تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1072

مساهمون:

ص١٠٧٢
مناقشه و خصومت .

جدال

(
jadd l
) ا . ع . كابك فروش . ( كابك زنبيلى كه كبوتران در آن تخم گذارند ) .

جدالة

(
jad lat
) ا . ع . زمين و يا زمينى كه ريگ تنك دارد . و غورهء خرماى سفال سخت ناكرده . ج : جدال . و مور ريزه‌ها كه پا بر آورده باشند .

جداماة

(
jod m t
) ا . ع . خرما بن بسيار بار .

جدامة

(
jod mat
) ا . ع . كفهء گندم و جو و مانند آن . و ا خ . نام چند نفر صحابيه .

جدامى

(
jod m
) ا . ع . قسمى از خرما .

جدان

(
jedd n
) ا . ع . در مثل گويند « صرحت بجدان » . مر . جداء .

جدانك

(
jod nak
) ا . پ . جعل .

جدانك

(
jed nak
) و (
jad nak
) ا . پ . قسمى از بازى و لعب .

جداول

(
jad vel
) ع . ج . جدول .

جداوى

(
jad vi
) ا . پ . جيره و عليق و علوفه و مرسوم نوكر و ملازم .

جدايا

(
jad y
) ع . ج . جدية .

جداية

(
jad yat
) و (
jed yat
) و (
jod yat
) ا . ع . آهوبره .

جدائد

(
jad ed
) ع . ج . جدود .

جدائل

(
jad el
) ا . ع . حلقه‌هاى موهاى بافته شده .

جدائى

(
jod i
) ا . پ . مفارقت و هجر و تفريق و انفصال و بيگانگى و هجران و عدم اتفاق و دورى و سوائى . و جدائى كردن : دورى كردن و وحشت نمودن و بيگانگى كردن .

جدب

(
jadb
) ا . پ . مغز درخت خرما كه دل خرما بن نيز گويند .

جدب

(
jadb
) ا و ص . ع . تنگ سال . و عيب . و مكان جدب : جاى خشك بىگياه ج : جدب و جدوب .

جدب

(
jadb
) م . ع . جدبه جدبا ( از باب نصر و ضرب ) : عيب كرد آن را . و جدب المكان جدبا ( از باب نصر ) : خشك و بىگياه شد آنجاى .

جدب

(
jeddab
) ا . ع . بىثمر و علم است تنگ سال را .

جدباء

(
jadb '
) ص . ع . فلاة جدباء : بيابان خشك بىگياه . ج : اجادب .

جدبة

(
jadbat
) ص . ع . مونث جدب يق ارض جدبة : زمين خشك بىگياه .

جدبجد

(
jad - be - jad
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از پدر به پسر .

جدة

(
jedat
) م . ع . وجد المطلوب و جدا و جدة و جدا و وجودا و وجدانا و اجدانا : يافت آن را . و وجد عليه و جدا و جدة و موجدة : خشم گرفت بر وى . و وجد المال و جدا و و جدا و و جدا و جدة : مستغنى شد از مال . و نيز وجد و وجد و جدة : توانگر شدن و توانگرى گزيدن . مر . وجد و وجد .

جدة

(
jaddat
) ا . ع . مادر مادر و مادر پدر .

جدة

(
jeddat
) ا . ع . نوى ضد كهنگى .

جدة

(
jeddat
) م . ع . جدجدة ( از باب ضرب ) : نو گرديد .

جدة

(
jeddat
) و (
joddat
) ا . ع . روى زمين و كنارهء رود . و قلادهء گردن سگ . و خرقه يق ما عليه جدة : و كذلك ما عليه جدة .

جدة

(
joddat
) ا . ع . كنارهء رود . و ا خ . ساحل درياى مكه و شهرى بر ساحل درياى مكه كه شهر جده باشد . و قومى از اشاعره . و راه و علامت . ج : جدد . و خط پشت خر كه مخالف رنگ آن باشد . و موضعى . و فلان ركب جدة الامر اذا راى فيه رأيا .

جدتين

(
jadtin
) ا . پ . انبانچهء منقش و مزين .

جدث

(
jadas
) و (
jads
) ا . ع . قبر و گور بلغت تهامة . ج : اجداث و اجدث .

جدثة

(
jadsat
) ا . ع . آواز سم اسب و سپل شتر و خائيدن گوشت .

جدجد

(
jadjad
) ا . ع . زمين سخت و هموار .

جدجد

(
jodjod
) ا . ع . پرنده‌اى شبيه بملخ و آبله ريزه‌اى كه بر حدقه بر آيد . و كرمكى سياه سر و مانند ملخ كه شب بانگ كند . ج : جداجد . و سبوى كلان . و چاه بسيار آب .

جدح

(
jadh
) م . ع . جدح السويق جدحا ( از باب فتح ) : شورانيد پست را .

جدح

(
jedeh
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان بز را زجر كنند .

جدد

(
jadad
) ا . ع . روى زمين و ريگ تنك . و غده مانندى در گردن شتر . و زمين هموار درشت المثل من سلك الجدد امن العثار .

جدد

(
jodad
) ع ج . جدة .

جدد

(
jodod
) ع . ج . جديد .

جدر

(
jadr
) ا . پ . شتر مادهء چهار ساله .

جدر

(
jadr
) ا . ع . ديوار . ج : جدر (
jodr
) و (
jodor
) و جدران . و گياهى كه در ريگ رويد . ج : جدور . و حطيم كعبه . و بن ديوار و جانب آن . و ذو جدر ا خ : چراگاهى بر شش ميل از مدينه .

جدر

(
jadr
) م . ع . جدر جدرا ( از باب نصر ) : چيچك بر آورد . و كذلك جدر ( مجهولا ) . مر . جدور .

جدر

(
jadr
) ا . ع . نام گياهى كه در ريگ‌زار رويد .

جدر

(
jadar
) ا . ع . آماسى در حلق و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1072 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )