
tabtih
) م . ع . ريختن سنگريزه در جائى و آن را برابر و مسطح كردن .

تبطيط

(
tabtit
) م . ع . تجارت مرغابى كردن . و مانده گردانيدن .

تبطين

(
tabtin
) م . ع . زدن بر شكم . و بطن الثوب : آستر كرد جامه را . و تبطين اللحية : گرفتن موى ريش از تحت ذقن و حنك . و بطن البعير : تنگ بركشيد شتر را .

تبظير

(
tabzir
) م . ع . بظرت الخافضة الجارية : ختنه كرد آن دختر را . و هو يمص فلانا و يبظره : او مىگويد فلان را كه در دهن بگير و بمك بظر فلانه را .

تبع

(
teb '
) ا . ع . تبع المراة : عاشق زن و پس رواو .

تبع

(
taba '
) ا . ع . پيرو . ج : اتباع . و دست و پاى ستور .

تبع

(
taba '
) م . ع . تبعه تبعا و تباعة مر . تباعة .

تبع

(
taba '
) ص . ع . ج . تابع .

تبع

(
toba '
) ص . ع . كسى كه در سخن دو لفظ پى يكديگر آورد چون حسن بسن و قبيح شقيح .

تبع

(
tobba '
) ا خ . ع . يكى از ملوك يمن و بدين لقب ملقب نگردد ما دام كه حضرموت و سبا و حمير در تصرف وى نباشد . ج : تبابعة . و نوعى از زنبوران عسل . ج : تبابيع . و ما ادرى اى تبع هو يعنى نمىدانم كيست آن .

تبع

(
tobba '
) و (
tobbo '
) ا . ع . سايه زيرا كه تابع آفتابست . و يك نوع مرغى .

تبعة

(
tabaat
) ا خ . ع . پشته‌اى در حلذان طايف كه در آن نقبهاى چند است و شمشيرهاى قديم و مهره‌ها در آنها يافت مىشود .

تبعة

(
tabeat
) ا . ع . عاقبت بد . و سياست . و شكنجه .

تبعث

(
taba'os
) م . ع . تبعث منه الشعر غيره : بر آمد و روان شد از وى شعر و جز آن .

تبعثر

(
taba'sor
) م . ع . تبعثرت النفس : شوريد دل .

تبعثق

(
taba'soq
) م . ع . تبعثق الماء من الحوض : ريزان شد آب از شكستگى كنارهء حوض .

تبعج

(
taba'oj
) م . ع . تبعج السحاب : و اشد ابر و باز ماند باران .

تبعد

(
taba'od
) م . ع . دور رفتن .

تبعصص

(
taba'sos
) م . ع . اضطراب كردن . و به خود در پيچيدن مار زخم خورده .

تبعض

(
taba'oz
) م . ع . بهره بهره گرديدن .

تبعضض

(
taba'zoz
) م . ع . گرفتن بعضى مر بعضى را و رايت الغربان تتبعضض يعنى ديدم من زاغان را كه مىگرفتند بعضى مر بعضى را .

تبعق

(
taba'oq
) م . ع . تبعق المزن : سخت فرو ريخت ابر باران را . و تبعق فى الكلام : ناگاه بسخن درآ - . و تبعقت الابل بجرتها : دفع كردند شتران نشخوار خود را .

تبعل

(
taba'ol
) م . ع . تبعلت المراة : فرمان‌بردارى شوهر كرد آن زن و يا خود را آراست براى وى .

تبعه

(
tabae
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيروان و تابعين .

تبعى

(
tab '
) ص . ع . بقرة تبعى : ماده گاوگشن خواه .

تبعى

(
tabaiy
) ص . ع . تابع و جانشين .

تبعية

(
tab'yyat
) ا . ع . پى روى و تقليد و متابعت .

تبعيت

(
taba'eyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيروى و متابعت و تقليد و تبعيت كردن : پيروى كردن و تقليد نمودن .

تبعيج

(
tab'ij
) ا . ع . بعجه تبعيجا : كفانيدم آن را .

تبعيد

(
tab'id
) م . ع . بعده تبعيدا : دور كرد او را .

تبعيد

(
tab'id
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دور كردگى و اخراج . و بجاى دور فرستادگى و اخراج از شهر و بلد .

تبعير

(
tab'ir
) م . ع . بعر المعى : بيرون كرد پشكل را كه در روده بود .

تبعيض

(
tab'iz
) م . ع . بعضه تبعيضا : بهره بهره گردانيد آن را .

تبعيض

(
tab'iz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تقسيم و جدا كردن بعض را از بعضى .

تبعيق

(
tab'iq
) م . ع . بعق زق - الخمر تبعيقا : شكافت خيك شراب را . و بعق الجمل : نحر كرد شتر را الحديث : يبعقون لقاحنا اى ينحرون ابلنا و يسيلون دماءها : نحر مىكنند شتران ما را و مىريزند خون آنها را .

تبغثر

(
tabaqsor
) م . ع . تبغثرت نفسه : شوريد دل او .

تبغدد

(
tabaqdod
) م . ع . خود را بسوى بغداد نسبت دادن . و يا مشابه باهل بغداد كردن . و ببغداد در آمدن .

تبغدذ

(
tabaqdoz
) م . ع . به بغداد در آمدن .

تبغض

(
tabaqqoz
) م . ع . دشمنى