تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 987

مساهمون:

ص٩٨٧
و فراوان . و نزديك و قريب و جوار و همسايگى . و زور آور و سخت و صلب و درشت . و اضطراب و تشويش . و رنج و اندوه و ملول و ستوه و آزرده و محزون . و دهان معشوق . و قحط و لم يزرع و سنگ . و قيد عصارى . و بار شكر كه به روى خر حمل شود . و دوالى كه بدان بار را بند كنند . و تسمه و نوارى كه بر زين اسب مضبوط كنند . و درهء كوه . و هر صفحه و يا تخته‌اى كه نقاشان اظهار صنعت خود بر آن كنند . و نگار خانهء مانى . و كتاب دهم از كتب زردشت . واخ . جائى در تركستان كه تركان تنگى كه در خوش صورتى ضرب المثل‌اند بدانجا منسوب مىباشند . واخ . ناحيه‌اى در بدخشان . و تنگ آمدن : نزديك آمدن و پريشان گرديدن و بستوه آمدن . و تنگ شدن : كم وسعت شدن و در راه بد شدن و لذيذ شدن و آشفته خاطر شدن . و تنگ فرا گرفتن : مغموم شدن و بيزار گشتن و دلتنگ شدن . و تنگ كردن : در بند كردن و حبس نمودن و پابند نهادن و اشكالات آوردن و اعتراض كردن و ممانعت كردن . و تنگ نمودن : فراهم كشيدن . و به تنگ آمدن : و يا به تنگ شدن : مغموم و محزون شدن و خشمناك شدن . و به تنگ آوردن : بىنهايت ستم كردن و رنج رسانيدن . و دل به تنگ آوردن : بخاطر كسى رنج رسانيدن . و ديدهء تنگ : چشم آزمند و حريص . و سال تنگ : سال قحط . و تنگ تركان : اخ . نام جائى در تركستان كه مردم آنجا در زيبائى معروف‌اند . و تنگ شاپور : اخ . نام جائى در نزديكى گازران .

تنگ

(
teng
) ا . پ . منقار مرغان .

تنگ

(
tong
) ا . پ . كوزه‌اى كه شكمش كلان و گردنش كوتاه و دهانش تنگ باشد خواه از سفال بود و يا جز آن مانند تنگ آبخورى و تنگ بلور و تنگ روى .

تنگاب

(
tang b
) ا . پ . پاياب و كم عمق .

تنگاتنگ

(
tang - tang
) ص . پ . منضغط و فشرده و سخت چسبيده و متصل .

تنگ اختلاط

(
tang - extel t
) ص . پ . بشدت مخلوط .

تنگار

(
tanag r
) ا . پ . بوره .

تنگ آستين

(
tang - stin
) ص . پ . مفلس و تهى دست و بىنوا و دين‌دار .

تنگ آستينى

(
tang - stini
) ا . پ . تهى دستى و افلاس و دين دارى .

تنگ آغوش

(
tang - qovc
) ص . پ . سخت در آغوش گرفته .

تنگ اندام

(
tang - and m
) ص . پ . باريك اندام .

تنگاى

(
tang y
) ا . پ . تنگى و ضيق و جاى تنگ و درهء كوه . و گور و قبر . و عالم . و كالبد آدمى .

تنگبار

(
tang - b r
) ا خ . پ . نامى از نامهاى بارى تعالى جل شانه . و شخصى كه همه كس را در نزد او راه نباشد و بدشوارى بار يابند . و چيز نادر و چيزى كه بدشوارى بدست آيد . و چيز بىبها و بىقدر . و يك لنگهء از بار

تنگ بخت

(
tang - baxt
) ص . پ . كم بخت و بىنصيب و بدبخت و تهى دست .

تنگبيز

(
tangbiz
) و (
tanogbiz
) ا . پ . موبيز و غربال .

تنگ پيغوله

(
tang - payqule
) ا . پ . دنيا و روزگار .

تنگت

(
tenget
) ا خ . پ . قصبه‌اى ما بين كولاب و حصار .

تنگ تاب

(
tang - t b
) ص . پ . كم حوصله و بسيار تند . و سست و ناتوان .

تنگ تنگ

(
tang - tang
) ص . پ . بسيار فراوان .

تنگ جام

(
tang - j m
) ص . پ . به آسانى مست .

تنگ جاى

(
tang - j y
) ا . پ . تنگى و استوارى و مضبوطى و دشوارى و سختى و تنگدستى و كم يا بى . و آزمندى و بخل و امساك .

تنگ چشم

(
tang - cacm
) ص و ا . پ . بخيل و ممسك و حريص . و كور و مردم ترك و ديوسار . و زنى كه جز يك شوهر نديده باشد .

تنگچه

(
tang - ce
) ا . پ . پول نقرهء كوچك .

تنگحال

(
tang - h l
) ص . پ . تنگدست و مفلس و فقير و تهى دست .

تنگحالى

(
tang - h li
) ا . پ . فقر و تنگدستى و تهى دستى و مسكنت و درويشى . و نكبت و بد بختى .

تنگ حوصلگى

(
tang - havsalagi
) ا . پ . بىصبرى و تند خوئى و غضبناكى .

تنگ حوصله

(
tang - havsale
) ص . پ . آنكه نمىتواند پنهان كند نهفتنىها را . و فرومايه و كمينه .

تنگ خو

(
tang - xu
) ص . پ . بد خو و كج خلق .

تنگ خوئى

(
tang - xu'i
) ا . پ . بد خوئى .

تنگدست

(
tang - dast
) ص . پ . فقير و مفلس و بىچيز و تهى دست . و ممسك و بخيل .

تنگدست

(
tang - dast
) ا . پ . مسند كوچك و مسندى كه كم بدست آيد .

تنگدستى

(
tang - dasti
) ا . پ . فقر و مسكنت و درويشى . و بخل و امساك . و ناتوانى و عدم قدرت .

تنگدل

(
tang - del
) ص . پ . دل فگار