تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1007

مساهمون:

ص١٠٠٧
و روى بگردانيدن و پشت دادن قوله تعالى
وَلَّى مُدْبِراً . *
و بر گردانيدن قوله تعالى
ما وَلَّاهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ .
و خشك شدن خرما .

توليت

(
tavliat
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - ذمه دارى و واگذارى امور املاك موقوفه . و سرپرستى و رياست مشاهد متبركه و مقابر مقدسه . و عمل توليت : كارى كه مربوط به اين اعمال باشد . و توليت دادن : متولى كردن و سرپرستى كارى را به كسى دادن .

توليج

(
tavlij
) م . ع . در حيات خود ببعض از فرزندان بخشيدن مال را كه مردم بشنوند و از سؤال باز مانند .

توليد

(
tavlid
) م . ع . زاينده گردانيدن و پروردن .

توليد

(
tavlid
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زائيده‌شدگى و موجودشدگى .

توليدن

(
tavlidan
) ف م . پ . بانگ زدن و بآواز بلند خواندن كسى را .

توليدن

(
tavlidan
) و (
tulidan
) ف ل . م . پ . خليدن و با تير زخم كردن .

توليدن

(
tulidan
) ف ل . پ . رسيدن و دور شدن و بيك سو رفتن .

توليع

(
tavli '
) م . ع . پيسه گردانيدن و هر رنگى در آميختن ستور را .

توليگان

(
tulig n
) ا . پ . زغن و غليواج .

توليه

(
tavlih
) م . ع . و له توليها : اندوهگين و سرگشته گردانيد آن را . و وله المراة : جدائى انداخت در ميان آن زن و بچهء وى .

تؤم

(
toam
) و توم (
tum
) ع . ج . تومة .

توم

(
tum
) ا . ع . دانهء سيمين مانند مرواريد . و ا خ . نام دهى بانطاكيه .

توم

(
tavam
) ا خ . ع . نام دهى به يمامه .

توما

(
tum
) ا . پ . بلغت زند و پازند سير كه بتازى ثوم گويند .

توماء

(
tum '
) ا خ . ع . دهى بدمشق .

تومار

(
tum r
) ا . پ . طومار كه لوله‌ايست از سيم و يا زر و در آن تعويذ نهاده بر گردن بندند . و كتاب و نامه و جريده و دفتر و فهرست و دفتر اعمال شخص در روز قيامت .

تومان

(
tavm n
) ا . ع . كتف التومان : منزل ششم از منازل قمر .

تومان

(
tovm n
) و (
tum n
) ا . پ . ده هزار و مبلغى از پول معادل ده هزار و درهم سيمين تازى كه تقريبا يك ثلث كمتر از درهم يونانست . و هر يك از ايالاتى كه از آنها ده هزار مرد جنگى خيزد مانند ايالت سمرقند كه داراى هفت تومان بوده و هفتاد هزار مرد جنگى از آنها بر مىخاسته . و قسمت بزرگ از هر طايفه .

تومان‌دار

(
tum n - d r
) ا . پ . سردار ده هزار لشكر كه اكنون امير تومان گويند .

تومان‌دارى

(
tum n - d ri
) ا . پ . سردارى و رياست ده هزار لشكر .

تومة

(
tumat
) ا . ع . دانهء مرواريد . ج : توم و تؤم (
toam
) . و گوشواره‌اى كه در آن دانهء بزرگ باشد . و بيضهء شترمرغ . و نيز تومة : واحد توم يعنى يك دانهء سيمين . و ام تومة : صدف و يا شترمرغ .

تؤمرى

(
to'moriy
) ا . ع . كسى يق ما بالدار تؤمرى اى احد . و ما رايت تؤمريا احسن منه او منها مذكر و مؤنث در وى يكسان است .

تومز

(
tavammoz
) م . ع . شتافتن . و برجستن در رفتار از شتابى . و جنبيدن سر نره وقت آليز و آن آمادگى قيام آنست .

تومق

(
tavammoq
) م . ع . بدوستى گرفتن .

تومن

(
tuman
) ا . پ . قصبه‌اى كه داراى صد پارچه ده باشد .

تومن

(
tavammon
) م . ع . افزون شدن فرزندان .

تؤمور

(
to'mur
) ا . ع . نشان كه از سنگ و جز آن در بيابانها سازند . ج : تآمير و كسى يق ما بالدار تؤمور اى احد .

تومى

(
tum
) ا خ . ع . نام يكى از حواريون .

تومئة

(
tavmeat
) م . ع . اشاره كردن .

تون

(
tun
) ا . پ . رودهء پاك نكرده . و زهدان و قرارگاه نطفه و رحم . و گلخن حمام . و ا خ . ولايتى در خراسان نزديك طبس .

تون

(
tavan
) ا . پ . بدن و جثهء آدمى .

تون

(
tun
) ا . ع . خرقه‌اى كه در آن كجة بازى كنند .

توند

(
toand
) پ . مخفف تواند .

تونس

(
tunos
) ا . پ . كشورى از افريقاى شمالى در كنار درياى بحر الروم كه داراى 167000 كيلومتر مربع زمين و 000 ، 200 ، 2 نفر جمعيت و در تحت حمايت دولت فرانسه مىباشد و شهر پايتخت اين كشور را كه داراى 000 ، 200 نفر جمعيت است نيز تونس مىنامند .

تونسى

(
tunosi
) ص . پ . منسوب به تونس .

تونك

(
tunak
) و (
tavnak
) ا پ . گنجينه و مخزن و انبار .

تونكه

(
tunake
) و (
tavnake
) ا . پ . گنجينه و مخزن و انبار . و شب و ليل .

تونگر

(
tavangar
) ا . پ . زبردست و باقوت و زورآور و توانا و مالدار و دولتمند . و حجام و سر تراش .

تونگر دل

(
tavangar - del
) و تونگر همت (
tavangar - hemmat
) ص . پ . با همت و گشاده‌دل و سخى و كريم .

تونگرى

(
tavangari
) ا . پ . قدرت و توانائى . و دولت و ثروت .

تونگو

(
tavangu
) ا . پ . حجام و سر تراش . و جامه‌دان و صندوق پول . و عنان .