تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 988

مساهمون:

ص٩٨٨
و نااميد . و شفيق . و مهربان . و بخيل و لئيم و خسيس .

تنگدلى

(
tang - deli
) ا . پ . دل‌فگارى و آزردگى و غمگينى . و مهربانى و طمعكارى و بخل .

تنگ دهن

(
tang - dahan
) ص . پ . خرد دهن و دهان معشوق .

تنگ روزى

(
tang - ruzi
) ص . پ . درويش و مسكين و بىچيز و پريشان .

تنگروى

(
tang - ruy
) ص . پ . باريك چهره .

تنگروى

(
tang - ruy
) ا . پ . كسى كه بدون ابرام درخواست كسى را قبول نمايد .

تنگز

(
tangez
) ا . پ . درختى كه خارهاى بسيار تيز دارد و گلش مانند گل كاسنى و آتش هيزمش تند و تيز .

تنگ زعفران

(
tang - za'far n
) ا . پ . برگهاى زردى كه در پائيز از درخت مىريزد .

تنگ زهره

(
tang - zahre
) ص . پ . دل شكسته و مأيوس و نااميد .

تنگزيست

(
tang - zist
) ص . پ . پريشان و مضطرب و رنج رسيده .

تنگس

(
tanges
) ا . پ . تنگز .

تنگسار

(
tangs r
) ا . پ . فسخ يعنى ضعف . و جهل و فساد راى و نقصان عقل . و باصطلاح اهل تناسخ چيزى كه دو مرتبه در آن تنزل واقع شود همچون روح انسانى كه به صورت حيوان ديگر . جلوه نمايد و آن را بگذارد و به صورت نبات چمن پيرا شود .

تنگسال

(
tang - s l
) م ف . پ سال قحط و كم‌ياب .

تنگسالى

(
tang - s li
) ا . پ . تنگى و كم يا بى و قحط و قحطى .

تنگست

(
tangast
) ا خ . پ . جائى كه بلورهاى خوب از آنجا آورند .

تنگ شراب

(
tang - car b
) ص . پ . زود مست يعنى كسى كه از خوردن شراب زود مست گردد .

تنگ شق

(
tang - caq
) ص . پ . قلمى كه چاك آن تنگ باشد .

تنگ شكر

(
tang - eakar
) ا . پ . دهان معشوق .

تنگ ظرف

(
tang - zarf
) ص . پ . پريشان و دلتنگ و ساده لوح .

تنگ ظرفى

(
tang - zarfi
) ا . پ . دلتنگى و ساده لوحى و بدبختى .

تنگ عيش

(
tang - ayc
) ص . پ . مفلس و بىچيز . و صاحب اندوه .

تنگ فرصت

(
tang - forsat
) ا . پ . كم فرصت و ابن الوقت .

تنگ گير

(
tang - gir
) ص . پ . بخيل و ممسك و كم خرج و تنگ دست و كسى كه فشار سخت دهد .

تنگ گيرى

(
tang - giri
) ا . پ . بخل و بخالت و امساك و كم خرجى .

تنگ لب

(
tang - lab
) ص . پ . نازك لب و ظريف لب .

تنگلوش

(
tangaluc
) و تنگلوشا (
tangaluc
) ا خ . پ . كتاب حكيم يونانى كه در صنايع و بدايع برابر ارتنگ مانى مىباشد . و علم خانهء يونانيان در نقاشى .

تنگ معاش

(
tang - ma c
) ص پ . مفلس و فقير و بىنوا .

تنگنا

(
tangn
) و

تنگناى

(
tangn y
) ا . پ . ضيق و تنگى و جاى تنگ . و سختى و دشوارى . و راه تنگ . و درهء كوه و راه ميان دو كوه . و قبر و لحد . و تنگناى خاك : دنيا و قالب آدمى و قبر و لحد . و تنگناى دهر : دنيا و روزگار .

تنگ نشيمن

(
tang - naciman
) ا . پ . نشيمن تنگ كه فراخ نباشد . و تنگ نشيمن نهنگ : دنيا و آسمان و روزگار .

تنگو

(
tangu
) ا خ . پ . پادشاه ختا و و ختن .

تنگوزئيل

(
tanguz'il
) ا . پ . سال دوازدهم از دورهء اثنا عشرى كه سال خوك باشد .

تنگه

(
tange
) ا . پ . زر و سيم و مس مسكوك و رايج و پول نقد و تنكه . و رشته و خمير باريك و بلند . و جاى تنگ و درهء كوه . و راه تنگ . و تنگهء بغرا : رشته‌اى كه بدان آش بغرا مىسازند .

تنگه لوشا

(
tange - luc
) ا . پ . تنگلوشا .

تنگى

(
tangi
) ا . پ . كم پهنائى و كم عرضى . و نزديكى . و افلاس . و مسكنت . و مضبوطى و استحكام . و دشوارى و سختى . و آزردگى و گرفتارى و مزاحمت . و مسكينى و گدائى . و جوال و خريطه . و تنگى كردن : به سختى بيرون آمدن .

تنگياب

(
tang - y b
) ص . پ . چيزى كه بدشوارى بدست آيد . و عزيز الوجود و كمياب .

تنگيره

(
tangire
) ا . پ . ديگچهء مسى و كتلى و ديگ .

تنم

(
tanm
) م . ع . تنم البعير تنما ( از باب نصر ) : خورد آن شتر درخت تنوم را .

تنماص

(
tanm s
) م . ع . نمص الشعر تنميصا و تنماصا . مر . تنميص .

تنمر

(
tanammor
) م . ع . دراز كشيدن آواز وقت ترسانيدن . و بيم كردن . و پلنگى نمودن . و خشم گرفتن . و زشت خوى شدن . و دگرگون گشتن و متغير شدن يق تنمر له : تشبيه است به پلنگ بدان جهة كه پلنگ ديده نشود مگر آنكه از خشم متغير و برگرديده باشد .