تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1075

مساهمون:

ص١٠٧٥

جديات

(
jadeyy t
) ع . ج . جدية .

جديان

(
jaday ne
) ا . ع . ثنيهء جدا مانند جدوان . مر . جدا .

جديان

(
jedy n
) ع . ج جدى .

جديب

(
jadib
) ص . ع . جاى خشك بىگياه . و جديب الجناب : بسيار بىخير .

جدية

(
jadyat
) ا . ع . ادرم زين و پالان . ج : جدى و جدى و جديات .

جدية

(
jadeyyat
) ا . ع . ادرم زين و پالان . ج : جدايا و جديات . و خون روان و خون خشك چفسيدهء بر پوست . و ناحيه و سوى . و پارهء مشك . و رنگ و بوى يق اصفرت جدية وجهه .

جديتان

(
jadyat ne
) ا . ع . تثنيهء جدية .

جديد

(
jadid
) ا و ص . ع . روى زمين . و مرد بخت‌مند . و مرگ . و ا خ . نام نهرى . و نوضد كهنه . و ثوب جديد اى مجدود يراد به حين جده الحائك اى قطعه . و ملحفة جديد كذلك .

جديد

(
jadid
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - نو و تازه و هر چيز تازه . و آنكه بتازگى در مذهب اسلام داخل شده باشد . و باصطلاح عروض بحرى از نوزده بحر شعر .

جديدان

(
jadid ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه شب و روز يق لا افعله ما اختلف الجديدان .

جديدة

(
jadidat
) ا . ع . مؤنث جديد . و جديدة السرج : تكلتوى زين و هما جديدتان و هذا مولد و العرب تقول جدية السرج و جديته .

جديدة

(
jodaydat
) ا خ . ع . ( مصغرا ) قلعهء استوار نزديك حصن كيفى . و موضعى به نجد كه در آن مرغزاريست . و آبى بسماوه .

جدير

(
jadir
) ا و ص . ع . هر جايى كه دور آن ديوار بنا كرده باشند . و هو جدير بكذا : او سزاوار اين است . ج : جديرون و جدراء . و ضبى جدير : كودك چيچك بر آورده .

جديرة

(
jadirat
) ا . ع . طبيعت . و حظيرهء از سنگ بر آورده و يا عام است .

جديس

(
jadis
) ا خ . ع . نام قبيله‌اى از تازيان .

جديل

(
jadil
) ا . ع . مهار تافتهء از پوست و رسن چرمين و يا از مو در گردن شتر و حميل . ج : جدل (
jodol
) و ا خ . نام فحل نعمان بن منذر .

جديلة

(
jadilat
) ا . ع . خو و كرانه و كابك كبوتران و مانند آن . و طريقت و حالت يق القوم على جديلة امرهم اى على حالتهم الاولى . و شاما كچه مانندى از پوست كه كودكان و زنان حايض پوشند . و ا خ . نام قبيله‌اى .

جذ

(
joz
) پ . كلمهء استثنا بمعنى جز و مگر . مر . جز .

جذ

(
jazz
) ا . ع . پاره‌اى از هر چيز . ج : اجذاذ .

جذ

(
jazz
) م . ع . جذه جذا ( از باب نصر ) : بريد آن را . و جذ الشيئ : شكست آن چيز را . و جذ الثمر : چيد آن ميوه را . و نيز جذ : شتابى كردن و از بيخ بريدن .

جذاء

(
jez '
) ع . ج . جاذى . و ج . جذاة و ج . جذوة و جذوة و جذوة .

جذاء

(
jazz '
) ص . ع . رحم جذاء : رحم قطع شده كه صلهء آن را بجا نياورده باشند . و سن جذاء : دندان از بيخ ريخته و شكسته . و يد جذاء : دست شكسته .

جذاء

(
jazz '
) ا خ . ع . نام موضعى .

جذاب

(
jaz be
) ا . ع . مرگ .

جذاب

(
jez b
) ا . ع . پيه خرما بن و يا پيه سخت از آن .

جذاب

(
jez b
) ص . ع . ج . جاذب .

جذاب

(
jez b
) م . ع . جاذب مجاذبة و جذابا . مر . مجاذبة .

جذاب

(
jazz b
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - جذب‌كننده و بسيار جذب‌كننده و بجانب خود كشنده .

جذابة

(
jez bat
) ا . ع . واحد جذاب يعنى يك دانه پيه خرمابن .

جذابة

(
jazz bat
) ا . ع . موى ستبر دم اسب كه بدان چكاوك را صيد كنند .

جذابيت

(
jazz biyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قوه‌اى كه هر چيزى را بجانب خود مىكشد و جذب مىكند .

جذاة

(
jaz t
) ا . ع . بيخ درخت بزرگ و پارهء ستبر از چوب . ج : جذاء . و ا خ . نام موضعى .

جذاذ

(
jaz z
) ا . ع . افزونى چيزى بر چيزى .

جذاذ

(
jaz z
) و (
jez z
) و (
joz z
) ا . ع . پاره و ريزهء از هر چيز .

جذاذ

(
joz z
) ا . ع . سنگريزهاى زر .

جذاذات

(
joz z t
) ا . ع . ريزه‌هاى زر .

جذاذة

(
jaz zat
) ا . ع . افزونى چيزى بر چيزى .

جذاذة

(
joz zat
) ا . ع . واحد جذاذ يعنى سنگريزهء زر .

جذاع

(
jez '
) ع . ج . جذع .

جذال

(
jez l
) ع . ج . جذل .

جذام

(
joz m
) ا . ع . خوره كه بيمارى بيستگى باشد و بپارسى لورى و ميستى گويند . و ا خ . نام قبيله‌اى از تازيان .

جذامة

(
joz mat
) ا . ع . باقيماندهء از كشت درو كرده شده .

جذام خانه

(
joz m - x ne
) ا . پ .