تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1069

مساهمون:

ص١٠٦٩

جحوان

(
jahv n
) ا خ . ع . نام مردى .

جحوة

(
jahvat
) ا . ع . يك گام و روى .

جحود

(
johud
) م . ع جحد جحدا و جحودا . مر . جحد .

جحوش

(
jahuc
) ا . ع . كودك استوار ناشده .

جحوظ

(
johuz
) م . ع . جحظت عينه جحوظا ( از باب فتح ) : بيرون آمد و بزرگ شد چشم او . و جحظ اليه عمله : عيب جوئى كرد در كار او .

جحوف

(
jahuf
) ا . ع . اشكنهء باقى ماندهء در كاسه . و دول با آب .

جحول

(
johul
) ع . ج . جحل .

جحوم

(
johum
) م . ع . جحمت النار جحوما ( از باب كرم ) : افروخته گرديد آتش . و جحمت النار جحما و جحما و جحوما . مر . جحم و جحم .

جحى

(
johi
) ا . پ . نام مردى پر فسوس و مسخره .

جحيش

(
jahic
) ا . ع . كرانه و ناحيه . و رجل جحيش المحل : مرد دور و بر كنار از مردم .

جحيش

(
johayc
) ا . ع . مصغر جحش يعنى كره خر كوچك المثل عش يا جحيش ينبت الحشيش چنان كه در فارسى گويند : « بزك ممير بهار مىآيد » و هو جحيش وحده : او خود رأى و كم آميز با مردم است و با كسى كنكاش نمىكند .

جحيم

(
jahim
) ا . ع . دوزخ و آتش سخت شعله و آتش تو بر تو و هر آتش بزرگ كه در مغاكى افروخته باشند . و جاى سخت گرم .

جحيمر

(
johaymer
) ا . ع . مصغر جحمرش زن كلانسال كوچك .

جحيناء

(
johayn '
) ا . ع . اميد و آرزو و خواهش و شك و مانند آن .

جخ

(
jax
) ا . پ . جنگجو و ستيزه‌گار و دلاور و زوردار و ستيزه و مناقشه .

جخ

(
jax
) ا . ع . بخ . و زنا و معنى .

جخ

(
jaxx
) م . ع . جخ جخا ( از باب نصر و ضرب ) : از جائى به جائى شد و دراز كشيد خود را با تمكن و استرخا و بلند كرد شكم را و گشاده داشت بازو را در سجده . و جخ ببوله : انداخت كميز را . و جخ برجله : بر انگيخت خاك را بپاى خود . و جخ جاريته : جماع كرد با جاريهء خود .

جخابة

(
jax bat
) و (
jex bat
) و (
jaxx bat
) ا . ع . احمق بىخير . و مرد پر گوشت گران .

جخاجخ

(
jax jax
) ا . پ . صداى پى در پى برخورد شمشير و تيغ بر چيزى .

جخاد

(
jox d
) ا . ع . ابو جخاد : ملخ .

جخادب

(
jax deb
) ع . ج . جخدب و جخدب

جخادب

(
jox deb
) و ابو جخادب (
abu - jox deb
) ا . ع . مرد ستبر درشت و مرد دراز بالا . و شتر ستبر تيز رو . و نوعى از ملخ كه سبز و دراز باشد و خبز دوك و سوسك ستبر .

جخادباء

(
jox deb '
) و جخادبة (
jox debat
) و جخادبى (
jox deb
) و ابو جخادبى (
abu - jox deb
) ا . ع . جخادب . مر . جخادب .

جخادر

(
jox der
) ا . ع . ستبر و ضخيم .

جخادى

(
jox diy
) ا . ع . جام بزرگ كه در آن شير دوشند . و شتر ستبر . و ستبر از هر چيزى .

جخاف

(
jaxx f
) ص . ع . كسى كه زياده از حد خويش فخر كند .

جخب

(
jaxb
) ا . ع . لاغر ميان كاواك .

جخب

(
jexxab
) ا . ع . شتر كلان و مهتر و ضعيف .

جخج

(
jaxj
) ا . پ . جانورى از از جنس شب پره به بزرگى غليواج كه خود را از درخت سرنگون آويزد و گويند فضلهء خود را خورد . و آماسى مانند بادنجان كه در گلوى مردمان بروز كند و آن را مردمان فرنگ گواتر گويند .

جخجخة

(
jaxjaxat
) م . ع . بددلى كردن . و پنهان نمودن مكنون دل خود را . و بانگ كردن . و جخ جخ گفتن . و در آمدن در ميانهء چيزى . و جخجخ جاريته : جماع كرد با جاريهء خود . و جخجخ فلانا : بر زمين زد فلان را .

جخجس

(
jaxjas
) ا . پ . جاكشو كه داروئى است بزرگتر از عدس و شفاف و لغزنده و در داروهاى چشم داخل كنند .

جخجن

(
jaxien
) و (
jaxjan
) و (
joxjan
) ا . پ . جاكشو و جخجس .

جخدب

(
jaxdab
) ا خ . ع . نام ابو صلت كوفى نساب .

جخدب

(
joxdab
) ا . ع . شير بيشه . ج : جخادب .

جخدب

(
joxdab
) ا . ع . شير بيشه . و ستبر درشت . و مرد دراز بالا . و شتر ستبر تيز رو . و نوعى از ملخ و خبز دوك و سوسك . ج : جخادب .

جخدر

(
jaxdar
) و جخدرى (
jaxdariy
) ا . ع . ستبر و ضخيم .

جخدف

(
jaxdaf
) ا . ع . فربه شريف .

جخدل

(
jaxdal
) و (
joxdol
) ا . ع . كودك گرد اندام فربه .

جخدمة

(
jaxdamat
) ا . ع . عمل و كار و رفتار .

جخدمة

(
jaxdamat
) م . ع . جخدم