گره گوشت و آبله و يا نشان گزيدگى بر گردن خر و دانهء طلع . و ا خ . دهى ميان حمص و سلمية كه خمر جدرى منسوب بانجا مىباشد .
جدر
(
jadar
) م . ع . جدر الكرم
جدرا ( از باب سمع ) : برگ بر آوردن گرفت آن درخت رز . و جدر الانسان :
جدر پيدا كرد انسان .
جدر
(
jadar
) و (
jodar
) ا . ع . گره گوشت خواه خلقى باشد و يا از زدن و يا از زخم .
ج : اجدار .
جدر
(
jader
) ص . ع . سزاوار و شايسته و لايق .
جدر
(
jodr
) و (
jodor
) ع . ج . جدر .
و ج . جدار .
جدراء
(
jadr '
) ص . ع . شاة جدراء :
گوسپند آبله زده .
جدراء
(
jadr '
) ع . ج . جدير .
جدراك
(
jodr k
) ا پ . نوعى از بازى .
جدران
(
jodr n
) ع . ج . جدر .
جدرة
(
jedrat
) ا . ع . واحد جدر يعنى يك عدد گياه جدر .
جدرة
(
jadarat
) ا . ع . واحد جدر كه گره گوشت باشد . و ا خ . قبيلهاى از بنى ازد سموا به لانهم بنو اجدار الكعبة شرفها اللّه تعالى او حجرها . و مادر قصى بن كلاب و به اين معنى بدون الف و لام است . و عامر ابن جدرة اول من كتب بخطنا .
جدرى
(
jadariy
) و جدرية (
jadareyyat
) ص . ع . منسوب بقريهء جدر .
جدرى
(
jodariy
) و (
jadariy
) ا .
ع . آبله و چيچك .
جدس
(
jadas
) ا خ . ع . بطنى از قبيلهء لحم .
جدش
(
jadc
) م . ع . جدشه جدشا .
( از باب ضرب ) : ارادهء گرفتن آن كرد .
جدش
(
jadac
) ا . ع . زمين درشت .
جدع
(
jad '
) م . ع . جدع انفه جدعا ( از باب فتح ) : بريد بينى آن را . و كذا الاذن و اليد و الشفة . و جدعت الام الصبى : بدخوار كرد مادر آن كودك را .
و جدعه : بازداشت او را و بزندان كرد . و جدع به : برد او را و هلاك گردانيد .
جدع
(
jad '
) ا . ع . ناگوارد و سخت . و جدعاله دعاى بد است اى الزمه الجدع .
جدع
(
jada '
) م . ع . جدع الصبى جدعا ( از باب سمع ) : بدخوار گرديد آن كودك .
جدع
(
jada '
) ا . ع . بريدگى بينى و جز آن .
جدع
(
jade '
) ص . ع . صبى جدع :
كودك بدخوار .
جدعا
(
jad'an
) ا . ع . در دعاى بد گويند « جدعا له » يعنى بريده باد بينى و گوش آن .
جدعاء
(
jad ' '
) ا . ع . لقب ناقهء آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و آن را غضباء و قصواء نيز گويند و هر سه لقب آن ناقه است . و بنو جدعاء ا خ : نام قبيلهاى از طى .
جدعاء
(
jad ' '
) ص . ع : مؤنث اجدع يعنى زن بينى و لب و گوش و يا دست بريده .
جدعة
(
jadaat
) ا . ع . باقى ماندهء از بريدگى بينى يا گوش يا لب و يا دست .
جدف
(
jadf
) م . ع . جدف الشيئ جدفا ( از باب ضرب ) : بريد آن چيز را .
و جدفت السماء بالثلج : برف باريد .
جدف الرجل : زد آن مرد بهر دو دست .
و جدف السفينة : راند كشتى را به بيل .
و جدف الطائر : تند پريد آن مرغ . و نيز جدف : بريدن آواز در حداء .
جدف
(
jadaf
) ا . ع . جدث و گور بلغة اهل نجد . ج : اجداف . و شراب كه خنور آن سرگشاده شده باشد . و گياهى در يمن كه خوردن آن تشنگى شتران را شكند .
و كفك و يا خس و خاشاك كه از شراب بيرون اندازند . و ا خ . نام موضعى .
جدفاء
(
jadf '
) ص . ع . شاة جدفاء :
گوسپند اندك بريده گوش .
جدفة
(
jadafat
) ا . ع . غوغا و آواز دويدن .
جدگاره
(
jadg re
) ا . پ . راى و تدبير و روش مختلف و راههاى مختلف .
جدل
(
jadl
) م . ع . جدله جدلا ( از باب ضرب و نصر ) : محكم تافت آن را .
و جدل ولد الظبية و غيرها جدلا ( از باب نصر ) : قوى و پس رو مادر گرديد بچهء آهو و جز آن . و جدل الحب فى السنبل : بسته شد و قوى گرديد دانه در خوشه . و جدله : بر زمين افگند آن را .
جدل
(
jadl
) ا . ع . گور و قبر .
جدل
(
jadl
) و (
jedl
) ا . ع . نرهء سخت . و استخوان ميان كاواك دست و پا و اندام و استخوان گندهء محكم . ج : اجدال و جدول .
جدل
(
jadl
) و (
jadel
) ص . ع .
سخت و درشت گرديده .
جدل
(
jodl
) ع . ج . جدلاء .
جدل
(
jadal
) ا . ع . خصومت و قدرة بر خصومت و جدال .
جدل
(
jadal
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مناقشه و منازعه و مباحثه و جنگ . و جدل كردن : جنگ كردن و منازعه و مباحثه نمودن .
جدل
(
jadel
) ا . ع . سخت خصومت .
جدل
(
jodol
) ع . ج . جديل .
جدلاء
(
jadl '
) ا و ص . ع . زن نيكو خلقت .
و زره محكم بافت . ج : جدل (
jodol
) . و