تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1077

مساهمون:

ص١٠٧٧
جذف المراة : گام كوتاه زد آن زن و تيز رفت . و جذف السفينة : راند كشتى را به بيل .

جذل

(
jezl
) و (
jazl
) ا . ع . بيخ درخت و تنهء بىشاخ آن و كندهء هيزم و بيخ بزرگ درخت و چوب خشك . ج : اجذال و جذال و جذول و جذولة .

جذل

(
jezl
) ا . ع . جانب نعل و سر كوه و نمايان از آن . ج : اجذال . و مال اندك . و كنده‌اى كه در شتر خان نصب كنند تا شتران گرگين خود را بدان خارند . و جذل رهان : صاحب رهان . و فلان جذل مال اذا كان رفيقا بسياسته . و جذل الطعان ا خ : لقب علقمه بن فراش از مشاهير عرب .

جذل

(
jazal
) م . ع . جذل جذلا ( از باب سمع ) : شادمان گرديد .

جذل

(
jazel
) ص . ع . خوش‌حال و شادمان . ج : جذلان .

جذلان

(
jazl n
) ص . ع . شادمان و خوشحال . ج : جذلان .

جذلان

(
jozl n
) ع . ج . جاذل . و ج . جذل و جذلان .

جذلة

(
jazelat
) ص . ع . كرمة جذلة : درخت رز رسته و پيچيده شاخ .

جذم

(
jazm
) ا . ع . جذمه جذما ( از باب نصر و ضرب ) : بريد و قطع كرد آن را . و جذمت يده : بريدم دست او را . و جذم الانسان ( مجهولا ) : مبتلا به بيمارى جذام گرديد انسان .

جذم

(
jezm
) و (
jazm
) ا . ع . اصل و بن هر چيز . و اهل و قبيله . ج : اجذام و جذوم . و دافنة الجذم : گاوى كه دندانهايش سائيده شده باشد .

جذم

(
jazam
) م . ع . جذمت يده جذما ( از باب سمع ) : قطع شد دست او . و جذم الرجل : بريده دست شد آن مرد .

جذم

(
jazam
) ا . ع . نام زمينى ببلاد فهم .

جذم

(
jazem
) ا . ع . تيزرو و شتاب و سريع .

جذم

(
jezam
) ع . ج . جذمة .

جذماء

(
jazm '
) ص . ع . يد جذماء : دست بريده . و امراة جذماء : زن دست بريده و يا سر انگشتان افتاده . ج : جذمى (
jazm
) .

جذماء

(
jazm '
) ا . ع . نام زنى از شيبان كانت ضرة للبرشاء فرمت الجذماء البرشاء بنار فاحرقتها فسميت البرشاء ثم و ثبت البرشاء فقطعت يدها فسميت الجذماء .

جذمار

(
jezm r
) ا . ع . پاره‌اى از شاخ درخت كه پس از بريدن بر تنه مانده باشد . ج : جذامير .

جذمان

(
jozm n
) ا . ع . زه و بن آن .

جذمة

(
jazmat
) و (
jazamat
) ا . ع . جاى بريدگى دست .

جذمة

(
jezmat
) ا . ع . پاره‌اى از هر چيز كه سر آن بتراشند و اصل آن را باقى دارند . و قطعه‌اى از رسن و جز آن و تازيانه . ج : جذم .

جذمة

(
jozmat
) ا . ع . بر ديدگى دست و افتادگى سر انگشت .

جذمة

(
jazamat
) ا . ع . پيه بالائين خرما بن و آن نيكوتر باشد .

جذمور

(
jozmur
) ا . ع . اصل و بن هر چيز و يا اول آن . و پاره‌اى از شاخ درخت كه پس از بريدن بر تنه مانده باشد . ج : جذامير . و اخذ بجذموره يعنى گرفت همهء آن را .

جذمى

(
jazm
) ع . ج . اجذم و جذماء .

جذمى

(
jazamiy
) و (
jozamiy
) ص . ع . منسوب به قبيلهء جذيمة .

جذن

(
jezn
) ا . ع . بيخ و تنهء درخت بىشاخ .

جذو

(
jazv
) و (
jozovv
) م . ع . جذا جذوا و جذوا ( از باب نصر ) : بر جاى ايستاده شد و يا به زانو نشست و يا ايستاد بر سر انگشتان پاى . و جذا الحجر : ايستاده كرد سنگ را پيش از افگندن . و جذا القراد فى جنب البعير : چسبيد كنه بر پهلوى شتر . و جذا السنام : پيه‌ناك گرديد كوهان .

جذوب

(
jazub
) ص . ع ناقة جذوب : ماده شتر كم‌شير .

جذوة

(
jazvat
) و (
jezvat
) و (
jozvat
) . ا . ع . پارهء آتش . و پارهء از هر چيز . ج : جذى (
joz
) و (
jez
) و جذاء .

جذور

(
jozur
) ع . ج جذر .

جذوع

(
jozu '
) ع . ج . جذع .

جذول

(
jozul
) م . ع . جذل جذولا ( از باب نصر ) : راست ايستاد و ثابت گرديد .

جذول

(
jozul
) و جذولة (
jozulat
) ا . ع . ج . جذل و جذل .

جذوم

(
jozum
) ا . ع . ج . جذم و جذم .

جذى

(
jazy
) م . ع . جذيته عنه جذيا ( از باب ضرب ) : بازداشتم آن را از وى .

جذى

(
jezy
) ا . ع . اصل و بن هر چيز .

جذى

(
jez
) و (
joz
) ع . ج . جذوة و جذوة و جذوة .

جذية

(
jezyat
) ا . ع . بيخ درخت .

جذيذ

(
jaziz
) ا . ع . پست و سويق . و ا خ . موضعى نزديك مكه و بدين معنى بدون الف و