تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1078

مساهمون:

ص١٠٧٨
لام است .

جذيذة

(
jazizat
) ا . ع . پست و سويق .

جذيل

(
jozayl
) ا . ع . مصغر جذل بتصغير تعظيم المثل انا جذيلها المحكك يعنى من جذل ايشانم كه بعقل من شفا حاصل كنند چنان كه شتران گرگين .

جذيم

(
jazim
) ص . ع . بريده شده و قطع شده .

جذيمة

(
jazimat
) ا خ . ع . قبيله‌اى از عبد القيس . و جذيمة الابرش ا خ : پسر مالك ابن فهم پادشاه حيره .

جر

(
jar
) ا . پ . شكاف و رخنه و چاك و شقاق ويژه شكاف در زمين و مغاك و خندق و زمين شكافته . و جر بستن و يا جر زدن و يا جر كندن : خندق كندن . و جر گسستن : خراب شدن خندق .

جر

(
jor
) ا . پ . زين اسب .

جر

(
jarr
) ا . ع . بن كوه و سوراخ كفتار و روباه و زنبيل و چيزى كه از سلاخهء عرقوب شتر سازند و در آن زنان گوشتى كه جهة ذخيره با توابل پزند گذارند و از دنبالهء هودج و جز آن آويزند و آن پيوسته جنبان باشد . و رسنى كه در ساز قلبه بندند . و ا خ . موضعى بحجاز در ديار اشجع . و عين الجر : شهرى بشام . و نيز . جر : باصطلاح نحو حركت زير .

جر

(
jarr
) ا . ع . جرة .

جر

(
jarr
) م . ع . جر الحبل و نحوه جرا ( از باب نصر ) : كشيد آن ريسمان و مانند آن را . و نيز جر : به نرمى راندن ستور . و روان چريدن شتر . و سوار شده گذاشتن ماده شتر را بچرا . و كفانيدن زبان شتر بچه تا شير نخورد . و نزادن ماده شتر بچه را يك ماه و يا چهل روز و يا دو ماه بعد از تمامى سال حمل . و نازادن ماديان بعد يازده ماه . و در گذشتن ولادت زن نه ماه را . وزير دادن كلمه را . و جر على نفسه و غيره جرا ( از باب نصر و سمع ) : گناه كرد بر نفس خود و جز آن .

جرا

(
jar
) ا . پ . نفقه و اخراجات و معاش گذران .

جرا

(
jer
) ا . پ . چراغ .

جرا

(
jar
) ا . ع . بهار جوانى و رونق زنانه .

جرا

(
jarran
) ا . ع . كلمه‌ايست كه در استدامهء كارها استعمال مىكنند يق كان ذاك عام كذا و هلم جرا : بود در آن سال هم‌چنين تا به اين هنگام كه ما در آن هستيم .

جراء

(
jar '
) و (
jer '
) ا . ع . كودكى دختران .

جراء

(
jer '
) م . ع . جرى جريا و جراء . مر . جرى . و جارى مجاراة و جراء . مر . مجاراة .

جراء

(
jer '
) ا . ع . ج . جرو و جرو و جرو .

جراء

(
jor '
) ا . ع . دليرى .

جرآء

(
jora '
) ع . ج . جرى .

جراء

(
jarr '
) ا . ع . چابك و دونده بسرعت و سريع السير .

جراءة

(
jar at
) ا . ع . دليرى .

جراءة

(
jar at
) م . ع . جرء جراءة ( از باب كرم ) : دلير گرديد .

جراءك

(
jar ak
) و (
jarr ak
) ع . يق فعلت ذلك من جراءك او من جراءك : كردم اين كار را از بهر تو ( لغة فى جراك ) .

جراب

(
jer b
) ا . ع . انبان و خنور . ج : جرب و جروب و اجربة . و غلاف خايه . و درون چاه . و لقب يعقوب بزاز محدث .

جراب

(
jer b
) ص . ع . ج . جرب و ج ج . اجرب و جرباء و ج . جربان . و ج : جرب .

جراب

(
jor b
) ا . ع . كشتى خالى . و آبى به مكه .

جرابه

(
jar be
) ا . پ . جوراب ساق كوتاه .

جرأة

(
jor'at
) م . ع . دليرى نمودن .

جراثيم

(
jar sim
) ع . ج . جرثومة .

جراجب

(
jar jeb
) ا . ع . شتران بزرگ .

جراجر

(
jar jer
) ع . ج . جرجور .

جراجر

(
jor jer
) ا . ع . شتر بسيار بلند آواز و بسيار آب خوار . و آب با آواز .

جراجم

(
jar jem
) ا . ع . آواز شير در خيك .

جراجمة

(
jar jemat
) ا . خ . ع . گروهى از تازيان در جزيره . مر . خضارمة . و نبطيان شام را نيز جراجمة گويند .

جراح

(
jer h
) ا . ع . ج . جراحة .

جراح

(
jarr h
) ا . ع . از اعلام است .

جراح

(
jarr h
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه زخم دارها را مداوا مىكند و پرستارى مىنمايد و آنكه عالم بعلم جراحى باشد .

جراحات

(
jer h t
) ع ج . جراحة .

جراحة

(
jer hat
) ا . ع . خستگى و زخم . ج : جراح و جراحات .

جراحت

(
jar hat
) و (
jer hat
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - زخم و ريش و خستگى و چرك وريم . و جراحت بهم رساندن : مبتلا بجراحت شدن و مجروح گشتن . و جراحت كردن : چرك كردن .

جراحت بند

(
jar hat - band
) ا . پ . پارچه و يا نوارى كه بدان زخم و جراحت را مىبندند .

جراحت دوست

(
jar hat - dust
) ص . پ . جراحت گزين .

جراحت ديده

(
jar hat - dide
) ص . پ . خسته و مجروح و كسى كه بسيار گرفتار
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1078 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )