ماده سگى . و گوسپند خميده گوش . و شقشقة جدلاء اى مائلة . و ساق جدلاء : ساق نيك خلقت بر پيچان نه از لاغرى . و قولهم ذهب على جدلاءه اى على وجهه و ناحيته .
جدلان
(
jadl n
) ا . ع . راه و سوى يق ذهب على جدلانه اى على وجهه و ناحيته .
جدلة
(
jadlat
) ا . ع . دستهء هاون .
جدلى
(
jadaliy
) ص . ع . منسوب به قبيلهء جديلة .
جدلى
(
jadali
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - جنگى و كسى كه راغب و مايل به جنگ و جدال و خصومت باشد .
جدم
(
jadm
) م . ع . جدمت النخلة جدما ( از باب نصر ) : بار آورد خرما بن و خشك شد .
جدم
(
jadam
) ا . ع . مرغى سرخ منقار مانند گنجشك . و نوعى از خرما . و ج . جدمة .
جدمة
(
jadamat
) ا . ع . واحد جدم و مرد كوتاه . ج : جدم (
jadam
) . و گوسپند بلايه و ردى . و غورههاى خرما كه در يك قمع بر آيند . و خوشهء ناماليده و ناكوفته و خوشه هائى كه وقت خرمن بباد دادن به چوب بر آورده باشند تا آنها را بار ديگر بكوبند .
جدمل
(
jadmal
) ا . ع . نباتى .
جدن
(
jadan
) ا . ع . خوش آوازى .
و ا خ . صحرائى هولناك به يمن . و ذو جدن ا خ : يكى از ملوك حمير كه جد بلقيس باشد .
جدو
(
jadv
) م . ع . جداه جدوا ( از باب نصر ) : حاجت برد پيش او و عطا خواست از وى . و جدا عليه : عطا كرد به روى .
جدوار
(
jadv r
) ا . پ . ريشهاى كه از هند و جزائر ملوك آورند و داراى دو قسم جدوار مدحرج كه عبارت از زر نباد باشد و جدوار طويل كه ريشهء گياه ديگرى است مشابه به جدوار مد حرج و هر دو قسم را در طب مانند ادويهء محرك و ضد تشنج به كار مىبرند .
جدوان
(
jadav ne
) ا . ع . ثنيهء جدا . مر . جدا .
جدوب
(
jadub
) ص . ع . مكان جدوب : جاى خشك بىگياه .
جدوب
(
jodub
) ع . ج . جدب .
جدوبة
(
jodubat
) م . ع . جدب المكان جدوبة ( از باب كرم ) : خشك و بىگياه گرديد آنجاى .
جدود
(
jadud
) ا . ع . ماده خر فربه .
ج : جداد . و ميش كم شير . ج : جدائد .
و نام جائى و در آن آبى است كه آن را كلاب خوانند . و يوم جدود : روزى است مر تازيان را كه بر آن آب تغلب با بكر بن وائل جنگ كرد .
جدود
(
jodud
) و جدودة (
jodudat
) ع . ع . جد .
جدور
(
jodur
) م . ع . جدر الحمار جدورا ( از باب نصر ) :
جدر بر آورد آن خر . و جدره : سزاوار گردانيد آن را . و جدر الشجر : بر آمد بر درخت مانند نخود . و جدر النبت :
نمودار شد سر آن گياه نند جدرى . و جدرت اليد : آبله ناك گرديد دست از كار . و جدر الجدار : چار ديوارى ساخت .
و جدر الرجل : پنهان شد آن مرد به ديوار .
جدور
(
jodur
) ا . ع . ج . جدر .
جدوف
(
joduf
) م . ع . پريدن مرغ بال بريده و شتافتن آن و يا عام است . و جدف الظبى : گام كوتاه زد آهو و تيز رفت ( و الفعل من ضرب ) .
جدول
(
jadval
) و (
jedval
) ا . ع .
جوى خرد . ج : جداول . و ا خ . نام نهرى .
جدول
(
jadval
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوى و نهر كوچك . و خطوطى كه از طلا و شنگرف و جز آن گرداگرد صفحه كشند . و خطوط متوازى و متقاطع كه منجمين در حركات كواكب ايراد كنند .
جدول
(
jodul
) م . ع . جدل جدولا ( از باب نصر ) : سخت و درشت گرديد .
جدول
(
jodul
) ا . ع . ج . جدل و جدل .
جدومند
(
jadumand
) ا . پ . مفارق و جداى از ماده و غير مادى .
جدوى
(
jadv
) ا . ع . باران عام و باران بسيار و بىحد . و عطا و دهش . و اخو جدوى : مرد كريم و جوانمرد .
جده
(
jadde
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مادر مادر و يا مادر پدر .
جده
(
jadde
) ا خ . پ . شهرى بر ساحل درياى احمر و داراى 000 ، 40 نفر جمعيت و بند را رزاق و مهمات شهر مكهء معظمه است .
جدى
(
jady
) م . ع . جداه جديا ( از باب ضرب ) : عطا خواست از وى .
جدى
(
jady
) ا . ع . بزغالهء نر . ج :
اجدى و جداء و جديان . و ستارهء پسين بنات نعش صغرى كه نزديك قطب است . و برج دهم از بروج دوازدهگانه ( و العرب لا تعرفه ) و آن را به فارسى آبام بزه و آبام گاه نيز گويند .
جدى
(
jod
) و (
jed
) ع . ج . جدية .
جدى
(
jodayy
) ا . ع . تصغير جدى يعنى بزغالهء كوچك . و منجمان ايران همان ستارهء جدى را گويند يسمونه على لفظ التصغير فرقا بينه و بين البرج . و جدى بن بختر ا خ :
شاعرى .
جدى
(
jaddi
) ص . پ . منسوب به جد .
جدى
(
joddiy
) ا . ع . مرد بخت مند .
جدى
(
jeddi
) ص . و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - ضد شوخى و از روى حقيقت و راستى و جدا .
جديات
(
jaday t
) ع . ج . جدية .